Ο ανώτερος αξιωματικός του Ναυτικού των Φρουρών της Επανάστασης, Μοχάμαντ Ακμπαρζαντέχ, δήλωσε την Τετάρτη ότι η πιθανότητα νέας πολεμικής σύγκρουσης ανάμεσα στο Ιράν και τις Ηνωμένες Πολιτείες είναι χαμηλή, επικαλούμενος «την αδυναμία του εχθρού». Ωστόσο, ο ίδιος προειδοποίησε με οξύτατο τρόπο ότι οι ιρανικές δυνάμεις παραμένουν σε πλήρη επιφυλακή και είναι έτοιμες να απαντήσουν σε οποιαδήποτε επίθεση. Οι δηλώσεις αυτές έγιναν σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη στιγμή, με την εκεχειρία να τελεί υπό αμφισβήτηση και τις διαπραγματεύσεις για μόνιμη συμφωνία να βρίσκονται σε κρίσιμο σταυροδρόμι.
Διαβάστε επίσης: Χάος στα σύνορα Έβρου: 10 ώρες αναμονή στο Τελωνείο Κήπων
Τι ειπώθηκε: Απειλές και δηλώσεις ετοιμότητας
Ο Ακμπαρζαντέχ, αναπληρωτής πολιτικός διευθυντής του Ναυτικού του Σώματος Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, μίλησε στο ημι-επίσημο πρακτορείο ειδήσεων Tasnim, αφήνοντας σαφή μηνύματα και προς δύο κατευθύνσεις. Από τη μία, εκτίμησε ότι ο άμεσος κίνδυνος πολέμου με τις ΗΠΑ είναι περιορισμένος, αποδίδοντας αυτή την πιθανότητα στη στρατιωτική «αδυναμία» της Ουάσινγκτον — μια διατύπωση που αντικατοπτρίζει την επίσημη ιρανική ρητορική. Από την άλλη, τόνισε με έμφαση ότι οι ιρανικές ένοπλες δυνάμεις «βρίσκονται σε επιφυλακή με γεμάτες γεμιστήρες» και δεν προτίθενται να δεχτούν αναίμακτα οποιαδήποτε επίθεση. «Να μην αμφιβάλλετε ότι θα μετατρέψουμε την περιοχή από το Τσαμπαχάρ έως το Μαχσάρ σε νεκροταφείο για τους επιτιθέμενους», δήλωσε χαρακτηριστικά, αναφερόμενος στα δύο άκρα της νότιας ακτογραμμής του Ιράν που εκτείνεται κατά μήκος του Περσικού Κόλπου. Παράλληλα, ανακοίνωσε ότι ιρανικές δυνάμεις κατέρριψαν αμερικανικό drone τύπου MQ-9, επίκαιρη υπενθύμιση ότι η πολεμική μηχανή του Ιράν παραμένει ενεργή ακόμη και υπό εκεχειρία.
Οι δηλώσεις αυτές δεν πέρασαν απαρατήρητες, καθώς έρχονται σε μια περίοδο κατά την οποία η εκεχειρία ανάμεσα στο Ιράν και τις ΗΠΑ βρίσκεται ήδη υπό πίεση. Η Τεχεράνη κατηγόρησε τις Ηνωμένες Πολιτείες για παραβίαση της εκεχειρίας, υποστηρίζοντας ότι αμερικανικές δυνάμεις έπληξαν στόχους στις νότιες επαρχίες του Χορμοζγκάν, κοντά στα κρίσιμης σημασίας Στενά του Ορμούζ. Το ιρανικό Υπουργείο Εξωτερικών χαρακτήρισε αυτές τις επιχειρήσεις «σοβαρή παραβίαση» της εύθραυστης ανακωχής που ισχύει εδώ και σχεδόν επτά εβδομάδες.
Αντιδράσεις και διπλωματικό πλαίσιο
Οι ΗΠΑ απέρριψαν τις κατηγορίες, υποστηρίζοντας ότι οι επιχειρήσεις ήταν αμυντικού χαρακτήρα, με στόχο πυραυλικές εγκαταστάσεις και πλοία που επιχειρούσαν να τοποθετήσουν ναρκοπέδιο στην περιοχή. Ο Αμερικανός Υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε ότι οι διαπραγματεύσεις για μια εκτενέστερη συμφωνία τερματισμού της σύγκρουσης μπορεί να χρειαστούν «λίγες ακόμη ημέρες». Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν διαρρεύσει, οι δύο πλευρές επεξεργάζονται μια αρχική συμφωνία που θα επέτρεπε την επανεκκίνηση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ και θα άνοιγε παράθυρο 60 ημερών για τις διαπραγματεύσεις επί των πιο πολύπλοκων ζητημάτων, συμπεριλαμβανομένου του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν. Πρόκειται για ένα βαθύτατα σύνθετο θέμα που αποτελεί τον πυρήνα της αμερικανο-ιρανικής αντιπαράθεσης εδώ και χρόνια.
Στο ίδιο κλίμα έντασης, το Ισραήλ εξαπέλυσε περισσότερες από 120 αεροπορικές επιθέσεις στον Λίβανο, σε ό,τι λιβανικές πηγές ασφαλείας χαρακτηρίζουν ως μία από τις πιο έντονες ημέρες βομβαρδισμών των τελευταίων εβδομάδων. Το Ιράν έχει θέσει ως προϋπόθεση για οποιαδήποτε συμφωνία τη διακοπή των ισραηλινών επιθέσεων στον Λίβανο, προσθέτοντας ένα ακόμα επίπεδο πολυπλοκότητας στις ήδη δύσκολες διαπραγματεύσεις. Οι εξελίξεις αυτές φανερώνουν πόσο εύθραυστη παραμένει η ισορροπία στη Μέση Ανατολή, με κάθε νέο περιστατικό να απειλεί να ανατρέψει τις προσπάθειες διπλωματικής επίλυσης.
Τι ακολουθεί στις διαπραγματεύσεις
Ο Ρούμπιο άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο σύντομης διπλωματικής συμφωνίας, με τις συνομιλίες να βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο. Η αρχική φάση της συμφωνίας θα επικεντρωνόταν στην αποκατάσταση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, ένα ζωτικής σημασίας θαλάσσιο πέρασμα για τις παγκόσμιες ενεργειακές αγορές. Τα πυρηνικά και τα ευρύτερα ζητήματα ασφαλείας θα παρέμεναν για μια δεύτερη φάση διαπραγματεύσεων διάρκειας 60 ημερών. Ωστόσο, οι αλληλοκατηγορίες για παραβίαση της εκεχειρίας και οι απειλητικές δηλώσεις αξιωματικών των Φρουρών της Επανάστασης υποδηλώνουν ότι ο δρόμος προς μια βιώσιμη συμφωνία παραμένει μακρύς και γεμάτος εμπόδια.
