Ο Αλεξάνταρ Βούτσιτς και ο Σι Τζινπίνγκ επιβεβαίωσαν την «ατσάλινη φιλία» των δύο χωρών κατά τη συνάντησή τους στο Πεκίνο, στο πλαίσιο της τετραήμερης επίσημης επίσκεψης που ξεκίνησε ο Σέρβος πρόεδρος στις 24 Μαΐου 2026. Οι δύο ηγέτες υπέγραψαν κοινή δήλωση για την εμβάθυνση της στρατηγικής τους εταιρικής σχέσης, ενώ οι αντιπροσωπείες τους ολοκλήρωσαν 30 συμφωνίες κυρίως οικονομικού χαρακτήρα.
Τι έγινε στο Πεκίνο
Κορυφαία στιγμή της επίσκεψης αποτέλεσε η απονομή από τον Σι Τζινπίνγκ του «Παράσημου της Φιλίας» στον Αλεξάνταρ Βούτσιτς — της ανώτατης τιμητικής διάκρισης της Κίνας για ξένους ηγέτες. Η διάκριση αυτή καθιερώθηκε το 2018 και ο πρώτος ηγέτης που την έλαβε ήταν ο Βλαντίμιρ Πούτιν, γεγονός που αναδεικνύει το επίπεδο της σχέσης που το Πεκίνο αναγνωρίζει στον Βούτσιτς. Ο Κινέζος πρόεδρος δήλωσε κατά την υποδοχή: «Είμαι βέβαιος ότι η επίσκεψή σας θα αποτελέσει ένα νέο ορόσημο στις διμερείς σχέσεις και τους δεσμούς μας και ότι η στρατηγική μας συνεργασία θα ανέλθει σε νέα ύψη».
Στη συνέχεια, οι δύο πρόεδροι υπέγραψαν κοινή δήλωση «για τη μακροπρόθεσμη προώθηση και οικοδόμηση μιας κοινότητας Σερβίας-Κίνας με κοινό μέλλον στη νέα εποχή». Παράλληλα, σε επίπεδο αντιπροσωπειών υπεγράφησαν συνολικά 30 συμφωνίες και μνημόνια συνεργασίας, εστιάζοντας κυρίως στον οικονομικό τομέα. Ο Βούτσιτς ανακοίνωσε ότι ως το 2027 οι κινέζικες επενδύσεις στον τομέα των νέων τεχνολογιών και της τεχνητής νοημοσύνης αναμένεται να φτάσουν το ένα δισεκατομμύριο ευρώ.
Η επίσκεψη αυτή δεν είναι τυχαία ως προς τον χρόνο της. Η Σερβία οικοδομεί σχέσεις στρατηγικού εταίρου με την Κίνα από το 2014 και σήμερα κατέχει τη θέση του σημαντικότερου κινεζικού εταίρου στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη. Μετά την πτώση του Βίκτωρ Όρμπαν στην Ουγγαρία, η Σερβία αποκτά ακόμα μεγαλύτερο βάρος για το Πεκίνο, και ο Βούτσιτς φροντίζει να εκμεταλλευτεί αυτή τη συγκυρία.
Το οικονομικό πλαίσιο και η στρατηγική σημασία
Η διμερής σχέση Βελιγραδίου-Πεκίνου έχει οικοδομηθεί μέσα από διακρατικές συμφωνίες, κινεζικά εργοστάσια και ορυχεία στο σερβικό έδαφος, αλλά και από δάνεια για μεγάλα έργα υποδομής. Ωστόσο, η πορεία των επενδύσεων άλλαξε άρδην. Ενώ οι κινεζικές επενδύσεις ακολουθούσαν ανοδική τροχιά για σχεδόν δέκα χρόνια, από τα τέλη του 2024 άρχισαν να μειώνονται αισθητά. Το 2025 οι Άμεσες Ξένες Επενδύσεις (ΑΞΕ) από την Κίνα δεν ξεπέρασαν τα 10 εκατομμύρια ευρώ, σε αντίθεση με τα προηγούμενα χρόνια που οι ΑΞΕ αντιπροσώπευαν το 6,4% του ΑΕΠ για την περίοδο 2018-2024.
Οικονομικοί αναλυτές επισημαίνουν δύο βασικές αιτίες για αυτή την πτώση. Από τη μία πλευρά, η Σερβία αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα έλλειψης εργατικού δυναμικού, γεγονός που καθιστά δύσκολη την απορρόφηση μεγάλων ξένων επενδύσεων στους παραγωγικούς τομείς. Από την άλλη, οι Κινέζοι επενδυτές έχουν εξαντλήσει σχεδόν όλες τις δυνατότητες εκμετάλλευσης φυσικών πόρων που μπορούσε να τους προσφέρει η σερβική αγορά. Αυτό εξηγεί γιατί η ατζέντα της επίσκεψης Βούτσιτς στο Πεκίνο έχει στραφεί προς τις νέες τεχνολογίες και την τεχνητή νοημοσύνη.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η στρατιωτική διάσταση της συνεργασίας. Τον Ιούλιο του 2025 οι ειδικές δυνάμεις των δύο χωρών πραγματοποίησαν την πρώτη κοινή στρατιωτική άσκηση στην ιστορία τους. Η Σερβία είναι η μοναδική ευρωπαϊκή χώρα, εκτός από τη Λευκορωσία, που προμηθεύεται προηγμένα κινεζικά οπλικά συστήματα — μια επιλογή που εντείνει τις ανησυχίες στους δυτικούς εταίρους της.
Τι ακολουθεί
Η επίσκεψη Βούτσιτς στο Πεκίνο θέτει τις βάσεις για μια νέα φάση στις διμερείς σχέσεις, με εστίαση στις νέες τεχνολογίες και την τεχνητή νοημοσύνη. Ο στόχος για επενδύσεις ύψους ενός δισεκατομμυρίου ευρώ ως το 2027 αποτελεί τον βασικό πυλώνα της νέας συνεργασίας. Ο Βούτσιτς διαβεβαίωσε την κινεζική ηγεσία ότι «θα παραμείνει αφοσιωμένος στην ατσάλινη φιλία των δύο χωρών», αναδεικνύοντας τη στρατηγική προτεραιότητα που αποδίδει το Βελιγράδι στη σχέση του με το Πεκίνο.
