Νέο μέτωπο έξαψης άνοιξε σήμερα, 23 Απριλίου 2026, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ με εκρηκτικές αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αποκαλύπτοντας ότι έχει διατάξει το αμερικανικό πολεμικό ναυτικό να βυθίσει οποιοδήποτε ιρανικό πλοίο επιχειρήσει να ναρκοθετήσει τα Στενά του Ορμούζ. Παράλληλα, ο Αμερικανός πρόεδρος προχώρησε σε αιχμηρά σχόλια για την πολιτική κατάσταση εντός του Ιράν, υπονοώντας κενό εξουσίας και βαθιά εσωτερική διαμάχη στην κορυφή του καθεστώτος. Οι δηλώσεις αυτές έρχονται σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία για τη Μέση Ανατολή, εντείνοντας τις ανησυχίες για περαιτέρω κλιμάκωση της έντασης στην περιοχή.
Ο Τραμπ ανακοινώνει πλήρη αμερικανικό έλεγχο στον Ορμούζ
Μιλώντας με το χαρακτηριστικό του άμεσο ύφος, ο Τραμπ δεν άφησε κανένα περιθώριο παρερμηνείας: «Έχουμε τον απόλυτο έλεγχο των Στενών του Ορμούζ», δήλωσε κατηγορηματικά, προσθέτοντας ότι «κανένα πλοίο δεν μπορεί να μπει ή να βγει χωρίς την έγκριση του αμερικανικού πολεμικού ναυτικού». Το σύνολο της ναυτικής αρτηρίας περιγράφτηκε από τον ίδιο ως «ερμητικά κλειστό» έως ότου το Ιράν προχωρήσει σε συμφωνία με την Ουάσιγκτον. Η διακήρυξη αυτή συνοδεύτηκε από ρητή απειλή βύθισης όποιου σκάφους επιχειρήσει να ναρκοθετήσει τα Στενά, μια κίνηση που θα σηματοδοτούσε δραματική κλιμάκωση στην ήδη πυρακτωμένη αντιπαράθεση μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης. Πρόκειται για δήλωση που, αν μεταφραστεί σε πράξη, μπορεί να ανατρέψει ισορροπίες δεκαετιών στον Περσικό Κόλπο.
Ωστόσο, το σημαντικότερο στοιχείο των αναρτήσεων δεν ήταν μόνο η στρατιωτική απειλή, αλλά οι εμφανώς στοχευμένες αναφορές στην πολιτική αστάθεια εντός του Ιράν. «Έχουν τεράστιο πρόβλημα στο Ιράν γιατί δεν ξέρουν ποιος είναι ο ηγέτης τους», έγραψε ο Τραμπ, κάνοντας λόγο για «τρελή εσωτερική διαμάχη» μεταξύ «σκληροπυρηνικών» που υπέστησαν βαριές ήττες στο πεδίο της μάχης και «μετριοπαθών» που κερδίζουν έδαφος εντός του καθεστώτος. Η ανάλυση αυτή δεν φαίνεται αυθαίρετη — στηρίζεται σε πληροφορίες που έχουν διαρρεύσει μέσα από αναλυτικά ρεπορτάζ διεθνών Μέσων, και ιδίως μέσα από διερευνητική δημοσιογραφία των New York Times.
Το χάος στην ηγεσία του Ιράν και ο απών Χαμενεΐ
Στο επίκεντρο της κρίσης βρίσκεται η μορφή του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, του νέου ανώτατου ηγέτη του Ιράν, ο οποίος ανέλαβε τα καθήκοντά του τον Μάρτιο του 2026 μετά τον θάνατο του πατέρα του, Αλί Χαμενεΐ, σε κοινή αεροπορική επιδρομή ΗΠΑ και Ισραήλ στις 28 Φεβρουαρίου 2026. Ο ίδιος ο Μοτζτάμπα τραυματίστηκε σοβαρά κατά τη διάρκεια της ίδιας επίθεσης, με αποτέλεσμα να μην έχει εμφανιστεί ή ακουστεί δημόσια από τότε που ανέλαβε τυπικά τα ηνία της χώρας. Σύμφωνα με ρεπορτάζ των New York Times, που βασίζεται σε συνεντεύξεις με νυν και πρώην Ιρανούς αξιωματούχους, μέλη των Φρουρών της Επανάστασης και έναν ανώτερο κληρικό, η πρόσβαση στον Χαμενεΐ είναι «εξαιρετικά δύσκολη και περιορισμένη». Ο νέος ανώτατος ηγέτης περιβάλλεται κατά κύριο λόγο από ιατρικό προσωπικό που φροντίζει τα τραύματά του από τις αεροπορικές επιδρομές.
Σε αυτό το πλαίσιο, η πραγματική εξουσία εντός του Ιράν φαίνεται να έχει μετατοπιστεί σε ανώτερους διοικητές του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC). Ο Αμπντολρεζά Νταβάρι, πρώην σύμβουλος του πρώην προέδρου Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ, περιγράφει τον Μοτζτάμπα ως κάποιον που «διοικεί τη χώρα σαν να είναι διευθυντής διοικητικού συμβουλίου», βασιζόμενος «σε μεγάλο βαθμό στις συμβουλές και την καθοδήγηση» στρατηγών του IRGC, οι οποίοι λειτουργούν ουσιαστικά ως μέλη του «διοικητικού συμβουλίου» της χώρας. Η εικόνα αυτή ενισχύεται από την ανάλυση της Σανάμ Βακίλ, διευθύντριας του τμήματος Μέσης Ανατολής και Βόρειας Αφρικής για το Chatham House, η οποία επισημαίνει ότι ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ «δεν έχει ακόμη πλήρη διοίκηση ή έλεγχο» και ότι του παρουσιάζονται κατά κύριο λόγο αποφάσεις «τετελεσμένων γεγονότων». Πρόκειται για μια κατάσταση ριζικά διαφορετική από εκείνη που είχε χτίσει ο Αλί Χαμενεΐ με δεκαετίες σιδερένιας και αδιαμφισβήτητης εξουσίας.
Τα γεγονότα αυτά δείχνουν ότι το Ιράν βρίσκεται σε μια από τις πιο κρίσιμες καμπές της σύγχρονης ιστορίας του. Ο συνδυασμός της στρατιωτικής πίεσης από ΗΠΑ και Ισραήλ, της εσωτερικής κρίσης ηγεσίας και της βαριάς οικονομικής επιβάρυνσης από τις κυρώσεις, θέτει το καθεστώς μπροστά σε έναν γόρδιο δεσμό χωρίς εύκολη διέξοδο. Η απόφαση του Τραμπ να «κλείσει» ερμητικά τα Στενά του Ορμούζ — μέσω των οποίων διέρχεται σημαντικό ποσοστό του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου — δεν αφήνει πολλά περιθώρια ελιγμών για την Τεχεράνη. Το ερώτημα που παραμένει αναπάντητο είναι αν η ιρανική ηγεσία, όπου κι αν βρίσκεται αυτή τη στιγμή το κέντρο βάρους της, θα επιλέξει τον δρόμο της διαπραγμάτευσης ή εκείνον της κλιμάκωσης σε έναν πόλεμο που φαίνεται ήδη να έχει στρέψει τους συσχετισμούς εναντίον της.
