Η γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία βρίσκεται μπροστά σε ένα ιστορικό σταυροδρόμι. Η Mercedes-Benz και η Volkswagen, δύο από τους μεγαλύτερους αυτοκινητοβιομηχανικούς κολοσσούς παγκοσμίως, εξετάζουν σοβαρά την επέκτασή τους στον τομέα της αμυντικής βιομηχανίας, σε μια κίνηση που αντικατοπτρίζει τις βαθιές αλλαγές που έχει επιφέρει το νέο γεωπολιτικό τοπίο στην ευρωπαϊκή οικονομία.
Τι έγινε: Από τα αυτοκίνητα στα αμυντικά συστήματα
Ο CEO της Mercedes-Benz, Ola Källenius, έδωσε συνέντευξη στη Wall Street Journal, στην οποία άνοιξε για πρώτη φορά επισήμως την πόρτα στο ενδεχόμενο εμπλοκής της εταιρείας στην ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία. «Ο κόσμος έχει γίνει πιο απρόβλεπτος και νομίζω ότι είναι αρκετά σαφές ότι η Ευρώπη πρέπει να αναπτύξει τις αμυντικές της ικανότητες», τόνισε ο Källenius, προσθέτοντας: «Εάν μπορούμε να διαδραματίσουμε θετικό ρόλο σε αυτό, θα ήμασταν έτοιμοι να το κάνουμε». Η Mercedes, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, φέρεται να εξετάζει το ζήτημα πιο σοβαρά και εντονότερα σε σχέση με τη Volkswagen. Ωστόσο, τονίστηκε ρητά ότι οποιαδήποτε αμυντική δραστηριότητα θα αποτελεί μόνο έναν συμπληρωματικό επιχειρηματικό τομέα, χωρίς να εκτοπίζει την κλασική παραγωγή αυτοκινήτων.
Παράλληλα, η Volkswagen εξετάζει δύο συγκεκριμένα σενάρια για το εργοστάσιό της στο Όσναμπρουκ (Osnabrück) της Γερμανίας. Σύμφωνα με πληροφορίες των Financial Times, βρίσκεται ήδη σε διαπραγματεύσεις με την ισραηλινή εταιρεία Rafael Advanced Defense Systems για τη μετατροπή του εργοστασίου σε μονάδα παραγωγής εξαρτημάτων του περίφημου συστήματος αεράμυνας Iron Dome. Το δεύτερο σενάριο προβλέπει την πώληση του εργοστασίου στη γερμανική αμυντική εταιρεία Rheinmetall. Ταυτόχρονα, η Volkswagen εξετάζει και τη μετατροπή ενός άλλου εργοστασίου σε μονάδα παραγωγής στρατιωτικών οχημάτων, χωρίς να έχει οριστικοποιηθεί ακόμη κάποια απόφαση.
Αντιδράσεις και πλαίσιο: Η κρίση που οδηγεί στη στροφή
Η κίνηση αυτή δεν γίνεται στο κενό. Η γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία δέχεται ισχυρές πιέσεις από πολλαπλές κατευθύνσεις: υψηλό κόστος παραγωγής, χαμηλή ζήτηση στην ευρωπαϊκή αγορά, αυξανόμενος ανταγωνισμός από κινεζικά brands και συνεχείς απειλές για νέους δασμούς από τις ΗΠΑ. Η κατάσταση είναι τόσο σοβαρή που, με εξαίρεση τη BMW, όλες οι μεγάλες γερμανικές αυτοκινητοβιομηχανίες έχουν ήδη ανακοινώσει περικοπές θέσεων εργασίας στα εγχώρια εργοστάσιά τους. Η Volkswagen υποχρεώθηκε να προχωρήσει σε απολύσεις λόγω και της κρίσης στη Μέση Ανατολή, η οποία επηρεάζει τις αλυσίδες εφοδιασμού και τη ζήτηση.
Τα οικονομικά στοιχεία αποτυπώνουν με αδρές γραμμές το μέγεθος της κρίσης. Τον Φεβρουάριο του 2025, η Mercedes-Benz ανακοίνωσε κατάρρευση των κερδών της κατά περίπου 49%, από 10,4 δισεκατομμύρια ευρώ σε 5,3 δισεκατομμύρια ευρώ, ενώ ο κύκλος εργασιών της εμφανίστηκε μειωμένος κατά 9%. Τα νούμερα αυτά εξηγούν γιατί οι εταιρείες αναζητούν νέες πηγές εσόδων σε έναν κλάδο που βρίσκεται σε άνθηση: την αμυντική βιομηχανία. Ωστόσο, παρά τη στροφή αυτή, η αυτοκινητοβιομηχανία εξακολουθεί να αποτελεί ασύγκριτα ισχυρότερο πυλώνα — η γερμανική πραγματοποίησε πωλήσεις άνω των 540 δισεκατομμυρίων ευρώ το 2024, έναντι πολύ μικρότερου κύκλου εργασιών των πέντε μεγαλύτερων γερμανικών αμυντικών εταιρειών το 2023.
Τι ακολουθεί: Ανοιχτά ερωτήματα για τα εργοστάσια
Το άμεσο μέλλον για τις δύο εταιρείες παραμένει σε εκκρεμότητα. Για το εργοστάσιο της Volkswagen στο Όσναμπρουκ, οι διαπραγματεύσεις με την Rafael Advanced Defense Systems για τα εξαρτήματα του Iron Dome βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη, χωρίς ωστόσο να έχει ανακοινωθεί κάποια οριστική συμφωνία. Το δεύτερο σενάριο πώλησης στη Rheinmetall παραμένει επίσης επί τάπητος. Όσον αφορά τη Mercedes-Benz, ο Källenius δεν έχει αποκαλύψει συγκεκριμένα σχέδια ή χρονοδιαγράμματα, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο χωρίς να δεσμεύεται σε συγκεκριμένες κινήσεις. Η γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία βρίσκεται έτσι σε μια κρίσιμη φάση αναζήτησης νέας ταυτότητας, στην οποία η παραδοσιακή παραγωγή οχημάτων και οι νέες αμυντικές φιλοδοξίες καλούνται να συνυπάρξουν.
