Η Ελλάδα αποφάσισε να εξαιρέσει τους Βρετανούς ταξιδιώτες από το νέο σύστημα βιομετρικών ελέγχων εισόδου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, γνωστό ως EES (Entry/Exit System). Η απόφαση αυτή σημαίνει ότι οι επισκέπτες από το Ηνωμένο Βασίλειο δεν θα υποχρεούνται, τουλάχιστον προς το παρόν, να δίνουν δακτυλικά αποτυπώματα ή να υπόκεινται σε σαρώσεις προσώπου κατά την άφιξή τους στη χώρα. Το μέτρο έρχεται σε μια κρίσιμη στιγμή, καθώς το νέο ευρωπαϊκό σύστημα βρίσκεται ήδη σε πλήρη λειτουργία και έχει προκαλέσει σοβαρά προβλήματα σε αεροδρόμια και συνοριακά σημεία άλλων χωρών.
Τι είναι το EES και γιατί η Ελλάδα «πάτησε φρένο»
Το Σύστημα Εισόδου-Εξόδου (EES) είναι η νέα ευρωπαϊκή υποδομή ελέγχου συνόρων που σχεδιάστηκε για να αντικαταστήσει τη σφράγιση διαβατηρίων. Απαιτεί από όλους τους επισκέπτες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης — συμπεριλαμβανομένων των Βρετανών μετά το Brexit — να καταχωρούν βιομετρικά δεδομένα σε αεροδρόμια και συνοριακά σημεία σε όλη την ΕΕ. Ο στόχος του συστήματος είναι να ελέγχει την τήρηση του κανόνα των 90 ημερών παραμονής χωρίς βίζα, δηλαδή να διαπιστώνεται αν οι επισκέπτες δεν υπερβαίνουν το επιτρεπόμενο χρονικό διάστημα. Ωστόσο, η εφαρμογή του έχει συνοδευτεί από προειδοποιήσεις για καθυστερήσεις που μπορεί να φτάνουν έως και τέσσερις ώρες στα συνοριακά σημεία. Η Αθήνα επέλεξε να μην επιβάλει τους ελέγχους αυτούς στους Βρετανούς, επιδιώκοντας να αποφύγει προβλήματα στην κορύφωση της καλοκαιρινής τουριστικής σεζόν.
Προορισμοί όπως η Κέρκυρα, η Κρήτη και η Ρόδος υποδέχονται καθημερινά περισσότερους από 2.000 ταξιδιώτες από τη Βρετανία κατά την υψηλή περίοδο. Σύμφωνα με εκτιμήσεις της ABTA, η Ελλάδα αναμένεται να αποτελέσει τον πέμπτο πιο δημοφιλή προορισμό για τους Βρετανούς ταξιδιώτες φέτος. Ο τουριστικός τομέας της χώρας εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη βρετανική αγορά, γεγονός που καθιστά την απόφαση αυτή ιδιαίτερα λογική από οικονομική σκοπιά. Το χρονοδιάγραμμα για τη λήξη της εξαίρεσης παραμένει αόριστο, χωρίς να έχουν ανακοινωθεί συγκεκριμένες ημερομηνίες.
Αντιδράσεις και πλαίσιο: χάος σε Μιλάνο και Ντόβερ
Η Ελένη Σκαρβέλη, διευθύντρια του Ελληνικού Οργανισμού Τουρισμού στο Ηνωμένο Βασίλειο, εξήγησε τη λογική πίσω από την απόφαση. «Θα διασφαλίσει μια πιο ομαλή και αποδοτική εμπειρία άφιξης στην Ελλάδα», δήλωσε χαρακτηριστικά. Παράλληλα, πρόσθεσε ότι το μέτρο «θα μειώσει σημαντικά τους χρόνους αναμονής», αποσυμφορώντας τα αεροδρόμια κατά τις ώρες αιχμής. Οι δηλώσεις αυτές έρχονται σε ένα κλίμα ανησυχίας που έχει δημιουργηθεί μετά από μια σειρά προβλημάτων σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το περιστατικό της περασμένης Κυριακής στο αεροδρόμιο Λινάτε του Μιλάνου, όπου περισσότεροι από 120 επιβάτες της easyJet εγκλωβίστηκαν λόγω καθυστερήσεων στον έλεγχο διαβατηρίων και έχασαν την πτήση τους προς το Μάντσεστερ. Από τους 156 επιβάτες που επρόκειτο να επιβιβαστούν, μόλις 34 κατάφεραν τελικά να ταξιδέψουν, αφήνοντας πίσω 122 άτομα. Η easyJet απολογήθηκε αργότερα για το περιστατικό. Ωστόσο, τα προβλήματα δεν περιορίζονται στην Ιταλία.
Δυσλειτουργίες καταγράφονται επίσης στη Βρετανία, σε βασικά σημεία ελέγχου όπως το Ντόβερ, το Φόλκστοουν και ο σταθμός London St Pancras. Στα σημεία αυτά, τα ειδικά περίπτερα EES παραμένουν εκτός σύνδεσης με τα συστήματα της γαλλικής συνοριακής αστυνομίας. Οι δυσλειτουργίες εκτιμάται ότι θα συνεχιστούν τουλάχιστον μέχρι τον Σεπτέμβριο. Η συσσώρευση αυτών των προβλημάτων σε πολλαπλά σημεία της Ευρώπης επιβεβαιώνει ότι η εφαρμογή του νέου συστήματος απέχει ακόμα πολύ από την ομαλή λειτουργία.
Τι ακολουθεί: ενδέχεται να ακολουθήσουν και άλλες χώρες
Με δεδομένο ότι δεν υπάρχει ακόμη σαφές χρονοδιάγραμμα για το τέλος της εξαίρεσης που παραχώρησε η Ελλάδα, αυξάνονται οι εκτιμήσεις ότι και άλλες μεσογειακές χώρες ενδέχεται να ακολουθήσουν το ίδιο παράδειγμα. Οι τουριστικά εξαρτημένες οικονομίες του νότου έχουν κάθε λόγο να αποφύγουν σκηνές χάους στα αεροδρόμιά τους κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού. Η πορεία του EES στην υπόλοιπη Ευρώπη τους επόμενους μήνες θα κρίνει σε μεγάλο βαθμό αν η εξαίρεση για τους Βρετανούς ταξιδιώτες θα παραταθεί ή αν η Αθήνα θα εντάξει και αυτή τους επισκέπτες από το Ηνωμένο Βασίλειο στο νέο βιομετρικό καθεστώς.
