Νέα κρίση ξέσπασε στην Αϊτή μετά από σφοδρές συγκρούσεις ένοπλων ομάδων που ξεκίνησαν την Κυριακή σε βόρειες συνοικίες της πρωτεύουσας Πορτ-ο-Πρενς. Σύμφωνα με ανακοίνωση του Διεθνούς Οργανισμού Μετανάστευσης (ΔΟΜ), τμήματος του συστήματος του ΟΗΕ, μέσα σε μόλις τρεις ημέρες αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους περίπου 5.300 άνθρωποι. Η κατάσταση χαρακτηρίζεται ως μία από τις χειρότερες που έχει βιώσει η φτωχότερη χώρα της Καραϊβικής τα τελευταία χρόνια.
Τι έγινε στη Σιτέ Σολέιγ
Οι συγκρούσεις ξέσπασαν σε βόρειες συνοικίες της Πορτ-ο-Πρενς, με επίκεντρο μεταξύ άλλων τη Σιτέ Σολέιγ, μία από τις πυκνοκατοικημένες και πλέον ευάλωτες περιοχές της πρωτεύουσας. Ο Φριτσνέλ Πιερ, στέλεχος οργάνωσης υπεράσπισης ανθρωπίνων δικαιωμάτων, μίλησε στον τοπικό σταθμό του ραδιοφωνικού δικτύου Magik 9 και περιέγραψε σκηνές καταστροφής: «Σπίτια λεηλατήθηκαν και πυρπολήθηκαν. Πολλά καταστήματα και σχολεία βανδαλίστηκαν». Οι βίαιες αναταραχές συνεχίστηκαν και την επόμενη ημέρα παρά την ανάπτυξη μονάδων της αϊτινής αστυνομίας, οι οποίες δεν κατάφεραν να αποκαταστήσουν την τάξη στον βόρειο τομέα της πόλης, σύμφωνα με πηγή του Γαλλικού Πρακτορείου στις αϊτινές δυνάμεις ασφαλείας. Παράλληλα, οι ίδιες συνοικίες είχαν ήδη δεχτεί βαρύ πλήγμα τον Μάρτιο και τον Απρίλιο, όταν σχεδόν 8.000 άνθρωποι είχαν αναγκαστεί να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους λόγω ανάλογων συγκρούσεων, γεγονός που δείχνει πως η περιοχή βρίσκεται σε συνεχή κατάσταση έκτακτης ανάγκης.
Η Αϊτή μαστίζεται για χρόνια από τη βία ένοπλων συμμοριών που έχουν πολλαπλασιάσει τις αιματηρές επιθέσεις, τις απαγωγές για λύτρα και τους βιασμούς. Η κατάσταση δεν σταματά να χειροτερεύει, ειδικά τα τελευταία δύο χρόνια, με τις ένοπλες ομάδες να ελέγχουν μεγάλο μέρος της πρωτεύουσας και να λειτουργούν χωρίς ουσιαστική αντίσταση από τις εξασθενημένες κρατικές δομές. Κάθε νέος γύρος βίας εκτοπίζει χιλιάδες αμάχους, οι οποίοι δεν έχουν πού να πάνε σε μία χώρα που ήδη έχει συντριβεί από φτώχεια, φυσικές καταστροφές και πολιτική αστάθεια.
Αντιδράσεις και κατάσταση στα νοσοκομεία
Το νοσοκομείο της οργάνωσης Γιατροί Χωρίς Σύνορα (MSF) στη Σιτέ Σολέιγ αναγκάστηκε να αναστείλει τη λειτουργία του και να απομακρύνει εσπευσμένα τόσο το προσωπικό όσο και τους ασθενείς του. Η Σάρα Σατό, στέλεχος της MSF στην Αϊτή, περιέγραψε μία τρομακτική εικόνα: «Τόσους πολλούς τραυματίες σε τόσο λίγο χρόνο δεν είχαμε δει ποτέ». Η ίδια ανέφερε πως στο νοσοκομείο της Φοντέν, λόγω της εγγύτητάς του στις συγκρούσεις, οι εργαζόμενοι αναγκάζονταν να μεταφέρουν ασθενείς υπό πυρά: «Κάθε φορά που ανοίγαμε τις μπαριέρες για να παραλάβουμε τραυματίες, βλέπαμε πολίτες που κατέρρεαν». Η κ. Σατό χρησιμοποίησε εικόνα που αποκαλύπτει το μέγεθος της τρομοκρατίας που επικρατούσε: «Έβρεχε αδέσποτες σφαίρες». Ένας από τους φύλακες του νοσοκομείου χτυπήθηκε από αδέσποτη σφαίρα, ενώ το ιατρικό προσωπικό δήλωσε ότι δεν αισθανόταν ασφαλές ούτε μέσα στους χώρους του ιδρύματος.
Ο Φαρχάν Χακ, αναπληρωτής εκπρόσωπος του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, επιβεβαίωσε πως πάνω από 40 άνθρωποι με τραύματα από σφαίρες χρειάστηκαν ιατρική περίθαλψη μέσα σε λιγότερες από 12 ώρες. Το Γραφείο Συντονισμού Ανθρωπιστικών Υποθέσεων (OCHA) του ΟΗΕ ανακοίνωσε πως προετοιμάζει «συλλογική ανθρωπιστική αντίδραση» στο ασταθές και ταχύτατα μεταβαλλόμενο περιβάλλον ασφαλείας που επικρατεί στην αϊτινή πρωτεύουσα. Η διεθνής κοινότητα εκφράζει έντονη ανησυχία για την κατάσταση, ωστόσο οι πόροι που διατίθενται παραμένουν περιορισμένοι σε σχέση με τις τεράστιες ανάγκες του πληθυσμού.
Τι ακολουθεί: Νέα πολυεθνική δύναμη στη χώρα
Μία νέα πολυεθνική δύναμη έχει αρχίσει να φτάνει στην Αϊτή με στόχο να αντικαταστήσει την Πολυεθνική Αποστολή Υποστήριξης Ασφαλείας (ΠΑΥΑ), η οποία είχε αναπτυχθεί από τον Ιούνιο 2024 υπό τη διοίκηση της Κένυας. Η ΠΑΥΑ αντιμετώπισε σοβαρά προβλήματα λειτουργίας: ήταν υποστελεχωμένη και σκόνταψε σε χρόνιες ελλείψεις εξοπλισμού και χρηματοδότησης, με αποτέλεσμα να μην καταφέρει να ανακόψει την κλιμάκωση της βίας. Η νέα δύναμη αναμένεται να έχει πιο ενεργό, επιχειρησιακό ρόλο στην αντιμετώπιση των συμμοριών, όμως προς το παρόν στην Πορτ-ο-Πρενς βρίσκεται μόνο ένα πρώτο απόσπασμα 400 στρατιωτικών από το Τσαντ. Ο αριθμός αυτός είναι σαφώς ανεπαρκής για να καλύψει τις τεράστιες ανάγκες μιας πρωτεύουσας όπου οι ένοπλες συμμορίες ελέγχουν ευρύτατες περιοχές και επιτίθενται στους αμάχους χωρίς αναστολές.
