Το πρόγραμμα «Ανακαινίζω» συνολικού προϋπολογισμού 500 εκατομμυρίων ευρώ ξεκινά επίσημα, προσφέροντας επιδοτήσεις ανακαίνισης για παλαιές κατοικίες που έχουν κατασκευαστεί έως το 1990. Το πρόγραμμα θα υλοποιηθεί σε δύο φάσεις και φιλοδοξεί να αλλάξει την εικόνα της στεγαστικής αγοράς, ανοίγοντας χιλιάδες κλειστές κατοικίες που παραμένουν εκτός κυκλοφορίας. Η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα θα διαχειριστεί δάνεια συνολικού ύψους 2 δισ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, με εκταμίευση μέσω των εμπορικών τραπεζών.
Τι προβλέπει το πρόγραμμα «Ανακαινίζω»
Το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών σχεδίασε το πρόγραμμα με στόχο να αντιμετωπιστεί το υψηλό κόστος ανακαίνισης, που αποτελούσε το βασικό αντικίνητρο για τους ιδιοκτήτες κλειστών ακινήτων. Η επιδότηση φτάνει έως 36.000 ευρώ ανά ακίνητο, υπολογιζόμενη στα 300 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, και καλύπτει κατοικίες έως 120 τετραγωνικά μέτρα. Το ποσοστό επιδότησης για τις γενικές εργασίες ανακαίνισης κυμαίνεται από 60% έως 90%, ενώ οι ενεργειακές παρεμβάσεις επιδοτούνται με 20% έως 40%. Σε αντίθεση με προηγούμενα προγράμματα ενεργειακής αναβάθμισης, το «Ανακαινίζω» δίνει προτεραιότητα στη συνολική αποκατάσταση: μόλις το 20% των εργασιών χρειάζεται να αφορά ενεργειακές παρεμβάσεις, ενώ το υπόλοιπο 80% μπορεί να καλύπτει γενική ανακαίνιση.
Οι επιλέξιμες εργασίες περιλαμβάνουν αλλαγές σε ηλεκτρολογικά και υδραυλικά δίκτυα, αντικατάσταση δαπέδων, ανακαίνιση κουζίνας και μπάνιου, αντικατάσταση κουφωμάτων, καθώς και αισθητικές παρεμβάσεις. Στις ενεργειακές δαπάνες περιλαμβάνονται η θερμομόνωση, η εγκατάσταση ηλιακού θερμοσίφωνα, η αντικατάσταση παλαιών κλιματιστικών με αντλίες θερμότητας, αλλά και η αντικατάσταση παλαιών κουφωμάτων. Το πρόγραμμα δεν θέτει ηλικιακό περιορισμό για τους ιδιοκτήτες, ούτε περιορισμό στον αριθμό αιτήσεων ανά δικαιούχο, γεγονός που το καθιστά ευρύτερα προσβάσιμο σε σχέση με αντίστοιχες παρελθοντικές παρεμβάσεις.
Τα εισοδηματικά κριτήρια θα κινηθούν στα πρότυπα του προγράμματος «Σπίτι μου 2»: το όριο διαμορφώνεται στις 25.000 ευρώ για άγαμους και 35.000 ευρώ για έγγαμους χωρίς παιδιά, με προσαύξηση 5.000 ευρώ για κάθε τέκνο. Ειδικές προβλέψεις θα ισχύουν για τις μονογονεϊκές οικογένειες, οι οποίες ανήκουν στις ευάλωτες κατηγορίες με προνομιακή μεταχείριση.
Υψηλές επιδοτήσεις για ευάλωτες ομάδες και δύο φάσεις υλοποίησης
Το πρόγραμμα «Ανακαινίζω» έχει σχεδιαστεί με ιδιαίτερη μέριμνα για τις πιο ευάλωτες κοινωνικές ομάδες. Άτομα με αναπηρία (ΑμεΑ), μονογονεϊκές οικογένειες, τρίτεκνοι και πολύτεκνοι μπορούν να λάβουν επιδότηση που φτάνει έως και το 95% του κόστους ανακαίνισης, αντί του γενικού ποσοστού του 90%. Αυτή η διαφοροποίηση αντικατοπτρίζει τη βούληση για κοινωνική στόχευση, ώστε η κρατική ενίσχυση να φτάσει σε εκείνους που έχουν τη μεγαλύτερη ανάγκη.
Η πρώτη φάση του προγράμματος αφορά αποκλειστικά κενές κατοικίες. Οι ιδιοκτήτες που θα επωφεληθούν από την επιδότηση θα υποχρεούνται να διαθέσουν τα ακίνητά τους στην αγορά ενοικίων για τουλάχιστον πέντε χρόνια. Για την πρώτη τριετία προβλέπεται μάλιστα «πάγωμα» του ενοικίου, ώστε να διασφαλιστεί ότι η κρατική χρηματοδότηση θα αποβεί σε πραγματικό όφελος για τους ενοικιαστές και όχι σε κερδοσκοπία. Η δεύτερη φάση, που αφορά ιδιοκατοικούμενες κατοικίες, τοποθετείται χρονικά τον Σεπτέμβριο, οπότε θα ανοίξει και η αντίστοιχη πλατφόρμα υποβολής αιτήσεων.
Ωστόσο, η κυβερνητική προτεραιότητα παραμένει η αύξηση της προσφοράς ενοικιαζόμενων κατοικιών σε μια περίοδο έντονης στεγαστικής πίεσης για τα ελληνικά νοικοκυριά. Το πρόγραμμα φιλοδοξεί να «ξεκλειδώσει» χιλιάδες ακίνητα που παραμένουν αναξιοποίητα, αντιμετωπίζοντας παράλληλα τη στεγαστική κρίση με τη διοχέτευση νέας προσφοράς στην αγορά.
Τι ακολουθεί — Χρονοδιάγραμμα και πλατφόρμα
Σύμφωνα με τον κυβερνητικό σχεδιασμό, η πλατφόρμα ελέγχου επιλεξιμότητας αναμένεται να ανοίξει στα τέλη Μαΐου με αρχές Ιουνίου 2026. Εκεί οι ενδιαφερόμενοι θα μπορούν να διαπιστώσουν αν πληρούν τις προϋποθέσεις συμμετοχής και να ξεκινήσουν τη διαδικασία απόκτησης των απαραίτητων εγγράφων, όπως το πιστοποιητικό ενεργειακής απόδοσης και η ταυτότητα κτιρίου. Παράλληλα, η πλατφόρμα υποβολής αιτήσεων για τις κενές κατοικίες θα τεθεί σε λειτουργία νωρίτερα, ενώ για τις ιδιοκατοικούμενες η διαδικασία θα ξεκινήσει από τον Σεπτέμβριο. Τα δάνεια θα εκταμιευτούν μέσω των εμπορικών τραπεζών με τη μεσολάβηση της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας, η οποία διαχειρίζεται κεφάλαια ύψους 2 δισ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.
