Το Ισραήλ ανακοίνωσε σήμερα, 28 Μαΐου 2026, την πλήρη διακοπή κάθε επαφής με τον γενικό γραμματέα του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, σε μια κίνηση με ισχυρό διπλωματικό αντίκτυπο. Η ισραηλινή αποστολή στα Ηνωμένα Έθνη έκανε γνωστό ότι αναστέλλει τις σχέσεις της με το γραφείο του γενικού γραμματέα έως τη λήξη της θητείας του, την 31η Δεκεμβρίου 2026. Αιτία της ρήξης αποτελεί η απόφαση να συμπεριληφθεί το Ισραήλ σε μαύρη λίστα που συνδέεται με τη σεξουαλική βία σε ζώνες πολεμικών συγκρούσεων — μια έκθεση που δεν έχει δημοσιοποιηθεί ακόμη επίσημα.
Τι έγινε: Η ρήξη και τα αίτιά της
Ο Ισραηλινός πρέσβης στον ΟΗΕ, Ντάνι Ντάνον, ήταν ο πρώτος που έσπασε τη σιωπή, δημοσιεύοντας βιντεοσκοπημένο μήνυμα στην πλατφόρμα X. «Τελειώσαμε με αυτόν τον γενικό γραμματέα», δήλωσε κατηγορηματικά, αφήνοντας σαφή τα περιθώρια για οποιαδήποτε διπλωματική επανασύνδεση. Η ισραηλινή αποστολή επιβεβαίωσε με επίσημη ανακοίνωση ότι δεν θα υπάρξει καμία επαφή με το γραφείο του Γκουτέρες για όσο διάστημα ο ίδιος παραμένει στην ηγεσία του οργανισμού. Πρόκειται για μια ιστορικά σπάνια κίνηση που αντικατοπτρίζει την ένταση που χαρακτηρίζει τις σχέσεις του Ισραήλ με τον ΟΗΕ εδώ και μήνες.
Στο επίκεντρο της διαμάχης βρίσκεται μια ετήσια έκθεση του γενικού γραμματέα για τη σεξουαλική βία σε ζώνες ένοπλων συγκρούσεων, η οποία δεν έχει δημοσιευθεί ακόμη αλλά κοινοποιείται στα ενδιαφερόμενα κράτη πριν από την έκδοσή της. Σύμφωνα με τον Ντάνον, η έκθεση αυτή εντάσσει το Ισραήλ στη λίστα κρατών που κατηγορούνται για χρήση σεξουαλικής βίας ως «όπλου πολέμου». Ο Ισραηλινός πρέσβης χαρακτήρισε την απόφαση αυτή «εξωφρενική» και «σκανδαλώδη», ενώ έστρεψε πυρά και στο ίδιο το γραφείο του Γκουτέρες για αυτό που ο ίδιος αποκάλεσε «εκστρατεία ψευδών» εναντίον του Ισραήλ.
Το ιστορικό της υπόθεσης ξεκινά από τον Αύγουστο του 2025, όταν η ετήσια έκθεση του ΟΗΕ για τη σεξουαλική βία σε ένοπλες συγκρούσεις είχε ήδη προειδοποιήσει ότι το Ισραήλ κινδύνευε να ενταχθεί στη λίστα υπόπτων. Ο ΟΗΕ είχε επικαλεστεί τότε «αξιόπιστες πληροφορίες» για σεξουαλική βία που φέρεται να διαπράχθηκε από Ισραηλινές δυνάμεις ασφαλείας κατά Παλαιστινίων κρατουμένων σε φυλακές και κέντρα κράτησης, τονίζοντας παράλληλα ότι το Ισραήλ αρνήθηκε την πρόσβαση επιθεωρητών του ΟΗΕ στους χώρους αυτούς. Η Χαμάς ήδη περιλαμβανόταν στην ίδια λίστα.
Αντιδράσεις: Κατηγορίες και ανοιχτή πόρτα
Ο Ντάνι Ντάνον δεν περιορίστηκε στην ανακοίνωση της διακοπής επαφών, αλλά επιτέθηκε με οξύτητα στον γενικό γραμματέα. «Ο γενικός γραμματέας και η ομάδα του συνεχίζουν να διαδίδουν ψέματα εναντίον του Ισραήλ», είπε χαρακτηριστικά, θεωρώντας «απαράδεκτο» το να μπει το Ισραήλ στην ίδια λίστα με τους «τρομοκράτες της Χαμάς». Παράλληλα, υπογράμμισε ότι το Ισραήλ είχε προσκαλέσει τους εκπροσώπους του ΟΗΕ να επισκεφθούν τη χώρα και να ελέγξουν επί τόπου τις κατηγορίες, πρόταση που — όπως ισχυρίστηκε — απορρίφθηκε. «Καλέσαμε τους εκπροσώπους του ΟΗΕ να έρθουν στο Ισραήλ να εξετάσουν αυτές τις γελοίες κατηγορίες, επέλεξαν να μην έρθουν, επέλεξαν να συνεχίσουν με την εκστρατεία κατά του Ισραήλ», ανέφερε.
Από την πλευρά του, ο εκπρόσωπος του Αντόνιο Γκουτέρες, Στεφάν Ντουζαρίκ, έδωσε μετρημένη και διαλλακτική απάντηση. Επιβεβαίωσε ότι το γραφείο του γενικού γραμματέα έλαβε γνώση των δηλώσεων του Ντάνον, αλλά δεν υπεισήλθε σε λεπτομέρειες. «Από την πλευρά μας, η πόρτα του γενικού γραμματέα παραμένει ανοιχτή», είπε χαρακτηριστικά, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο επανόδου στον διάλογο. Η τοποθέτηση αυτή φανερώνει ότι ο ΟΗΕ δεν επιθυμεί να κλιμακώσει τη διπλωματική κρίση, τουλάχιστον σε επίπεδο ρητορικής.
Ωστόσο, η κατάσταση φέρει ήδη έντονο φορτίο από το παρελθόν. Δεν πρόκειται για την πρώτη φορά που οι σχέσεις Ισραήλ και Γκουτέρες εκτροχιάζονται. Οι εντάσεις μεταξύ της ισραηλινής κυβέρνησης και της ηγεσίας του ΟΗΕ έχουν κλιμακωθεί κατ’ επανάληψη κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης στη Γάζα, με το Ισραήλ να κατηγορεί τον οργανισμό για μεροληψία και τον ΟΗΕ να επιμένει στις εκθέσεις του για ανθρωπιστικές παραβιάσεις.
Τι ακολουθεί
Η επίσημη δημοσίευση της έκθεσης του ΟΗΕ για τη σεξουαλική βία σε ζώνες ένοπλων συγκρούσεων αναμένεται να πυροδοτήσει νέο γύρο αντιπαράθεσης. Η ισραηλινή αποστολή έχει ήδη προαναγγείλει ότι η αναστολή επαφών με το γραφείο του Γκουτέρες παραμένει σε ισχύ έως την 31η Δεκεμβρίου 2026, οπότε και λήγει η θητεία του γενικού γραμματέα. Παράλληλα, ο Ντάνον δεν άφησε να εννοηθεί καμία πρόθεση υποχώρησης, γεγονός που καθιστά εξαιρετικά δύσκολη οποιαδήποτε αποκατάσταση των σχέσεων στο ορατό μέλλον. Η εξέλιξη αυτή θέτει νέα ερωτήματα για τον ρόλο και την αξιοπιστία του ΟΗΕ σε μια από τις πιο σύνθετες συγκρούσεις της σύγχρονης εποχής.
