Μια θανατηφόρα τελετουργία «ευεξίας» βρίσκεται στο επίκεντρο διεθνούς ανησυχίας μετά τον θάνατο ενός 40χρονου Βρετανού που φέρεται να συμμετείχε σε «αποτοξινωτική» θεραπεία με kambo — δηλητηριώδεις εκκρίσεις βατράχου από τον Αμαζόνιο. Η πρακτική αυτή, που τα τελευταία χρόνια έχει γίνει διεθνής τάση ευεξίας εν μέρει χάρη σε διασημότητες όπως ο Ορλάντο Μπλουμ, δεν έχει κανένα αποδεδειγμένο ιατρικό όφελος, σύμφωνα με ειδικούς. Οι επιστήμονες κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για τις σοβαρές — ακόμα και θανατηφόρες — συνέπειες που μπορεί να έχει η συγκεκριμένη πρακτική.
Τι είναι το kambo και πώς προκάλεσε τον θάνατο 40χρονου
Ο Κρίστιαν Τρεντ, 40 ετών Βρετανός, έχασε τη ζωή του από ύποπτη δηλητηρίαση μετά τη λήψη kambo σε μια «αποτοξινωτική» θεραπεία. Το kambo προέρχεται από τις εκκρίσεις του δέρματος του βατράχου Phyllomedusa bicolor, ενός είδους που απαντάται στον Αμαζόνιο. Για τη συγκέντρωση της ουσίας, το ζώο συγκρατείται με τα άκρα τεντωμένα, κάτι που προκαλεί αμυντική αντίδραση λόγω στρες και οδηγεί στην απελευθέρωση μιας κηρώδους ουσίας από το δέρμα του. Αυτή η ουσία συλλέγεται και χρησιμοποιείται στη συνέχεια στις τελετουργίες που διαδίδονται ολοένα πιο πολύ εκτός Νότιας Αμερικής.
Κατά τη διεξαγωγή της τελετής, οι συμμετέχοντες κάθονται σε κύκλο, ενώ ένας σαμάνος δημιουργεί μικρά εγκαύματα στο ανώτερο στρώμα του δέρματός τους με ένα καυτό ραβδί. Στη συνέχεια, το αποξηραμένο kambo εφαρμόζεται απευθείας πάνω στις ανοιχτές πληγές για περίπου 15 λεπτά. Υπάρχει διαφοροποίηση ανά φύλο: στις γυναίκες τα σημεία καύσης γίνονται συνήθως στα πόδια, ενώ στους άνδρες στα χέρια ή στο στήθος. Πρόκειται για μια πρακτική που χρησιμοποιούν αυτόχθονες φυλές του Αμαζονίου εδώ και αιώνες, κυρίως σε τελετές γονιμότητας ή «κάθαρσης» του οργανισμού.
Τα τελευταία χρόνια, η τελετουργία kambo κέρδισε διεθνή δημοτικότητα, φτάνοντας και στην Ευρώπη, όπου πλέον προσφέρεται σε retreats ευεξίας. Σημαντικό μέρος αυτής της δημοτικότητας οφείλεται στη διαφήμιση από διεθνείς διασημότητες. Ο Ορλάντο Μπλουμ έχει δηλώσει δημόσια ότι έχει υποβληθεί στο τελετουργικό αρκετές φορές. Μιλώντας στο περιοδικό GQ το 2024, ο Βρετανός ηθοποιός περιέγραψε τη διαδικασία: το δέρμα καίγεται σε μικρά σημεία, εφαρμόζεται «δηλητήριο από τον Αμαζόνιο» και το αποτέλεσμα «προκαλεί μια αίσθηση θανάτου», συνοδευόμενο από έντονη σωματική κάθαρση που μπορεί να περιλαμβάνει εμετό και διάρροια.
Οι ειδικοί προειδοποιούν: καμία επιστημονική απόδειξη για το kambo
Παρά τους ισχυρισμούς των υποστηρικτών του kambo, η επιστημονική κοινότητα είναι σαφής: δεν υπάρχουν αποδείξεις για κανένα θεραπευτικό όφελος. Η καθηγήτρια Penny Ward, φαρμακευτική εμπειρογνώμονας στο King’s College London, δήλωσε στη Daily Mail ότι, παρά το γεγονός ότι ορισμένα πεπτίδια που περιέχονται στις εκκρίσεις του βατράχου παρουσιάζουν ιατρικό ενδιαφέρον, τα οφέλη δεν έχουν αποδειχθεί επιστημονικά. Οι ειδικοί τονίζουν ότι η απουσία κλινικών δοκιμών και επιστημονικής τεκμηρίωσης καθιστά την πρακτική επικίνδυνη για το ευρύ κοινό.
Οι υποστηρικτές του kambo ισχυρίζονται ότι η πρακτική «καθαρίζει» τον οργανισμό, ενισχύει το ανοσοποιητικό σύστημα και μπορεί να βοηθήσει ακόμα και σε σοβαρές παθήσεις όπως ο εθισμός ή ο καρκίνος. Ωστόσο, κανένας από αυτούς τους ισχυρισμούς δεν έχει υποστηριχθεί από αξιόπιστη επιστημονική έρευνα. Ο θάνατος του Κρίστιαν Τρεντ επαναφέρει στο προσκήνιο τα σοβαρά ερωτήματα για την ασφάλεια τέτοιων «θεραπειών» που προσφέρονται εκτός ιατρικού πλαισίου. Τα εγκαύματα στο δέρμα, η άμεση επαφή με δηλητηριώδεις ουσίες μέσω ανοιχτών πληγών και η ανεξέλεγκτη δοσολογία συνιστούν παράγοντες υψηλού κινδύνου.
Παράλληλα, η τελετουργία αυτή γίνεται συχνά εκτός ιατρικής επίβλεψης και από άτομα χωρίς ιατρική κατάρτιση — «σαμάνους» σε retreats ευεξίας — γεγονός που αυξάνει περαιτέρω τον κίνδυνο. Η ελλιπής γνώση για τις ιδιαιτερότητες κάθε οργανισμού, τις αλλεργίες ή τις φαρμακευτικές αγωγές που μπορεί να ακολουθεί ο συμμετέχων, μπορεί να αποβεί μοιραία. Οι ειδικοί καλούν το κοινό να αποφεύγει τέτοιες πρακτικές και να απευθύνεται αποκλειστικά σε εξουσιοδοτημένους ιατρικούς επαγγελματίες για οποιοδήποτε θέμα υγείας.
