Ένα ασυνήθιστο κοινωνικό φαινόμενο έχει αρχίσει να απασχολεί σοβαρά την Πορτογαλία, καθώς ο αριθμός των λεγόμενων «θηριανών» — ατόμων που αυτοπροσδιορίζονται ως ζώα — αυξάνεται με ανησυχητικούς ρυθμούς. Πρόκειται για ανθρώπους που όχι μόνο ταυτίζονται ψυχολογικά με συγκεκριμένα ζώα, αλλά υιοθετούν και τη συμπεριφορά, τη γλώσσα και τους ρόλους που σχετίζονται με αυτά. Το φαινόμενο, που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν περιθωριακό, έχει πλέον αποκτήσει τέτοιες διαστάσεις ώστε να αναγκάσει τον Πορτογαλικό Κτηνιατρικό Σύλλογο να εκδώσει επίσημη ανακοίνωση προς τα μέλη του. Η κατάσταση εξελίχθηκε κρίσιμα όταν νεαροί «θηριανοί» άρχισαν να επισκέπτονται κτηνιατρικά ιατρεία απαιτώντας ιατρικές υπηρεσίες.
Οι κτηνίατροι αναγκάστηκαν να πάρουν θέση
Η κλιμάκωση του φαινομένου έφτασε στο σημείο όπου ο Κτηνιατρικός Σύλλογος της Πορτογαλίας (OMV) εξέδωσε επίσημη δήλωση, καθορίζοντας με σαφήνεια τη στάση που πρέπει να τηρούν τα μέλη του απέναντι σε αυτές τις περιπτώσεις. Στη δήλωση επισημαίνεται ότι η πορτογαλική νομοθεσία δεν αναγνωρίζει κανένα νομικό καθεστώς «ταυτότητας ζώου» για φυσικό πρόσωπο, παρά το γεγονός ότι προστατεύει άλλες διαστάσεις της προσωπικής ταυτότητας, όπως το δικαίωμα αυτοδιάθεσης της ταυτότητας φύλου. Ο Σύλλογος παρέχει επίσης οδηγίες στους κτηνίατρους για το πώς να επικοινωνήσουν με αυτά τα άτομα και σε ποια γλώσσα, ενώ παράλληλα συστήνει ρητά στα μέλη του να αρνούνται την ανάληψη τέτοιων «ασθενών». Η θέση αυτή αντικατοπτρίζει τη σοβαρή ανησυχία του επαγγελματικού κλάδου για μια κατάσταση που βρίσκεται εκτός των ορίων της ιατρικής αρμοδιότητάς τους.
Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση, ο OMV ξεκαθαρίζει ότι η εμφάνιση ατόμων που «ισχυρίζονται ότι ταυτίζονται με ορισμένα ζώα, υιοθετώντας γλώσσα, συμπεριφορές ή ρόλους» αποτελεί πραγματικότητα που πλέον δεν μπορεί να αγνοηθεί. Παράλληλα, ο Σύλλογος τονίζει ότι η υγεία των ανθρώπων αυτών αποτελεί αποκλειστικά θέμα της ανθρώπινης ιατρικής, και όχι της κτηνιατρικής επιστήμης. Ωστόσο, το γεγονός ότι χρειάστηκε να εκδοθεί τέτοια ανακοίνωση αποδεικνύει ότι οι κτηνίατροι ήρθαν ήδη αντιμέτωποι με αυτές τις καταστάσεις στην καθημερινή τους πρακτική.
Ένα φαινόμενο με ρίζες στα κοινωνικά δίκτυα
Το κίνημα των «θηριανών» δεν είναι αποκλειστικά πορτογαλικό φαινόμενο, καθώς έχει αναπτυχθεί σε ολόκληρο τον δυτικό κόσμο, κυρίως μέσα από πλατφόρμες όπως το TikTok και άλλα κοινωνικά δίκτυα, όπου οι νέοι μοιράζονται βίντεο με τίτλους όπως «therian», «therianthropy» και παρόμοια. Σε αυτό το πλαίσιο, η Πορτογαλία αποτελεί απλώς ένα από τα πιο πρόσφατα παραδείγματα χώρας που βρίσκεται αντιμέτωπη με τις πρακτικές συνέπειες ενός φαινομένου που μέχρι τώρα αντιμετωπιζόταν ως εξωτική υποκουλτούρα του διαδικτύου. Ειδικά στις νεότερες γενιές, η ταύτιση με ζώα εμφανίζεται ως έκφραση ταυτότητας που παίρνει, σε ορισμένες περιπτώσεις, και πρακτικές διαστάσεις. Αυτό φαίνεται να είναι το βασικό ζήτημα που αντιμετωπίζει πλέον η πορτογαλική κοινωνία.
Η αντίδραση των Πορτογάλων κτηνιάτρων έχει προκαλέσει έντονες συζητήσεις τόσο στα παραδοσιακά μέσα ενημέρωσης όσο και στα κοινωνικά δίκτυα. Ενώ πολλοί πολίτες αντιμετωπίζουν το θέμα με χιούμορ ή απορία, ειδικοί στον τομέα της ψυχικής υγείας επισημαίνουν ότι η αντιμετώπιση αυτών των ατόμων απαιτεί προσεκτική και επαγγελματική προσέγγιση. Σε αυτό το πλαίσιο, η δήλωση του OMV εκτιμάται από πολλούς ως μια αναγκαία διευκρίνιση ορίων αρμοδιότητας, παρά ως απόρριψη ή στιγματισμός των συγκεκριμένων ατόμων. Ωστόσο, το ερώτημα παραμένει ανοιχτό: ποιος τελικά είναι αρμόδιος να παρέχει στήριξη σε αυτή την αυξανόμενη ομάδα ανθρώπων;
