Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, δήλωσε τη Δευτέρα 11 Μαΐου 2026 ότι εξετάζει σοβαρά την επανεκκίνηση της «Επιχείρησης Ελευθερία» στα Στενά του Ορμούζ. Η ανακοίνωση έγινε κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής συνέντευξης στο Fox News, αφού οι ειρηνευτικές συνομιλίες με το Ιράν φαίνεται να έχουν φτάσει σε αδιέξοδο. Ο Αμερικανός πρόεδρος τόνισε ωστόσο ότι δεν έχει λάβει ακόμη οριστική απόφαση για την επαναφορά της πρωτοβουλίας.
Τι είναι η Επιχείρηση Ελευθερία και γιατί ανεστάλη
Ο Τραμπ είχε παρουσιάσει για πρώτη φορά την «Επιχείρηση Ελευθερία» στις 3 Μαΐου 2026, με στόχο να σπάσει τον ιρανικό αποκλεισμό στα Στενά του Ορμούζ. Το πρόγραμμα προέβλεπε την παροχή συνοδείας, επιτήρησης και αεροπορικής κάλυψης από τις ΗΠΑ σε εμπορικά πλοία που διέρχονται από τα Στενά. Η CENTCOM είχε ήδη ανακοινώσει τη διέλευση δύο αμερικανικών πλοίων και είχε παρατάξει επιπλέον ναυτικές δυνάμεις στον Κόλπο. Ωστόσο, η επιχείρηση ανεστάλη σχεδόν δύο 24ωρα μετά την έναρξή της, καθώς ήταν σε εξέλιξη ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις με την Τεχεράνη και ο Τραμπ επέλεξε να μην διακινδυνεύσει τις συνομιλίες.
Αυτή τη φορά, όπως διευκρίνισε ο Τραμπ μιλώντας τηλεφωνικά στον Τζον Ρόμπερτς του Fox News, το πεδίο δράσης θα είναι σαφώς διευρυμένο. Η συνοδεία πλοίων μέσω των Στενών του Ορμούζ θα αποτελεί μόνο ένα μέρος μιας ευρύτερης στρατιωτικής επιχείρησης. Ο Αμερικανός πρόεδρος δεν διευκρίνισε περαιτέρω τι άλλο θα περιλαμβάνει αυτή η διευρυμένη στρατιωτική δράση, αφήνοντας ανοιχτά πολλά ερωτήματα για το εύρος και τη φύση της επιχείρησης. Η ανακοίνωση αυτή έρχεται μετά την απόρριψη της ιρανικής απάντησης στην ειρηνευτική πρόταση της Ουάσιγκτον, την οποία ο Τραμπ χαρακτήρισε «εντελώς απαράδεκτη».
Πυρηνικό αδιέξοδο και η απαίτηση για «πυρηνική σκόνη»
Παράλληλα με το ζήτημα της ναυσιπλοΐας, ο Τραμπ αναφέρθηκε και σε ένα εξαιρετικά πολύπλοκο πυρηνικό ζήτημα. Σύμφωνα με τον ίδιο, το Ιράν του μετέφερε ότι οι ΗΠΑ θα πρέπει να ανασύρουν την «πυρηνική σκόνη» από τις κατεστραμμένες πυρηνικές εγκαταστάσεις της χώρας, καθώς το υλικό βρίσκεται θαμμένο τόσο βαθιά που το ίδιο το Ιράν αδυνατεί να το προσεγγίσει. Ο Αμερικανός πρόεδρος παραδέχθηκε ότι αυτή τη στιγμή δεν γνωρίζει πώς οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να εισέλθουν στο Ιράν για να προχωρήσουν στην απομάκρυνση αυτού του υλικού. Υπογράμμισε ότι το θέμα θα αποτελέσει αντικείμενο περαιτέρω διαπραγματεύσεων.
Ωστόσο, ο Τραμπ επανέλαβε με έμφαση ότι το Ιράν δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να αποκτήσει πυρηνικά όπλα. Η θέση αυτή παραμένει η σταθερή γραμμή της Ουάσιγκτον απέναντι στην Τεχεράνη, ανεξάρτητα από την εξέλιξη των διπλωματικών επαφών. Στο ίδιο μήκος κύματος, ο νεοσυντηρητικός αναλυτής Ρόμπερτ Κέιγκαν έγραψε στο περιοδικό «The Atlantic» ότι οι ΗΠΑ οδεύουν «προς ολοκληρωτική ήττα» στον πόλεμο με το Ιράν, επισημαίνοντας ότι παρά τις 37 ημέρες έντονων αμερικανικών και ισραηλινών επιθέσεων που προκάλεσαν βαριές απώλειες στην ιρανική ηγεσία, η Τεχεράνη δεν προχώρησε σε καμία παραχώρηση.
Διεθνής ανταπόκριση και τα επόμενα βήματα
Η πιθανή επανεκκίνηση της επιχείρησης δεν αφήνει αδιάφορους τους συμμάχους. Η Λιθουανία προτείνει ήδη την αποστολή στρατευμάτων για να υποστηρίξουν τις ΗΠΑ στα Στενά του Ορμούζ. Το κρατικό συμβούλιο άμυνας της χώρας, υπό την προεδρία του προέδρου Γκιτάνας Ναουσέντα, υπέβαλε πρόταση προς το κοινοβούλιο για την αποστολή έως και 40 στρατιωτών στην περιοχή. Το συμβούλιο ενέκρινε την ανάπτυξη «λιθουανικών στρατιωτικών δυνατοτήτων για να συμμετάσχουν μαζί με συμμάχους σε διεθνείς επιχειρήσεις θαλάσσιας ασφάλειας», σύμφωνα με το λιθουανικό ραδιοτηλεοπτικό δίκτυο LRT.
Παράλληλα, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Γαλλία ετοιμάζονται να φιλοξενήσουν συνάντηση με περισσότερους από 40 υπουργούς Άμυνας για να συζητήσουν σχέδια προστασίας της ναυτιλίας στη βασική αυτή διαδρομή εξαγωγών. Η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί με προσοχή τις κινήσεις της Ουάσιγκτον, καθώς οποιαδήποτε στρατιωτική κλιμάκωση στα Στενά του Ορμούζ θα έχει άμεσες συνέπειες στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας και στη διεθνή ναυτιλία. Ο Τραμπ δεν έχει δώσει χρονοδιάγραμμα για την τελική του απόφαση, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο νέας στρατιωτικής παρέμβασης στην κρίσιμη αυτή περιοχή.
