Η εκεχειρία 26 ημερών που είχε αφήσει κάποιο περιθώριο διπλωματικής διεξόδου φαίνεται να τελειώνει άδοξα, καθώς το Ιράν αποφάσισε να κάνει το πρώτο στρατιωτικό βήμα χτυπώντας μία από τις πιο στρατηγικά σημαντικές εγκαταστάσεις της περιοχής. Η επίθεση στην πετρελαϊκή υποδομή της Φουτζέιρα, στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, δεν είναι μία τυχαία επιχειρησιακή κίνηση — είναι ένα μήνυμα που απευθύνεται ταυτόχρονα στις ΗΠΑ, στα κράτη του Αραβικού Κόλπου και στη διεθνή κοινότητα. Η Τεχεράνη, μέσα από αυτή την ενέργεια, αποδέχεται συνειδητά το ρίσκο μιας νέας κλιμάκωσης, επιλέγοντας να οδηγήσει και πάλι την κρίση στη Μέση Ανατολή από τα γραφεία των διπλωμάτων στα πεδία των μαχών. Το χάσμα μεταξύ των δύο πλευρών έχει αποδειχθεί αδύνατο να γεφυρωθεί μέσω διαπραγματεύσεων, και η επίθεση αυτή αποτελεί την πιο εύγλωττη απόδειξη του αδιεξόδου.
Ωστόσο, η επιλογή του συγκεκριμένου στόχου δεν ήταν καθόλου τυχαία. Η Φουτζέιρα δεν βρίσκεται εντός του Περσικού Κόλπου, αλλά στα παράλια του Αραβικού, συνδεδεμένη μέσω υπόγειων αγωγών με τα υπόλοιπα Εμιράτα. Αυτή η σύνδεση έχει καθοριστική σημασία: επιτρέπει στα ΗΑΕ να συνεχίσουν τις πετρελαϊκές εξαγωγές τους ακόμα και αν τα Στενά του Ορμούζ — η πιο ευάλωτη θαλάσσια αρτηρία της περιοχής — κλείσουν λόγω εντεινόμενης σύγκρουσης. Στρατηγικά, λοιπόν, η Φουτζέιρα αποτελεί το «αδύνατο σημείο» της εναλλακτικής ενεργειακής ασφάλειας του Κόλπου, και το Ιράν το γνωρίζει πολύ καλά. Κάθε επίθεση εκεί αποκτά αυτόματα διεθνείς διαστάσεις, αγγίζοντας τις τιμές του πετρελαίου, την ασφάλεια των θαλάσσιων εμπορικών δρόμων και την ενεργειακή σταθερότητα πολύ πέρα από τα σύνορα της περιοχής.
Ένας Νέος Παράγοντας Εισέρχεται στη Σύγκρουση
Σε αυτό το πλαίσιο ξεδιπλώνεται και ένα νέο, ανησυχητικό δεδομένο: ένας επιπλέον «πόλος» φαίνεται να ετοιμάζεται να εισέλθει ενεργά στη σύγκρουση. Πρόκειται για έναν παράγοντα που διαθέτει αποδεδειγμένη στρατιωτική τεχνολογία αιχμής και αξιόλογο πολεμικό δυναμικό, ικανό να αλλάξει τη δυναμική του πεδίου μάχης. Η εμπλοκή του θα περιπλέξει περαιτέρω μία κατάσταση που ήδη απαιτεί πολύπλοκους στρατηγικούς υπολογισμούς από όλες τις εμπλεκόμενες πλευρές. Παράλληλα, η σύγκρουση που ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου κινδυνεύει πλέον να διευρυνθεί, με τη Σαουδική Αραβία και τα Εμιράτα να έχουν ήδη σηματοδοτήσει ότι δεν σκοπεύουν να παραμείνουν παθητικοί θεατές και ότι είναι έτοιμα να προχωρήσουν σε δράση, ακόμα και με το ρίσκο να «εκτεθούν» διπλωματικά και στρατηγικά.
Ο Τραμπ Μπροστά σε Σύγκρουση που Δεν Επέλεξε
Ο Τραμπ είχε κρατήσει μέχρι στιγμής μία σκληρή διαπραγματευτική γραμμή απέναντι στο Ιράν, θέτοντας ως αναγκαία προϋπόθεση για οποιαδήποτε συμφωνία τη συζήτηση του πυρηνικού προγράμματος, χωρίς ωστόσο να ασκεί άμεση χρονική πίεση στην Τεχεράνη. Η ιρανική επίθεση στη Φουτζέιρα τον φέρνει σε μία ιδιαίτερα ευνοϊκή ρητορικά — αλλά εξαιρετικά δύσκολη στρατηγικά — θέση: μπορεί πλέον να ισχυριστεί ότι ωθήθηκε σε σύγκρουση χωρίς να την επιλέξει. Η επίσημη σιωπή της Ουάσιγκτον δεν αντανακλά απουσία ανησυχίας· αντίθετα, κάθε ένδειξη δείχνει ότι τα σήματα κινδύνου έχουν φτάσει στις αμερικανικές υπηρεσίες και ότι ο «συναγερμός» έχει ήδη σημάνει. Η πρόκληση για τον Αμερικανό πρόεδρο είναι τεράστια: πώς να απαντήσει σε μία επίθεση κατά συμμάχου χωρίς να εμπλακεί σε έναν πόλεμο για τον οποίο οι ΗΠΑ, σύμφωνα με δημοσιεύματα στον αμερικανικό Τύπο, ενδέχεται να μην διαθέτουν επαρκή οπλισμό.
Η πικρή αλήθεια είναι ότι ούτε η Ουάσιγκτον είχε πρόθεση να εισέλθει ξανά σε μία ανοιχτή σύγκρουση με το Ιράν. Οι αναλυτές εκτιμούν ότι μία ολοκληρωτική νίκη επί της Τεχεράνης θα απαιτούσε χερσαίες επιχειρήσεις σε ιρανικό έδαφος — μία επιλογή που παραμένει εξαιρετικά δύσκολη τόσο στρατιωτικά όσο και πολιτικά — αλλά δεν φαίνεται να υπάρχει άλλος τρόπος επίτευξης αποφασιστικού αποτελέσματος. Σε αυτό το πλαίσιο, η δύσκολη εξίσωση που έχει δημιουργηθεί δεν αφήνει περιθώριο για εύκολες λύσεις. Όλα τα στοιχεία συγκλίνουν ότι οι επόμενες ημέρες θα είναι κρίσιμες για το μέλλον της σταθερότητας στη Μέση Ανατολή και στην παγκόσμια αγορά ενέργειας, με τον κύβο να έχει πλέον ριφθεί.
