Έντονες αντιδράσεις προκάλεσε στην ποντιακή κοινότητα της Θεσσαλονίκης η απόφαση του Δήμου Θεσσαλονίκης να δώσει το όνομα του εκλιπόντος πρώην δημάρχου Γιάννη Μπουτάρη σε δημοτικό πάρκο της πόλης. Η Παμποντιακή Ομοσπονδία Ελλάδος (Π.Ο.Ε.) τάχθηκε κατηγορηματικά εναντίον της συγκεκριμένης πρωτοβουλίας, εκφράζοντας την αγανάκτηση εκατοντάδων χιλιάδων Ποντίων που ζουν και δραστηριοποιούνται στη μητροπολιτική περιοχή. Η αντίδραση της Ομοσπονδίας δεν αφορά απλώς μια συμβολική διαφωνία, αλλά αγγίζει βαθιές πληγές της ιστορικής μνήμης του ποντιακού ελληνισμού. Πρόκειται για μια αντιπαράθεση που αναδεικνύει πόσο ευαίσθητο παραμένει το ζήτημα της Γενοκτονίας των Ποντίων στη συλλογική συνείδηση της κοινότητας.
Η επιστολή στον δήμαρχο και το Δημοτικό Συμβούλιο
Προκειμένου να αποτρέψει την υλοποίηση της απόφασης, η Παμποντιακή Ομοσπονδία Ελλάδος απέστειλε στις 30 Απριλίου 2026 επείγουσα επιστολή τόσο στον δήμαρχο Στέλιο Αγγελούδη όσο και στον πρόεδρο του Δημοτικού Συμβουλίου Σπύρο Βούγια. Η επιστολή, χαρακτηρισμένη ως «εξαιρετικά επείγουσα», ζητούσε να τεθεί άμεσα υπόψη των δημοτικών συμβούλων πριν από την έναρξη της συνεδρίασης της ίδιας ημέρας. Η κίνηση αυτή δείχνει την αποφασιστικότητα της Π.Ο.Ε. να παρέμβει θεσμικά και έγκαιρα, χρησιμοποιώντας κάθε διαθέσιμο δίαυλο επικοινωνίας με τις δημοτικές αρχές. Παράλληλα, η επιλογή να απευθυνθεί η Ομοσπονδία απευθείας στα μέλη του Συμβουλίου υποδηλώνει ότι η αντίθεσή της δεν απευθύνεται μόνο στην εκτελεστική εξουσία του Δήμου, αλλά στο σύνολο της τοπικής αυτοδιοίκησης.
Στο κείμενο της επιστολής, η Παμποντιακή Ομοσπονδία επισημαίνει ότι η θέση της δεν είναι αυθαίρετη ή συγκυριακή. Αντιθέτως, εδράζεται σε συγκεκριμένες δημόσιες τοποθετήσεις του Γιάννη Μπουτάρη κατά τη διάρκεια της ζωής του, οι οποίες, σύμφωνα με την Ομοσπονδία, έθιξαν βάναυσα την ιστορική μνήμη και αμφισβήτησαν την ίδια τη Γενοκτονία των Ποντίων. Σε αυτό το πλαίσιο, η τιμητική ονοματοδοσία ενός δημόσιου χώρου θεωρείται από την κοινότητα ως μια πράξη που ισοδυναμεί με αναγνώριση και αποκατάσταση προσώπου που οι ίδιοι αντιμετωπίζουν ως αμφιλεγόμενο έως και εχθρικό απέναντι στη μνήμη τους.
Η ιστορική μνήμη στο επίκεντρο της διαμάχης
Η υπόθεση αυτή φέρνει στο προσκήνιο ένα διαχρονικό ζήτημα: πώς οφείλει μια πόλη να τιμά τους εκλιπόντες αξιωματούχους της όταν η κληρονομιά τους παραμένει αμφιλεγόμενη για τμήματα της κοινωνίας; Η Θεσσαλονίκη, ως πόλη με βαθιές ιστορικές καταβολές και πολυπολιτισμική ταυτότητα, φιλοξενεί μεγάλο αριθμό απογόνων Ποντίων προσφύγων, οι οποίοι διατηρούν ζωντανή τη μνήμη της Γενοκτονίας. Ωστόσο, κάθε απόπειρα τιμητικής αναγνώρισης προσωπικοτήτων εγείρει αναπόφευκτα ερωτήματα για τα κριτήρια επιλογής και τη συλλογική ευαισθησία. Η Π.Ο.Ε. καλεί τη δημοτική αρχή να σταθμίσει με προσοχή αυτές τις παραμέτρους πριν προχωρήσει στην οριστικοποίηση της απόφασης.
Στην ανακοίνωσή της, η Παμποντιακή Ομοσπονδία Ελλάδος τονίζει ότι η αποδοχή τιμητικής διάκρισης για πρόσωπα που έθιξαν τα εθνικά αισθήματα των Ποντίων είναι κάτι που η Ομοσπονδία αδυνατεί να αποδεχτεί. Ταυτόχρονα, καλεί τη διοίκηση του Δήμου να επιδείξει σεβασμό τόσο στην ιστορική αλήθεια όσο και στο συλλογικό αίσθημα των εκατοντάδων χιλιάδων προσφύγων που ζουν στη μητροπολιτική περιοχή Θεσσαλονίκης. Η φράση «η ιστορική μνήμη δεν παραγράφεται», που χρησιμοποιεί η Ομοσπονδία ως τίτλο της επιστολής, συνοψίζει με ακρίβεια το πνεύμα της αντίδρασής της: καμία διοικητική πράξη δεν μπορεί να σβήσει τις μνήμες και τα τραύματα που κουβαλά μια κοινότητα στο συλλογικό της υποσυνείδητο.
Το Δημοτικό Συμβούλιο Θεσσαλονίκης καλείται πλέον να λάβει υπόψη του αυτή την έντονη αντίδραση και να επανεξετάσει την απόφασή του. Η υπόθεση αναμένεται να παραμείνει στο επίκεντρο του δημόσιου διαλόγου, αντανακλώντας την ευρύτερη ένταση ανάμεσα στην τοπική πολιτική εξουσία και τις κοινότητες που διεκδικούν το δικαίωμά τους στη συλλογική μνήμη και στο σεβασμό της ιστορίας τους.
