Σοβαρή πολιτική κρίση έχει ξεσπάσει στο Ισραήλ μετά τη δημοσιοποίηση ενός βίντεο που προκάλεσε αλυσιδωτές αντιδράσεις τόσο στο εσωτερικό της χώρας όσο και στη διεθνή κοινότητα. Ο υπουργός Εθνικής Ασφάλειας Ιταμάρ Μπεν Γκβιρ κυκλοφόρησε ο ίδιος το υλικό στα κοινωνικά δίκτυα, στο οποίο εμφανίζεται να περιφέρεται ανάμεσα σε δεκάδες κρατούμενους ακτιβιστές που συμμετείχαν στον «στολίσκο της Γάζας», χαμογελώντας και κρατώντας μεγάλη ισραηλινή σημαία. Οι ακτιβιστές φαίνονται γονατισμένοι στο έδαφος με δεμένα τα χέρια πισθάγκωνα, ενώ ακούγεται στο βάθος ο εθνικός ύμνος του Ισραήλ. Το περιστατικό κλιμακώθηκε περαιτέρω όταν ο ίδιος ο Μπεν Γκβιρ ακούγεται να φωνάζει στα εβραϊκά: «Καλώς ήρθατε, εμείς είμαστε οι αφέντες».
Το βίντεο που πυροδότησε θύελλα αντιδράσεων
Ο στολίσκος, ο οποίος απέπλευσε από την Τουρκία με κατεύθυνση τη Γάζα, στόχευε να σπάσει τον ισραηλινό ναυτικό αποκλεισμό που επιβάλλεται εδώ και μήνες στην περιοχή. Οι ισραηλινές δυνάμεις σταμάτησαν τα πλοία στη θάλασσα και μετέφεραν τους επιβάτες στο λιμάνι της Ασντόντ, όπου παραμένουν κρατούμενοι μέχρι να ολοκληρωθούν οι διαδικασίες απέλασής τους. Ο Μπεν Γκβιρ επέλεξε να αξιοποιήσει τη στιγμή αυτή για να μεταδώσει ένα πολιτικό μήνυμα, συνοδεύοντας το βίντεο με κείμενο στα εβραϊκά που χαρακτήριζε τους συλληφθέντες «υποστηρικτές τρομοκρατίας» και «συμπαθούντες της Χαμάς». Η κίνηση αυτή, ωστόσο, αντί να ενισχύσει τη θέση της κυβέρνησης, άνοιξε ένα βαθύ ρήγμα στους κόλπους της ίδιας της κυβερνητικής συμμαχίας.
Η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί με αυξημένη ανησυχία τις εξελίξεις, σε μια περίοδο κατά την οποία το Ισραήλ βρίσκεται ήδη υπό έντονη διεθνή πίεση για τις επιχειρήσεις του στη Γάζα. Η δημοσίευση του βίντεο έπεσε σε ιδιαίτερα ευαίσθητο διπλωματικό έδαφος, επιδεινώνοντας περαιτέρω τις ήδη τεταμένες σχέσεις της χώρας με τους εταίρους της. Παράλληλα, η εικόνα ενός υπουργού να περπατά θριαμβευτικά ανάμεσα σε ανθρώπους με δεμένα χέρια δεν άφησε αδιάφορη ούτε τη διεθνή κοινή γνώμη ούτε σημαντικό τμήμα της ισραηλινής κοινωνίας. Σε αυτό το πλαίσιο, οι αντιδράσεις από το εσωτερικό της ίδιας της κυβέρνησης ήταν μάλλον αναμενόμενες.
Ρήξη στην κυβέρνηση — Ο Νετανιάχου αποδοκιμάζει
Η πρώτη και ίσως πιο εκκωφαντική αντίδραση ήρθε από τον υπουργό Εξωτερικών Γκιντεόν Σάαρ, ο οποίος δεν δίστασε να ασκήσει δημόσια κριτική στον συνάδελφό του, σε μια ασυνήθη κίνηση για τα ισραηλινά κυβερνητικά δεδομένα. Ο Σάαρ τόνισε ότι ο Μπεν Γκβιρ «εν γνώσει του προκαλεί ζημιά στο κράτος» με αυτή «την επαίσχυντη επίδειξη» και υπογράμμισε ότι δεν είναι η πρώτη φορά που συμβαίνει κάτι τέτοιο. Παράλληλα, επισήμανε ότι ο υπουργός Εθνικής Ασφάλειας ακύρωσε τεράστιες προσπάθειες που κατέβαλαν στρατιώτες των Ισραηλινών Αμυντικών Δυνάμεων και προσωπικό του υπουργείου Εξωτερικών. Η διατύπωση ήταν σαφής και απερίφραστη: «Δεν είσαι το πρόσωπο του Ισραήλ».
Ο Μπεν Γκβιρ, γνωστός για τις ακραίες θέσεις του στο ισραηλινό πολιτικό σκηνικό, αντέδρασε με την ίδια σφοδρότητα, κατηγορώντας τον Σάαρ ότι «υποχωρεί απέναντι σε υποστηρικτές της τρομοκρατίας». Δήλωσε πως «αναμένεται από τον υπουργό Εξωτερικών του Ισραήλ να καταλάβει ότι το Ισραήλ έχει σταματήσει να είναι σάκος του μποξ» και ότι όποιος έρχεται στο ισραηλινό έδαφος για να υποστηρίξει την τρομοκρατία «θα δεχτεί αντεπίθεση — δεν θα γυρίσουμε το άλλο μάγουλο». Ωστόσο, η στάση αυτή δυσκολεύει ακόμη περισσότερο τη διπλωματική θέση της κυβέρνησης, σε μια στιγμή που χρειάζεται στρατηγική συνοχή. Το ρήγμα ανάμεσα στους δύο υπουργούς γίνεται έτσι ορατό σε όλη του την έκταση.
Την πιο σημαντική παρέμβαση έκανε ο πρωθυπουργός Μπέντζαμιν Νετανιάχου, ο οποίος σε επίσημη ανακοίνωσή του αποδοκίμασε ρητά τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίστηκαν οι ακτιβιστές. Ο Νετανιάχου υπογράμμισε ότι το Ισραήλ «έχει κάθε δικαίωμα να εμποδίσει προκλητικούς στολίσκους τρομοκρατών υποστηρικτών της Χαμάς», διευκρινίζοντας ωστόσο ότι «ο τρόπος με τον οποίο ο υπουργός Μπεν Γκβιρ αντιμετώπισε τους ακτιβιστές δεν συνάδει με τις αξίες και τους κανόνες του Ισραήλ». Παράλληλα, έδωσε εντολή στις αρμόδιες αρχές να προχωρήσουν στην απέλαση των κρατούμενων «το συντομότερο δυνατό». Η παρέμβαση του Νετανιάχου αποκαλύπτει ότι ακόμα και ο επικεφαλής της κυβέρνησης βρίσκεται σε δύσκολη θέση, αναγκαζόμενος να αποστασιοποιηθεί δημόσια από έναν υπουργό των δικών του.
Το περιστατικό αυτό αναδεικνύει τις βαθιές αντιθέσεις που υπάρχουν στο εσωτερικό της ισραηλινής κυβέρνησης και τη δυσκολία που αντιμετωπίζει ο Νετανιάχου να διατηρεί συνοχή σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη περίοδο. Ο Μπεν Γκβιρ, παρά τις αντιδράσεις τόσο από το εσωτερικό όσο και από τη διεθνή κοινότητα, δεν φαίνεται διατεθειμένος να αλλάξει γραμμή, επιμένοντας στη σκληρή ρητορική του. Σε αυτό το πλαίσιο, η διεθνής πίεση για τον τρόπο μεταχείρισης των κρατούμενων ακτιβιστών αναμένεται να ενταθεί τις επόμενες ημέρες. Ό,τι ξεκίνησε ως μια κίνηση επίδειξης ισχύος, κατέληξε να αποτελεί πηγή σοβαρής πολιτικής αμηχανίας για το Τελ Αβίβ.
