Ο νέος πρόεδρος της Μιανμάρ, Μιν Αούνγκ Χλάινγκ, ζήτησε την ακύρωση όλων των θανατικών καταδικών στη χώρα, την αποφυλάκιση περισσότερων από 4.300 κρατουμένων και τη μείωση των ποινών πολλών άλλων. Η ανακοίνωση έγινε λίγες μέρες μετά την ορκωμοσία του στην προεδρία, και αποτελεί ένα από τα πρώτα μέτρα που λαμβάνει, πέντε χρόνια αφού ο ίδιος ηγήθηκε του στρατιωτικού πραξικοπήματος που ανέτρεψε την εκλεγμένη κυβέρνηση.
Τι έγινε: Αμνηστία για τη Βιρμανική Πρωτοχρονιά
Τα μέτρα ανακοινώθηκαν στο πλαίσιο μιας ευρύτερης αμνηστίας με αφορμή τον εορτασμό της Βιρμανικής Πρωτοχρονιάς Thingyan, μιας εθνικής γιορτής κατά την οποία παραδοσιακά οι αρχές προχωρούν σε τέτοιες κινήσεις. Ο 69χρονος ηγέτης ανακοίνωσε ότι «οι άνθρωποι στους οποίους έχει επιβληθεί η θανατική ποινή θα δουν την ποινή τους να μετατρέπεται σε ισόβια». Ανάμεσα στους κρατούμενους που θα αποφυλακιστούν περιλαμβάνονται σχεδόν 180 αλλοδαποί, ενώ όλες οι ποινές κάθειρξης κάτω των 40 ετών θα μειωθούν κατά ένα έκτο.
Μεταξύ εκείνων που βλέπουν την ποινή τους να μειώνεται είναι και η πρώην ηγέτιδα της χώρας, Αούνγκ Σαν Σου Τσι. Μετά το πραξικόπημα του 2021 που ανέτρεψε την κυβέρνησή της, η Σου Τσι καταδικάστηκε σε 27 χρόνια κάθειρξη για σειρά αδικημάτων. Σύμφωνα με δήλωση του δικηγόρου της, η ποινή της μειώθηκε κατά ένα έκτο. Η υπόθεσή της παρακολουθείται στενά από τη διεθνή κοινότητα από την ημέρα της σύλληψής της.
Ο Μιν Αούνγκ Χλάινγκ ορκίστηκε πρόεδρος την περασμένη εβδομάδα μετά από μια εκλογική διαδικασία που χαρακτηρίστηκε αμφιλεγόμενη. Αμέσως μετά την ανάληψη της προεδρίας, προχώρησε στην αναστολή ορισμένων κατασταλτικών μέτρων που είχε υιοθετήσει η χούντα κατά τα χρόνια της διακυβέρνησής της.
Αντιδράσεις: Σκεπτικισμός από παρατηρητές και οργανώσεις
Παρά τις ανακοινώσεις, οι παρατηρητές αντιμετωπίζουν τα μέτρα με σκεπτικισμό. Οι κινήσεις αυτές παρουσιάστηκαν από τις αρχές ως προσπάθεια συμφιλίωσης, ωστόσο αναλυτές εκτιμούν ότι πρόκειται απλώς για διακοσμητικές χειρονομίες χωρίς ουσιαστική αλλαγή στη φύση του καθεστώτος. Η διεθνής κοινότητα είχε ήδη καταγγείλει την εκλογική διαδικασία που ανέδειξε τον Μιν Αούνγκ Χλάινγκ ως ελιγμό για την παράταση της στρατιωτικής κυριαρχίας υπό πολιτικό πρόσχημα.
Σύμφωνα με την Ένωση Αρωγής στους Πολιτικούς Κρατούμενους, περισσότεροι από 30.000 άνθρωποι έχουν φυλακιστεί για πολιτικούς λόγους από τότε που η χούντα ανέλαβε την εξουσία το 2021. Η αποφυλάκιση των 4.300 κρατουμένων, αν και σημαντική ως αριθμός, αφορά μόλις ένα μικρό μέρος του συνολικού αριθμού όσων κρατούνται για πολιτικούς λόγους. Οι υπέρμαχοι των ανθρωπίνων δικαιωμάτων επισημαίνουν ότι η κατάσταση παραμένει ιδιαίτερα σοβαρή.
Παράλληλα, οι ίδιες οργανώσεις υπογραμμίζουν ότι η στρατιωτική χούντα, αφού κατέλαβε την εξουσία το 2021, επανέφερε τις εκτελέσεις έπειτα από δεκαετίες κατά τις οποίες είχαν ανασταλεί. Το μέτρο αυτό αφορούσε κυρίως αντιφρονούντες. Σύμφωνα με τον ΟΗΕ, περισσότεροι από 130 άνθρωποι καταδικάστηκαν σε θάνατο το 2022, αν και ο ακριβής αριθμός είναι δύσκολο να επαληθευτεί λόγω του αδιαφανούς δικαστικού συστήματος και του εμφυλίου πολέμου που μαίνεται στη χώρα.
Τι ακολουθεί
Οι αποφυλακίσεις αναμένεται να ξεκινήσουν άμεσα, σύμφωνα με την ανακοίνωση των αρχών. Ωστόσο, το διεθνές ενδιαφέρον εστιάζεται στο κατά πόσο τα μέτρα αυτά θα ακολουθηθούν από βαθύτερες μεταρρυθμίσεις στη Μιανμάρ ή θα παραμείνουν απλώς συμβολικής φύσης. Η τύχη της Αούνγκ Σαν Σου Τσι και των χιλιάδων πολιτικών κρατουμένων που παραμένουν πίσω από τα κάγκελα θα αποτελέσει το κρίσιμο κριτήριο αξιολόγησης των προθέσεων του νέου προέδρου.
