Ιστορική στιγμή για το κινεζικό διαστημικό πρόγραμμα σηματοδοτεί η εκτόξευση της αποστολής Shenzhou-23 την Κυριακή 24 Μαΐου 2026. Για πρώτη φορά στην ιστορία, ένας Κινέζος αστροναύτης θα παραμείνει σε τροχιά γύρω από τη Γη έναν ολόκληρο χρόνο, σε μια αποστολή που αποτελεί κομβικό βήμα για τον φιλόδοξο στόχο του Πεκίνου να στείλει ανθρώπους στη Σελήνη μέχρι το 2030.
Τι έγινε: Εκτόξευση από την έρημο Γκόμπι
Ο πύραυλος Μεγάλη Πορεία 2-F απογειώθηκε στις 23:08 τοπική ώρα — 18:08 ώρα Ελλάδας — από το κέντρο εκτόξευσης του Τζιουτσουάν, στην έρημο Γκόμπι της βορειοδυτικής Κίνας. Η εκτόξευση μεταδόθηκε ζωντανά από το δημόσιο τηλεοπτικό δίκτυο CCTV, με εικόνες που έδειχναν τον πύραυλο να σκίζει τη νυχτερινή ατμόσφαιρα. Το διαστημόπλοιο κατευθύνθηκε προς τον διαστημικό σταθμό Τιανγκόνγκ — γνωστό και ως «Ουράνιο Παλάτι» — όπου το τριμελές πλήρωμα θα αναλάβει σειρά αποστολών.
Το πλήρωμα της Shenzhou-23 αποτελείται από τρεις αστροναύτες. Ο διοικητής Ζου Γιανγκζού, 39 ετών και διαστημικός μηχανικός, αναλαμβάνει τη διοίκηση της αποστολής. Μαζί του πετά ο Ζανγκ Ζιγιουάν, επίσης 39 ετών, πρώην πιλότος της Πολεμικής Αεροπορίας που πραγματοποιεί την πρώτη του διαστημική πτήση. Το τρίτο μέλος είναι η Λι Τζιαγίνγκ — ή Λάι Κα-γίνγκ στα καντονέζικα — 43 ετών, η οποία γράφει ιστορία ως η πρώτη αστροναύτης καταγωγής από το Χονγκ Κονγκ που ταξιδεύει στο διάστημα. Πριν επιλεγεί για το κινεζικό διαστημικό πρόγραμμα, η Λι Τζιαγίνγκ εργαζόταν στην αστυνομία του Χονγκ Κονγκ.
Το επιστημονικό πρόγραμμα της αποστολής καλύπτει ένα ευρύ φάσμα ερευνητικών τομέων. Οι τρεις αστροναύτες θα διεξάγουν πειράματα στις επιστήμες της ζωής, στη φυσική των υλικών, στη φυσική των υγρών και στην ιατρική. Ωστόσο, το κεντρικό στοιχείο της αποστολής είναι κάτι πρωτόγνωρο για το κινεζικό πρόγραμμα: ένα από τα τρία μέλη του πληρώματος δεν θα επιστρέψει μετά από έξι μήνες, όπως συμβαίνει με όλες τις προηγούμενες αποστολές στον Τιανγκόνγκ, αλλά θα παραμείνει στον διαστημικό σταθμό για ένα πλήρες χρόνο.
Πλαίσιο: Η κούρσα για τη Σελήνη και η σημασία της μακράς παραμονής
Η απόφαση να παραμείνει ένας αστροναύτης για 12 μήνες σε τροχιά δεν είναι τυχαία. Η εμπειρία μακράς παραμονής σε συνθήκες μικροβαρύτητας είναι απαραίτητη για να προετοιμαστούν μελλοντικές επανδρωμένες αποστολές — τόσο προς τη Σελήνη όσο και προς τον Άρη. Τα δεδομένα που θα συλλεχθούν θα επιτρέψουν στους επιστήμονες να μελετήσουν σε βάθος τις επιδράσεις της παρατεταμένης απουσία βαρύτητας στον ανθρώπινο οργανισμό, από την αντοχή των μυών και των οστών ως τις νευρολογικές λειτουργίες. Αυτές οι γνώσεις θεωρούνται κρίσιμες για οποιαδήποτε μελλοντική αποστολή που θα διαρκέσει μήνες μακριά από τη Γη.
Ο αξιωματούχος της CMSA — της κινεζικής διαστημικής υπηρεσίας για τις επανδρωμένες πτήσεις — ανακοίνωσε το Σάββατο 23 Μαΐου ότι ο αστροναύτης που θα αναλάβει αυτή την εκτεταμένη παραμονή δεν έχει ακόμα οριστεί. Η επιλογή θα γίνει αργότερα, ανάλογα με την πορεία και τις εξελίξεις της αποστολής. Μέχρι σήμερα, τα πληρώματα που φιλοξενεί ο Τιανγκόνγκ παραμένουν συνήθως έξι μήνες σε τροχιά πριν αντικατασταθούν. Η αποστολή Shenzhou-23 θα σπάσει αυτό το πρότυπο για πρώτη φορά.
Παράλληλα, η αποστολή εντάσσεται σε ένα ευρύτερο γεωπολιτικό πλαίσιο. Η Κίνα και οι Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκονται σε ανοιχτή κούρσα για την επιστροφή ανθρώπων στη Σελήνη. Το αμερικανικό πρόγραμμα Artemis στοχεύει στην προσελήνωση αστροναυτών το 2028, δύο χρόνια νωρίτερα από τον κινεζικό στόχο. Το Πεκίνο επιταχύνει τις προσπάθειές του και η αποστολή Shenzhou-23 αποτελεί ξεκάθαρη ένδειξη ότι η Κίνα δεν έχει καμία πρόθεση να αφήσει τους Αμερικανούς να κερδίσουν αυτή τη νέα διαστημική αναμέτρηση.
Τι ακολουθεί: Επιλογή αστροναύτη και επόμενα βήματα
Τις επόμενες εβδομάδες, η CMSA θα παρακολουθεί την πορεία της αποστολής και θα ανακοινώσει ποιο μέλος του πληρώματος θα αναλάβει τη διετή παραμονή στον Τιανγκόνγκ. Η απόφαση θα βασιστεί στην κατάσταση της υγείας και την απόδοση των αστροναυτών κατά τις πρώτες εβδομάδες της αποστολής. Τα επιστημονικά δεδομένα που θα συγκεντρωθούν από αυτή την πρωτοποριακή παραμονή ενός χρόνου αναμένεται να τροφοδοτήσουν τον σχεδιασμό των επόμενων φάσεων του κινεζικού προγράμματος εξερεύνησης της Σελήνης — και ενδεχομένως του Άρη.
