Η Παγκόσμια Ημέρα Βιβλίου γιορτάζεται σήμερα, Πέμπτη 23 Απριλίου 2026, με πλήθος εκδηλώσεων που ξεκινούν από την Αθήνα και εξαπλώνονται σε ολόκληρη τη χώρα. Ο θεσμός διοργανώνεται κάθε χρόνο από την UNESCO με στόχο την προώθηση της ανάγνωσης, αλλά και τον εορτασμό των εκδοτών και των πνευματικών δικαιωμάτων. Η επιλογή της 23ης Απριλίου ως παγκόσμια ημέρα βιβλίου συνδέεται με τον θάνατο δύο από τους κορυφαίους συγγραφείς στην ιστορία της ανθρωπότητας. Την ίδια ημέρα, χιλιάδες μαθητές σε δεκάδες δήμους απολαμβάνουν επιπλέον αργία λόγω της εορτής του Αγίου Γεωργίου.
Τι έγινε: Από την Καταλονία του 1925 στη διεθνή γιορτή
Η ιστορία της Παγκόσμιας Ημέρας Βιβλίου ξεκινά από το 1925, όταν βιβλιοπώλες της Καταλονίας επέλεξαν την 23η Απριλίου για να τιμήσουν τα βιβλία, καθώς η ημερομηνία συνέπιπτε με τον θάνατο του Θερβάντες, του συγγραφέα του Δον Κιχώτη. Αρκετές δεκαετίες αργότερα, το 1995, η Γενική Διάσκεψη της UNESCO στο Παρίσι καθιέρωσε επίσημα την ίδια ημερομηνία ως Παγκόσμια Ημέρα Βιβλίου και Πνευματικών Δικαιωμάτων. Η επιλογή αυτή απέκτησε ισχυρή συμβολική βαρύτητα, καθώς στις 23 Απριλίου 1616 είχε φύγει από τη ζωή και ο Ουίλιαμ Σαίξπηρ, ένας από τους κορυφαίους θεατρικούς συγγραφείς που γνώρισε ο κόσμος. Έτσι, δύο κολοσσοί της παγκόσμιας λογοτεχνίας, ο Σαίξπηρ και ο Θερβάντες, συνδέονται αδιαχώριστα με μια ημερομηνία που πλέον ανήκει στη συνείδηση εκατομμυρίων αναγνωστών σε όλον τον κόσμο.
Παράλληλα, η 23η Απριλίου φέρνει τοπικές αργίες σε πολλές περιοχές της Ελλάδας λόγω της εορτής του Αγίου Γεωργίου, ο οποίος τιμάται ως πολιούχος σε δεκάδες δήμους. Τα σχολεία όλων των βαθμίδων παραμένουν κλειστά στην Ελευσίνα, το Καματερό και τα Μελίσσια της Αττικής, ενώ η αργία επεκτείνεται και στα φροντιστήρια των ίδιων περιοχών. Μαθητές και εκπαιδευτικοί κερδίζουν μια επιπλέον ημέρα ανάπαυλας πριν επιστρέψουν στην εκπαιδευτική καθημερινότητα μετά το Πάσχα.
Στην υπόλοιπη Ελλάδα, το κουδούνι δεν θα χτυπήσει σήμερα στην Ιεράπετρα, στο Σουφλί, στη Γουμένισσα Κιλκίς, στη Νεμέα, στο Ρίο και το Βασιλικό Αχαΐας, καθώς και στη Νεάπολη Ηλείας. Κλειστά παραμένουν επίσης τα σχολεία στη Γερακαρού Θεσσαλονίκης, στην Εράτυρα και τη Νεάπολη Βοΐου Κοζάνης, καθώς και στη Βεύη Φλώρινας. Σε όλες αυτές τις περιοχές, η τοπική αργία συμπίπτει φέτος με τον εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας Βιβλίου.
Αντιδράσεις και πλαίσιο: Η UNESCO και η διεθνής κινητοποίηση
Η UNESCO δεν περιορίζεται στη συμβολική καθιέρωση της ημέρας, αλλά προωθεί ενεργά τα βιβλία και τα πνευματικά δικαιώματα μέσα από ένα ευρύ φάσμα δράσεων σε παγκόσμιο επίπεδο. Ο οργανισμός υπερασπίζεται τη δημιουργικότητα, την πολιτισμική πολυμορφία και την ισότιμη πρόσβαση στη γνώση, αξιοποιώντας εργαλεία όπως το Δίκτυο Δημιουργικών Πόλεων Λογοτεχνίας και η στήριξη του εγγραμματισμού. Στόχος είναι να καλέσει τους νέους να ανακαλύψουν την απόλαυση της ανάγνωσης και να συνειδητοποιήσουν τη συμβολή της στην κοινωνική και πολιτιστική ανάπτυξη της ανθρωπότητας. Παράλληλα, η UNESCO στηρίζει την κινητή μάθηση και την ανοιχτή πρόσβαση στην επιστημονική γνώση και τα εκπαιδευτικά μέσα.
Η Παγκόσμια Ημέρα Βιβλίου και Πνευματικών Δικαιωμάτων έχει εξελιχθεί σε μια διεθνή πλατφόρμα που κινητοποιεί εκατομμύρια ανθρώπους σε κάθε γωνιά του πλανήτη. Στον εορτασμό συμμετέχουν συγγραφείς, εκδότες, εκπαιδευτικοί και βιβλιοθηκονόμοι, μαζί με δημόσιους και ιδιωτικούς οργανισμούς, ανθρωπιστικές ΜΚΟ και μέσα ενημέρωσης. Η συμμετοχή τόσων διαφορετικών φορέων καθιστά τον θεσμό αποτελεσματικό εργαλείο για την καταπολέμηση του αναλφαβητισμού και τη διεύρυνση της πρόσβασης στη γνώση. Ο θεσμός επικοινωνεί ένα ξεκάθαρο μήνυμα: το βιβλίο παραμένει θεμέλιο της πολιτιστικής κληρονομιάς και της πνευματικής ελευθερίας.
Τι ακολουθεί: Ο Περίπατος Βιβλίου στις 25 Απριλίου
Η Ένωση Ελληνικού Βιβλίου διοργανώνει τον καθιερωμένο Περίπατο Βιβλίου την Παρασκευή 25 Απριλίου 2026, στο πλαίσιο του εορτασμού της Παγκόσμιας Ημέρας Βιβλίου. Η Βιβλιοθήκη της Βουλής συμμετέχει ενεργά στο Μέγαρο Βουλής, παρουσιάζοντας δύο ξεχωριστές δράσεις για το κοινό. Το Τμήμα Κοινοβουλευτικών Αρχείων παρουσιάζει την έκθεση «Ιστορίες αρχείων σε μια βιβλιοθήκη», με επιλεγμένα τεκμήρια που αφηγούνται μοναδικές ιστορίες μέσα από έγγραφα που ταξίδεψαν στον χρόνο, ενώ οι επισκέπτες θα ξεναγηθούν στα εργαστήρια συντήρησης και ψηφιοποίησης του τμήματος. Οι ξεναγήσεις γίνονται σε ομάδες έως 15 ατόμων, με ώρες εκδήλωσης 10:00-11:40 και 12:00-13:40, ενώ το Τμήμα Κοινοβουλευτικής Βιβλιοθήκης παρουσιάζει παράλληλα τη δράση «Μικρά Βιβλία, Μεγάλες Ιδέες».
