Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε την τρίτη ετήσια έκθεσή της για την εφαρμογή του Digital Markets Act (DMA), του κανονισμού που στοχεύει στον περιορισμό της ισχύος των μεγάλων ψηφιακών πλατφορμών στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η έκθεση του 2025 σηματοδοτεί μια καμπή: η Επιτροπή περνά από τη φάση των διαβουλεύσεων στη φάση της ενεργής επιβολής. Για πρώτη φορά, δύο από τις μεγαλύτερες εταιρείες της τεχνολογίας, η Apple και η Meta, δέχθηκαν αποφάσεις μη συμμόρφωσης με συνοδευτικά πρόστιμα δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ.
Διαβάστε επίσης: Η Καρυστιανού κατηγορεί την Κομισιόν για κάλυψη της κυβέρνησης
Τι έγινε: Πρόστιμα και αποφάσεις μη συμμόρφωσης
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επέβαλε πρόστιμο 500 εκατομμυρίων ευρώ στην Apple και 200 εκατομμυρίων ευρώ στη Meta, κρίνοντας ότι και οι δύο εταιρείες παραβίασαν βασικές υποχρεώσεις του κανονισμού. Πρόκειται για τις πρώτες αποφάσεις μη συμμόρφωσης που εκδίδονται στο πλαίσιο του DMA, γεγονός που τους προσδίδει ιδιαίτερη βαρύτητα πέρα από τα οικονομικά ποσά που αναφέρονται. Οι αποφάσεις αυτές καθορίζουν το πλαίσιο για τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή θα αντιμετωπίσει μελλοντικές παραβάσεις από τους λεγόμενους «πυλωρούς» των ψηφιακών αγορών.
Στην περίπτωση της Apple, η παράβαση αφορά τους κανόνες του App Store και συγκεκριμένα την πολιτική anti-steering. Βάσει του DMA, οι developers εφαρμογών πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να ενημερώνουν τους χρήστες, χωρίς καμία χρέωση, για εναλλακτικές προσφορές που δεν βρίσκονται εντός του App Store, καθώς και να τους κατευθύνουν προς αυτές. Η Επιτροπή διαπίστωσε ότι η Apple επέβαλε περιορισμούς που εμπόδιζαν τόσο τους developers από το να αξιοποιήσουν εναλλακτικά κανάλια διανομής, όσο και τους καταναλωτές από το να ενημερωθούν για ενδεχομένως φθηνότερες επιλογές αγοράς εφαρμογών και ψηφιακών προϊόντων.
Η υπόθεση της Meta αφορούσε διαφορετική πτυχή, εξίσου όμως κρίσιμη. Το επίμαχο ζήτημα ήταν το μοντέλο «consent or pay», δηλαδή η επιλογή που δόθηκε στους χρήστες του Facebook και του Instagram στην Ευρώπη: είτε να αποδεχθούν τη χρήση των προσωπικών τους δεδομένων για εξατομικευμένη διαφήμιση, είτε να πληρώνουν μηνιαία συνδρομή για πρόσβαση σε υπηρεσία χωρίς διαφημίσεις. Η Επιτροπή έκρινε ότι αυτή η δυαδική επιλογή δεν παρείχε στους χρήστες τη δυνατότητα να επιλέξουν μια λιγότερο προσωποποιημένη, αλλά ισοδύναμη υπηρεσία, όπως απαιτεί ο κανονισμός.
Πλαίσιο: Ο DMA περνά σε φάση επιβολής
Η έκθεση του 2025 ξεχωρίζει από τις προηγούμενες γιατί δεν αποτελεί απλή καταγραφή διαδικαστικών βημάτων. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τονίζει ότι οι μεγάλες πλατφόρμες δεν αρκεί πλέον να δηλώνουν προσαρμογή στους ευρωπαϊκούς κανόνες — οφείλουν να αποδεικνύουν στην πράξη ότι αλλάζουν τις εμπορικές και τεχνολογικές πρακτικές τους. Ο στόχος του Digital Markets Act είναι να σπάσει η λογική των αναπόφευκτων «πυλών πρόσβασης», μέσα από τις οποίες οι εταιρείες αυτές ελέγχουν την πρόσβαση επιχειρήσεων, χρηστών και καταναλωτών στις ψηφιακές αγορές.
Παράλληλα, η Επιτροπή στρέφει την προσοχή της σε πρόσθετα ζητήματα που αφορούν τους «πυλωρούς» του ψηφιακού κόσμου. Ανάμεσά τους περιλαμβάνονται οι συγχωνεύσεις και εξαγορές που δηλώνουν οι εταιρείες, οι τεχνικές κατάρτισης προφίλ χρηστών, η συνεργασία με εθνικές ρυθμιστικές αρχές και η σχέση του DMA με άλλα ευρωπαϊκά και διεθνή νομικά πλαίσια. Η Επιτροπή δείχνει ότι η εποπτεία δεν θα περιορίζεται στα ήδη γνωστά ζητήματα, αλλά θα επεκτείνεται σε νέες πτυχές της ψηφιακής οικονομίας.
Ωστόσο, το κεντρικό μήνυμα παραμένει σαφές: ο Digital Markets Act δεν είναι πλέον νόμος υπό διαμόρφωση. Είναι ένα ενεργό εργαλείο επιβολής, και οι αποφάσεις κατά Apple και Meta αποτελούν το πρώτο απτό δείγμα της νέας αυτής πραγματικότητας για τις μεγαλύτερες εταιρείες τεχνολογίας στον κόσμο.
