Σοβαρό επεισόδιο στον αέρα αποκάλυψε το βρετανικό Υπουργείο Άμυνας την Τετάρτη 20 Μαΐου 2026, όταν δύο ρωσικά μαχητικά παρεμπόδισαν επανειλημμένα και επικίνδυνα βρετανικό αεροσκάφος επιτήρησης πάνω από τη Μαύρη Θάλασσα τον περασμένο μήνα. Το άοπλο αναγνωριστικό αεροσκάφος RC-135 Rivet Joint της Βασιλικής Αεροπορίας εκτελούσε τακτική αποστολή επιτήρησης σε διεθνή εναέριο χώρο όταν τέθηκε αντιμέτωπο με ακραία επιθετική συμπεριφορά από τη ρωσική πλευρά. Το Λονδίνο χαρακτήρισε το περιστατικό ως το πιο επικίνδυνο ρωσικό χτύπημα εναντίον βρετανικού αεροσκάφους επιτήρησης από το 2022.
Τι έγινε πάνω από τη Μαύρη Θάλασσα
Το Su-35 της ρωσικής αεροπορίας αναχαίτισε επανειλημμένα το βρετανικό Rivet Joint, πλησιάζοντάς το σε τόσο κοντινή απόσταση ώστε να ενεργοποιηθούν τα συστήματα έκτακτης ανάγκης του αεροσκάφους, συμπεριλαμβανομένης της αυτόματης απενεργοποίησης του αυτόματου πιλότου. Η κατάσταση επιδεινώθηκε περαιτέρω όταν το ρωσικό Su-27 πραγματοποίησε συνολικά έξι περάσματα μπροστά από τη μύτη του βρετανικού αεροσκάφους, φτάνοντας σε απόσταση μόλις έξι μέτρων. Πρόκειται για κινήσεις που οι ειδικοί χαρακτηρίζουν εξαιρετικά παρακινδυνευμένες και ικανές να προκαλέσουν σύγκρουση στον αέρα. Το Υπουργείο Άμυνας έδωσε στη δημοσιότητα βίντεο από το περιστατικό, τα οποία τεκμηριώνουν την επικίνδυνη εγγύτητα των ρωσικών μαχητικών.
Το βρετανικό αεροσκάφος δεν έφερε οπλισμό και εκτελούσε προγραμματισμένη πτήση στο πλαίσιο των αποστολών του ΝΑΤΟ για την εξασφάλιση της ανατολικής πτέρυγας της συμμαχίας. Τα αεροσκάφη τύπου Rivet Joint συμμετέχουν τακτικά σε αποστολές ηλεκτρονικής επιτήρησης μαζί με συμμάχους στην ευρύτερη περιοχή. Παρά την εξαιρετική πίεση και τον κίνδυνο που αντιμετώπισε το πλήρωμα, το αεροσκάφος ολοκλήρωσε την αποστολή του και επέστρεψε με ασφάλεια. Αυτή η ψυχραιμία του πληρώματος επισημάνθηκε ιδιαίτερα από τη βρετανική πλευρά ως δείγμα επαγγελματισμού.
Ωστόσο, το σημερινό επεισόδιο δεν είναι το πρώτο του είδους. Τον Σεπτέμβριο του 2022, ρωσικό αεροσκάφος που επιχειρούσε κοντά στο Rivet Joint εκτόξευσε πύραυλο πάνω από τη Μαύρη Θάλασσα — ένα περιστατικό που η Μόσχα χαρακτήρισε αργότερα ως «τεχνική βλάβη». Τρεις δυτικές ανώτερες πηγές του τομέα Άμυνας ανέφεραν αργότερα στο BBC ότι ο Ρώσος πιλότος είχε εκτοξεύσει τον πύραυλο κατόπιν ασαφούς εντολής από ρωσικό σταθμό εδάφους.
Αντιδράσεις και διπλωματικό πλαίσιο
Ο Βρετανός υπουργός Άμυνας Τζον Χίλι αντέδρασε με έντονο τρόπο, καταδικάζοντας απερίφραστα τη συμπεριφορά των ρωσικών δυνάμεων. «Αυτό το περιστατικό αποτελεί ένα ακόμη παράδειγμα επικίνδυνης και απαράδεκτης συμπεριφοράς από Ρώσους πιλότους, απέναντι σε ένα άοπλο αεροσκάφος που επιχειρεί σε διεθνή εναέριο χώρο. Αυτές οι ενέργειες δημιουργούν σοβαρό κίνδυνο ατυχημάτων και πιθανής κλιμάκωσης», δήλωσε ο Χίλι. Παράλληλα, εξήρε τον «εξαιρετικό επαγγελματισμό και τη γενναιότητα» του πληρώματος της RAF, το οποίο συνέχισε την αποστολή του παρά τις εξαιρετικά αντίξοες συνθήκες.
Ο υπουργός ήταν κατηγορηματικός ως προς τη στάση του Ηνωμένου Βασιλείου: το συγκεκριμένο περιστατικό δεν πρόκειται να αλλάξει τη βρετανική δέσμευση απέναντι στο ΝΑΤΟ και τους συμμάχους. «Επιτρέψτε μου να είμαι πολύ σαφής: αυτό το περιστατικό δεν θα αποτρέψει τη δέσμευση του Ηνωμένου Βασιλείου να υπερασπιστεί το ΝΑΤΟ, τους συμμάχους μας και τα συμφέροντά μας από τη ρωσική επιθετικότητα», τόνισε. Τα Υπουργεία Άμυνας και Εξωτερικών του Λονδίνου προχώρησαν σε κοινό διάβημα προς τη ρωσική πρεσβεία, ζητώντας επίσημη καταδίκη της ενέργειας.
Το περιστατικό έρχεται σε μια περίοδο εντεινόμενης ρωσικής δραστηριότητας σε πολλά μέτωπα. Το βρετανικό υπουργείο Άμυνας επισήμανε πρόσφατη δραστηριότητα ρωσικών υποβρυχίων κοντά σε κρίσιμες υποβρύχιες υποδομές στη Βόρεια Θάλασσα. Νωρίτερα φέτος, το Λονδίνο ανέπτυξε στρατιωτικά πλοία για να αποτρέψει επιθέσεις σε καλώδια και αγωγούς από ρωσικά υποβρύχια, τα οποία παρέμειναν για περισσότερο από ένα μήνα εντός και γύρω από τα βρετανικά ύδατα.
Τι ακολουθεί
Το Ηνωμένο Βασίλειο έχει ξεκαθαρίσει ότι δεν σκοπεύει να αναστείλει τις αποστολές επιτήρησης του ΝΑΤΟ στη Μαύρη Θάλασσα και στην ευρύτερη ανατολική πτέρυγα της συμμαχίας. Τα αεροσκάφη Rivet Joint θα συνεχίσουν να εκτελούν τακτικές πτήσεις επιτήρησης σε διεθνή εναέριο χώρο, σε συντονισμό με τους υπόλοιπους συμμάχους. Η βρετανική πλευρά αναμένει επίσημη απάντηση από τη Μόσχα στο διπλωματικό διάβημα που κατατέθηκε, αν και οι προσδοκίες για ουσιαστική ρωσική παραδοχή παραμένουν περιορισμένες βάσει των έως τώρα προηγούμενων.
