Το Ιράν έχει στήσει ένα πολύπλοκο δίκτυο παράνομων θαλάσσιων επιχειρήσεων για να διοχετεύει το πετρέλαιό του στην Κίνα, παρακάμπτοντας τις αμερικανικές κυρώσεις. Η εφημερίδα Wall Street Journal αποκάλυψε ότι γιγαντιαία δεξαμενόπλοια αγκυροβολούν σε απομονωμένη θαλάσσια περιοχή 45 μιλίων από τις ακτές της Μαλαισίας, όπου πραγματοποιούν μυστικές μεταφορτώσεις φορτίου. Οι επιχειρήσεις αυτές αποσκοπούν στην απόκρυψη της πραγματικής προέλευσης του πετρελαίου πριν αυτό φτάσει στα κινεζικά διυλιστήρια. Το ρεπορτάζ ρίχνει φως σε έναν μηχανισμό που η Τεχεράνη χρησιμοποιεί συστηματικά για να διατηρεί τη ροή εξαγωγών και να εξασφαλίζει σημαντικά έσοδα σε ξένο συνάλλαγμα.
Διαβάστε επίσης: Η Ρωσία απειλεί την Αρμενία με ενεργειακές κυρώσεις για ΕΕ
Τι έγινε: Το δίκτυο καμουφλάζ στη θάλασσα
Οι δημοσιογράφοι της Wall Street Journal κατέγραψαν από κοντινή απόσταση τις συγκεκριμένες επιχειρήσεις στις 8 Μαΐου, παρατηρώντας το δεξαμενόπλοιο Catalina 7 να συμμετέχει σε μυστική μεταφόρτωση εν πλω. Το Catalina 7 βρίσκεται υπό αμερικανικές κυρώσεις και στα πλάνα που κατέγραψαν οι ρεπόρτερ διακρινόταν καθαρά ένας τεράστιος σωλήνας που ένωνε δύο πλοία, επιτρέποντας τη διακίνηση χιλιάδων τόνων πετρελαίου από το ένα στο άλλο. Το δεύτερο δεξαμενόπλοιο, που δεν κατονομάζεται, είχε καλύψει πλήρως τα διακριτικά του στοιχεία με παχύ μαύρο χρώμα, καθιστώντας αδύνατη την αναγνώρισή του.
Οι μέθοδοι καμουφλάζ που εφαρμόζουν τα τάνκερ είναι εξελιγμένες και προσεκτικά σχεδιασμένες. Τα πλοία καλύπτουν τα ονόματά τους με τέντες και υφάσματα, ενώ ταυτόχρονα επικαλύπτουν τους αριθμούς αναγνώρισής τους με μαύρη βαφή, ώστε να αποφεύγουν τον διεθνή εντοπισμό και την παρακολούθηση από δορυφόρους ή άλλα συστήματα ναυτιλιακής επιτήρησης. Με αυτόν τον τρόπο, το ιρανικό αργό αλλάζει χέρια στη θάλασσα και φτάνει τελικά στα κινεζικά διυλιστήρια χωρίς ανιχνεύσιμη σύνδεση με την Τεχεράνη.
Οι λεγόμενες μεταφορτώσεις από πλοίο σε πλοίο (Ship-to-Ship Transfers) αποτελούν τον πυρήνα αυτού του δικτύου. Το ιρανικό πετρέλαιο μεταφέρεται μέσω ειδικών αγωγών σε πλοία που δεν σχετίζονται άμεσα με τις ιρανικές κυρώσεις, αποκρύπτοντας έτσι την πραγματική προέλευσή του. Η θαλάσσια περιοχή 45 μιλίων από τις ακτές της Μαλαισίας έχει μετατραπεί σε τακτικό σημείο συνάντησης για τέτοιου είδους επιχειρήσεις, λόγω της απομόνωσής της και της δυσκολίας παρακολούθησης.
Αντιδράσεις και πλαίσιο: Η σημασία των κυρώσεων
Το ρεπορτάζ δημοσιεύτηκε σε μια κρίσιμη συγκυρία για τις σχέσεις ΗΠΑ-Ιράν. Η Ουάσινγκτον εμμένει στη διατήρηση των κυρώσεων κατά του ιρανικού πετρελαίου και δεν εμφανίζεται πρόθυμη να εξετάσει την άρση τους στο πλαίσιο οποιασδήποτε μελλοντικής διπλωματικής συμφωνίας. Τα δίκτυα αυτά αποτελούν, σύμφωνα με την εφημερίδα, κρίσιμο μηχανισμό επιβίωσης για την Τεχεράνη, η οποία αντιμετωπίζει εντεινόμενες οικονομικές και διπλωματικές πιέσεις από τη Δύση.
Η Κίνα συγκαταλέγεται στους μεγαλύτερους εισαγωγείς ιρανικού πετρελαίου παγκοσμίως, και τα κινεζικά διυλιστήρια αποτελούν τον κύριο προορισμό των φορτίων που διακινούνται μέσω αυτών των κρυφών επιχειρήσεων. Χάρη σε αυτές τις μεθόδους, το Ιράν καταφέρνει να διατηρεί τη ροή των εξαγωγών του και να εξασφαλίζει εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια σε ξένο συνάλλαγμα, παρά τις κυρώσεις που έχει επιβάλει η αμερικανική κυβέρνηση. Η οικονομική σημασία αυτών των εξαγωγών για το ιρανικό καθεστώς είναι τεράστια, καθώς το πετρέλαιο αποτελεί τη βασική πηγή εσόδων της χώρας.
Παράλληλα, η δημοσιοποίηση αυτών των επιχειρήσεων θέτει ερωτήματα σχετικά με την αποτελεσματικότητα του διεθνούς ελέγχου στη ναυτιλία και τη δυνατότητα επιβολής των κυρώσεων. Η Μαλαισία, στα χωρικά ύδατα της οποίας ή πλησίον αυτών διεξάγονται αυτές οι επιχειρήσεις, βρίσκεται υπό έμμεση πίεση ως χώρα που αποτελεί γεωγραφικό κόμβο για τη διακίνηση απαγορευμένου πετρελαίου. Ωστόσο, η αποκάλυψη της Wall Street Journal αναμένεται να προκαλέσει νέο γύρο διπλωματικών ανταλλαγών μεταξύ Ουάσινγκτον, Πεκίνου και Τεχεράνης για το θέμα της εφαρμογής των κυρώσεων.
