Κυκλοφοριακό έμφραγμα και ατελείωτες ουρές οχημάτων επικρατούν στα χερσαία σύνορα της Ελλάδας τον τελευταίο μήνα, ως άμεσο αποτέλεσμα της εφαρμογής του νέου ψηφιακού συστήματος ελέγχων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το πρόβλημα είναι έντονο κυρίως στο τελωνείο Ευζώνων στο Κιλκίς και στα σύνορα του Έβρου, όπου το νέο Σύστημα Εισόδου/Εξόδου (EES) της ΕΕ εφαρμόζεται με βιομετρική καταγραφή ταξιδιωτών από τρίτες χώρες. Οι επαγγελματίες του τουρισμού εκφράζουν σοβαρές ανησυχίες για την επερχόμενη καλοκαιρινή σεζόν, ενώ αστυνομικές αρχές ζητούν επειγόντως ενίσχυση προσωπικού.
Τι έγινε: Χιλιόμετρα αναμονής στο τελωνείο Ευζώνων
Στον τελωνειακό σταθμό Ευζώνων, ο οποίος αποτελεί κομβικό σημείο εισόδου στην Ελλάδα για πολλούς πολίτες τρίτων χωρών — κυρίως από τη Βόρεια Μακεδονία, το Κόσσοβο και τη Σερβία — οι ουρές οχημάτων φτάνουν τα 2 έως 3 χιλιόμετρα και πολλές φορές τα ξεπερνούν. Η εικόνα αυτή επαναλαμβάνεται καθημερινά τον τελευταίο μήνα, δημιουργώντας έντονη αγανάκτηση στους ταξιδιώτες που αναμένουν ώρες για να περάσουν τα σύνορα. Αντίστοιχα προβλήματα έχουν παρατηρηθεί και στα αεροδρόμια, τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό, με σημαντικές καθυστερήσεις και τεχνικές δυσλειτουργίες.
Το EES αφορά αποκλειστικά ταξιδιώτες από χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης που εισέρχονται στη ζώνη Σένγκεν για σύντομη παραμονή. Με το νέο σύστημα, κάθε είσοδος, έξοδος ή άρνηση εισόδου καταγράφεται ψηφιακά. Κατά την πρώτη διέλευση, συλλέγονται βιομετρικά δεδομένα του ταξιδιώτη — φωτογραφία προσώπου και δακτυλικά αποτυπώματα. Ο στόχος της ΕΕ είναι η πιο αποτελεσματική παρακολούθηση των μετακινήσεων και ο εντοπισμός όσων παραμένουν περισσότερο από το επιτρεπόμενο διάστημα στο ευρωπαϊκό έδαφος.
Στην πράξη, ωστόσο, η εφαρμογή του συστήματος έχει δημιουργήσει σοβαρά λειτουργικά προβλήματα. Οι υποδομές στα χερσαία σύνορα δεν έχουν σχεδιαστεί για να απορροφήσουν τον αυξημένο χρόνο που απαιτεί κάθε βιομετρικός έλεγχος, με αποτέλεσμα η διαδικασία να επιβραδύνει δραματικά τη ροή των οχημάτων. Η ταλαιπωρία που βιώνουν οι ταξιδιώτες είναι εμφανής, ενώ η κατάσταση εκτιμάται ότι θα επιδεινωθεί περαιτέρω με την έναρξη της υψηλής τουριστικής περιόδου.
Αντιδράσεις: Ανησυχία τουριστικού κλάδου και αστυνομίας
Οι επαγγελματίες του τουρισμού έχουν ήδη εκφράσει δημόσια τους φόβους τους για τις επιπτώσεις που θα έχει η κατάσταση αυτή στον κλάδο. Το καλοκαίρι πλησιάζει και η αύξηση των τουριστικών ροών από τρίτες χώρες αναμένεται να εντείνει σημαντικά το πρόβλημα, αν δεν υπάρξουν άμεσα διορθωτικά μέτρα. Η ταλαιπωρία των επισκεπτών στα σύνορα μπορεί να λειτουργήσει αποτρεπτικά και να επηρεάσει αρνητικά την τουριστική εικόνα της χώρας σε μια κρίσιμη περίοδο.
Παράλληλα, εκπρόσωποι αστυνομικών επισημαίνουν επίσης το πρόβλημα από τη δική τους οπτική. Ζητούν την άμεση αύξηση του προσωπικού στα σημεία ελέγχου, τονίζοντας ότι οι υφιστάμενες υποδομές είναι ανεπαρκείς για να αντιμετωπίσουν μεγάλες τουριστικές ροές. Χωρίς πρόσθετο εξειδικευμένο προσωπικό, η εφαρμογή του βιομετρικού συστήματος δεν μπορεί να γίνει με ρυθμούς που να εξυπηρετούν χιλιάδες ταξιδιώτες ημερησίως χωρίς αδικαιολόγητες καθυστερήσεις.
Ωστόσο, η κυβέρνηση έχει ήδη προχωρήσει σε μια σημαντική ρύθμιση: μετά από παρέμβαση του υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη τον Απρίλιο, οι Βρετανοί ταξιδιώτες εξαιρέθηκαν από τις πρόσθετες βιομετρικές διαδικασίες του EES κατά την είσοδό τους στην Ελλάδα. Η κίνηση αυτή, που εφαρμόστηκε για έναν από τους μεγαλύτερους τουριστικούς αγώνες της χώρας, δείχνει ότι η κυβέρνηση παρακολουθεί την κατάσταση και ενεργεί διπλωματικά για την άμβλυνση των επιπτώσεων.
Τι ακολουθεί: Το καλοκαίρι φέρνει νέες πιέσεις
Με τη θερινή τουριστική σεζόν να ξεκινά, το ζήτημα των συνοριακών ελέγχων αναμένεται να βρεθεί στο επίκεντρο. Οι αρμόδιες αρχές θα κληθούν να δώσουν απαντήσεις για την αντιμετώπιση των ουρών στο τελωνείο Ευζώνων και στον Έβρο, καθώς οι ροές ταξιδιωτών από Βόρεια Μακεδονία, Σερβία και άλλες τρίτες χώρες θα αυξηθούν σημαντικά. Η επέκταση εξαιρέσεων όπως αυτή για τους Βρετανούς, καθώς και η ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού στα σημεία ελέγχου, παρουσιάζονται ως τα πλέον πιθανά επόμενα βήματα για την αποφυγή ενός κυκλοφοριακού χάους που θα επηρεάσει ολόκληρη την τουριστική σεζόν.
