Οι τιμές της αμόλυβδης άγγιξαν τα υψηλότερα επίπεδα από τις αρχές Μαρτίου, όταν ξέσπασε ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή και έκλεισαν τα Στενά του Ορμούζ. Με τις διεθνείς τιμές του πετρελαίου σταθερά πάνω από τα 111-112 δολάρια το βαρέλι, το οικονομικό επιτελείο ήδη σχεδιάζει τα επόμενα βήματα για την ανακούφιση των καταναλωτών. Στο επίκεντρο βρίσκεται η παράταση της επιδότησης στο πετρέλαιο κίνησης, που έχει αποδειχθεί αποτελεσματική στη συγκράτηση των τιμών.
Τι έγινε με την επιδότηση καυσίμων
Η κυβέρνηση εφάρμοσε την επιδότηση στο πετρέλαιο κίνησης από την 1η Απριλίου, με αρχικό δημοσιονομικό κόστος περίπου 50 εκατομμυρίων ευρώ. Το μέτρο επεκτάθηκε για τον Μάιο με κόστος 55 εκατομμυρίων ευρώ, καθώς η οριζόντια επιδότηση 20 λεπτών ανά λίτρο έδειξε ότι μπορεί να κρατά την τιμή κάτω από τα 2 ευρώ στην αντλία. Τώρα, οι αρμόδιες πηγές του υπουργείου επιβεβαιώνουν ότι η παράταση μετά τον Μάιο βρίσκεται στις πρώτες προτεραιότητες, ενώ εκτιμήσεις παραγόντων της αγοράς μιλούν για ακόμα υψηλότερες τιμές στο επόμενο διάστημα. Η αβεβαιότητα που προέρχεται από τις γεωπολιτικές εξελίξεις καθιστά πολύ πιθανή τη μηνιαία ανανέωση του μέτρου, ανάλογα με τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή. Αντίθετα, η πιθανότητα ενός νέου fuel pass θεωρείται μικρότερη.
Η επιδότηση δεν αφορά απλώς τους οδηγούς επιβατικών αυτοκινήτων. Το πετρέλαιο κίνησης αποτελεί το κύριο καύσιμο για τα φορτηγά που μεταφέρουν εμπορεύματα σε ολόκληρη την Ελλάδα, καθώς και για ταξί, τουριστικά λεωφορεία και μεγάλο τμήμα των επαγγελματικών οχημάτων. Ο περιορισμός της ανόδου της τιμής του ντίζελ συμβάλλει άμεσα στη συγκράτηση του λειτουργικού κόστους των επιχειρήσεων και, κατ’ επέκταση, στη σταθεροποίηση των τιμών στο ράφι. Από τα τρόφιμα έως τα καταναλωτικά προϊόντα, το κόστος μεταφοράς παίζει καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση της τελικής τιμής που πληρώνει ο καταναλωτής.
Αντιδράσεις και πλαίσιο
Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, έθεσε το πλαίσιο της κυβερνητικής στρατηγικής προσερχόμενος στη συνεδρίαση του Eurogroup. «Το βάθος των επιπτώσεων θα αποτελέσει από μόνο του την καθοριστική παράμετρο σε αυτή την εξίσωση του συνολικού οικονομικού αντίκτυπου που θα δούμε τους επόμενους μήνες», τόνισε ο Πιερρακάκης, δίνοντας έμφαση στο ότι τα μέτρα πρέπει να είναι στοχευμένα, προσαρμοσμένα και προσωρινά. Η δήλωση αυτή αποτυπώνει τη φιλοσοφία με την οποία η κυβέρνηση προσεγγίζει την ενεργειακή κρίση: παρεμβάσεις που δεν επιβαρύνουν μακροπρόθεσμα τα δημόσια οικονομικά, αλλά δίνουν ανάσα στους πολίτες όσο η κρίση διαρκεί.
Ωστόσο, όλα εξαρτώνται από τη διάρκεια του πολέμου στη Μέση Ανατολή και το αν τα Στενά του Ορμούζ θα παραμείνουν κλειστά. Οι παράγοντες της αγοράς δεν αποκλείουν περαιτέρω ανατιμήσεις, γεγονός που αυξάνει την πίεση στο οικονομικό επιτελείο για άμεσες αποφάσεις. Η κυβέρνηση φαίνεται να επιλέγει τον δρόμο της σταδιακής και ευέλικτης αντίδρασης, αποφεύγοντας ευρείες δεσμεύσεις που θα μπορούσαν να αποδειχθούν δαπανηρές αν η κρίση παραταθεί.
Τι ακολουθεί
Το οικονομικό επιτελείο εξετάζει το ενδεχόμενο μηνιαίας ανανέωσης της επιδότησης στο πετρέλαιο κίνησης, ανάλογα με την εξέλιξη των διεθνών τιμών. Το σενάριο νέου fuel pass δεν αποκλείεται εντελώς, αλλά οι πιθανότητές του θεωρούνται μικρότερες σε σύγκριση με τη συνέχιση της επιδότησης στην αντλία. Η τελική απόφαση θα ληφθεί με βάση τις τιμές πετρελαίου στις διεθνείς αγορές και τη γεωπολιτική εικόνα στη Μέση Ανατολή τις επόμενες εβδομάδες.
