Η Διεθνής Αμνηστία ζήτησε σήμερα, 14 Μαΐου 2026, τη διενέργεια έρευνας για πιθανά εγκλήματα πολέμου από τον ισραηλινό στρατό στη νότια Συρία, καταγγέλλοντας ότι κατοικίες αμάχων καταστράφηκαν σκόπιμα μετά την πτώση του Μπασάρ αλ Άσαντ. Η ΜΚΟ παρουσίασε τεκμηριωμένα ευρήματα από δορυφορικές εικόνες και μαρτυρίες αυτοπτών, τα οποία αφορούν χωριά στην επαρχία Κουνέιτρα της αποστρατιωτικοποιημένης ζώνης του ΟΗΕ. Σύμφωνα με την οργάνωση, οι καταστροφές έγιναν χωρίς να υπάρχει καμία στρατιωτική αναγκαιότητα, ενώ δεν διεξάγονταν εχθροπραξίες στην περιοχή κατά τη διάρκειά τους. Το αίτημα για έρευνα έρχεται σε μια κρίσιμη στιγμή για την περιοχή, με τις κυβερνήσεις Συρίας και Ισραήλ να βρίσκονται σε διαδικασία διαπραγματεύσεων για συμφωνία ασφαλείας.
Τι έγινε στην επαρχία Κουνέιτρα
Μετά την κατάληψη της εξουσίας από ισλαμιστική συμμαχία στη Συρία στα τέλη του 2024, το Ισραήλ έστειλε στρατεύματα στην ουδέτερη ζώνη που υποτίθεται ότι διαχωρίζει τις δύο χώρες στο υψίπεδο του Γκολάν — έδαφος που το Ισραήλ κατέλαβε το 1967 και αργότερα προσάρτησε. Μονάδες των ισραηλινών ενόπλων δυνάμεων εισήλθαν σε τρία χωριά και κοινότητες της αποστρατιωτικοποιημένης ζώνης του ΟΗΕ, όπου περιπολούν κυανόκρανοι, και διέταξαν τους κατοίκους να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους. Οι ισραηλινές δυνάμεις έκαναν εφόδους στην περιοχή, ωθώντας τον τοπικό πληθυσμό σε αναγκαστική μετακίνηση, πριν ακολουθήσουν οι καταστροφές στα κτίρια. Η ζώνη αυτή βρίσκεται υπό την εποπτεία του ΟΗΕ και αποτελούσε έως τότε ανενεργό μέτωπο.
Χρησιμοποιώντας δορυφορικές εικόνες, η Διεθνής Αμνηστία κατάφερε να επαληθεύσει ότι 23 κτίρια στα εν λόγω χωριά υπέστησαν ζημιές ή καταστράφηκαν ολοσχερώς. Παράλληλα, αυτόπτες μάρτυρες κατέθεσαν ότι άλλα δύο σπίτια ισοπεδώθηκαν, ενώ κοντινοί κήποι και αγροτικές εκτάσεις καταστράφηκαν επίσης κατά τη διάρκεια του 2024 και του 2025. Κρίσιμο στοιχείο στα ευρήματα της οργάνωσης είναι ότι κατά τη διάρκεια των καταστροφών αυτών δεν διεξάγονταν εχθροπραξίες — ούτε πριν, ούτε κατά τη διάρκεια, ούτε μετά τα περιστατικά. Αυτό, σύμφωνα με την Αμνηστία, αποδεικνύει ότι η καταστροφή ήταν σκόπιμη και χωρίς στρατιωτική δικαιολογία.
Αντιδράσεις και πλαίσιο
Η Κριστίνε Μπέκερλε, αναπληρώτρια διευθύντρια του προγράμματος της Διεθνούς Αμνηστίας για τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική, χαρακτήρισε την παράνομη καταστροφή αστικών περιουσιών «σήμα κατατεθέν» των ισραηλινών στρατιωτικών επιχειρήσεων. Επεσήμανε ότι το ίδιο μοτίβο έχει διαπιστωθεί τα τελευταία χρόνια στη Γάζα και στον Λίβανο, και πλέον τεκμηριώνεται και στη Συρία. Η ίδια υπογράμμισε ότι καμία επιχείρηση για την αποκατάσταση της ασφάλειας των ισραηλινών συνόρων δεν μπορεί να δικαιολογήσει «την ισοπέδωση και την ανατίναξη σπιτιών και χωριών στο έδαφος άλλης χώρας». Η Αμνηστία ζήτησε οι καταστροφές στην Κουνέιτρα από τον Δεκέμβριο του 2024 να αποτελέσουν αντικείμενο επίσημης έρευνας για εγκλήματα πολέμου.
Ωστόσο, παρά την ένταση που προκαλεί η νέα καταγγελία, υπάρχει και μια διπλωματική διάσταση που διαμορφώνει το ευρύτερο πλαίσιο. Τον Ιανουάριο, υπό πίεση των Ηνωμένων Πολιτειών, οι κυβερνήσεις Συρίας και Ισραήλ ανακοίνωσαν τη δημιουργία μηχανισμού επικοινωνίας μεταξύ τους. Έκτοτε, οι δύο πλευρές έχουν διεξάγει αρκετούς κύκλους συνομιλιών με στόχο τη σύναψη συμφωνίας ασφαλείας που θα σταθεροποιήσει τα σύνορα. Η έκθεση της Διεθνούς Αμνηστίας έρχεται να επιβαρύνει αυτές τις ήδη ευαίσθητες διαπραγματεύσεις, καθώς οι καταγγελίες για εγκλήματα σε αποστρατιωτικοποιημένη ζώνη δυσκολεύουν την εξεύρεση κοινού εδάφους. Η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, με την οργάνωση να καλεί τους αρμόδιους φορείς να αναλάβουν δράση.
Τι ακολουθεί
Η Διεθνής Αμνηστία έχει καταθέσει επίσημο αίτημα για έρευνα σχετικά με τις καταστροφές στην επαρχία Κουνέιτρα, απευθυνόμενη στις αρμόδιες διεθνείς αρχές. Η οργάνωση ζητά να εξεταστεί αν οι πράξεις αυτές του ισραηλινού στρατού συνιστούν εγκλήματα πολέμου βάσει του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου, δεδομένου ότι η σκόπιμη καταστροφή αστικής ιδιοκτησίας χωρίς στρατιωτική αναγκαιότητα απαγορεύεται ρητά. Οι συνομιλίες μεταξύ Ισραήλ και Συρίας για συμφωνία ασφαλείας συνεχίζονται, αν και η νέα έκθεση αναμένεται να επηρεάσει τη δυναμική τους. Το Ισραήλ δεν έχει μέχρι στιγμής απαντήσει δημοσίως στα ευρήματα της Αμνηστίας.
