Την ενοχή των καταδικασθέντων για την καταστροφική πυρκαγιά της 23ης Ιουλίου 2018 στην Ανατολική Αττική επικύρωσε οριστικά ο Άρειος Πάγος, παραπέμποντας ωστόσο τρεις από τους τέσσερις καταδικασθέντες σε νέα δίκη για επανεξέταση του ζητήματος των ελαφρυντικών. Η απόφαση του ανώτατου δικαστηρίου προκάλεσε έντονη αντίδραση από τον Σύλλογο Συγγενών Θανόντων και Εγκαυματιών, ο οποίος εξέδωσε αμέσως δελτίο Τύπου. Ο σύλλογος αναγνωρίζει μεν την οριστική κατοχύρωση της ενοχής, εκφράζει ωστόσο έντονη δυσαρέσκεια για την παραπομπή στο ζήτημα των ελαφρυντικών. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του βουλεύματος, η τραγωδία άφησε πίσω της 102 αναγνωρισμένους νεκρούς από τους 120 συνολικά και 32 εγκαυματίες από τους 57 καταγεγραμμένους.
Τι αποφάσισε ο Άρειος Πάγος
Η απόφαση του Αρείου Πάγου επικεντρώνεται σε τρεις συγκεκριμένους καταδικασθέντες: τον τότε αρχηγό του Πυροσβεστικού Σώματος, Σωτήρη Τερζούδη, τον τότε υπαρχηγό, Βασίλη Ματθαιόπουλο, και τον τότε γενικό γραμματέα Πολιτικής Προστασίας, Ιωάννη Καπάκη. Και οι τρεις είχαν καταδικαστεί για ανθρωποκτονία και σωματικές βλάβες από αμέλεια κατά συρροή. Ο Άρειος Πάγος δεν αμφισβήτησε σε καμία περίπτωση ούτε την ενοχή τους, ούτε την τέλεση των αδικημάτων που τους αποδίδονται. Έκρινε, ωστόσο, ότι το ζήτημα της ενδεχόμενης ελάφρυνσης των ποινών τους βάσει κριτηρίου «πρότερου σύννομου βίου» χρήζει επανεξέτασης από κατώτερο δικαστήριο. Έτσι, ενώ η καταδικαστική απόφαση παραμένει αμετάκλητη, η έκτιση των ποινών τίθεται εκ νέου υπό διερεύνηση.
Ο τέταρτος καταδικασθείς, για τον οποίο δεν προέκυψε αντίστοιχο ζήτημα, δεν παραπέμφθηκε σε νέα δίκη ως προς τα ελαφρυντικά. Παράλληλα, εκκρεμεί και άλλη δίκη εις βάρος των 21 συνολικά κατηγορουμένων για επιπλέον θύματα των ίδιων αδικημάτων, γεγονός που επιβεβαιώνει τον πολύπλοκο και πολυδίαστατο χαρακτήρα της δικαστικής διαδικασίας. Ο κατακερματισμός της υπόθεσης σε πολλαπλές δίκες έχει επανειλημμένα επικριθεί από τον σύλλογο των θυμάτων, ο οποίος θεωρεί ότι αυτή η διαίρεση επηρεάζει την πλήρη εικόνα των γεγονότων και των ευθυνών.
Η αντίδραση του Συλλόγου Θυμάτων
Ο Σύλλογος Συγγενών Θανόντων και Εγκαυματιών της 23ης Ιουλίου 2018 αντέδρασε άμεσα με δελτίο Τύπου που υπογράφουν η πρόεδρος Κάλλι Αναγνώστου και ο γενικός γραμματέας Γιώργος Καΐρης. Στο κείμενό τους, οι εκπρόσωποι των οικογενειών των θυμάτων αμφισβητούν την ουσία του επιχειρήματος για «πρότερο σύννομο βίο», τονίζοντας ότι η απουσία προηγούμενων ποινικών καταδικών δεν ταυτίζεται με έναν πραγματικά έντιμο βίο. Η θέση τους είναι σαφής: για πρόσωπα που κατείχαν θέσεις ύψιστης ευθύνης, η πραγματική αξιολόγηση του χαρακτήρα τους πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις πράξεις και τις παραλείψεις που οδήγησαν σε τόσες ανθρώπινες απώλειες. Ο σύλλογος διαχωρίζει το τυπικό λευκό ποινικό μητρώο από το ουσιαστικό βάρος της ευθύνης που φέρουν απέναντι σε κάθε ανθρώπινη ζωή που χάθηκε.
Οι οικογένειες των θυμάτων τονίζουν ότι, ενώ οι καταδικασθέντες αναζητούν οδούς ελάφρυνσης των ποινών τους, οι 102 νεκροί δεν επιστρέφουν. Οι εγκαυματίες δεν ανακτούν την υγεία και την ποιότητα ζωής που έχασαν. Οι οικογένειες καλούνται να συνεχίσουν να ζουν με την απώλεια και τον πόνο, χωρίς ορατή ολοκλήρωση της δικαστικής διαδρομής. Το δελτίο Τύπου θέτει και ένα ευρύτερο ερώτημα: κατά πόσο ο κατακερματισμός της υπόθεσης σε πολλαπλές ανεξάρτητες δίκες, χωρίς συνολική ενοποίηση των δεδομένων, εμποδίζει μια ολοκληρωμένη εικόνα της ποινικής ευθύνης και επηρεάζει τελικά τις αποφάσεις των δικαστηρίων.
Τι ακολουθεί
Η υπόθεση της πυρκαγιάς στο Μάτι συνεχίζει τη δικαστική της πορεία σε πολλαπλά μέτωπα. Οι τρεις καταδικασθέντες θα παρουσιαστούν εκ νέου ενώπιον δικαστηρίου για το ζήτημα των ελαφρυντικών, παρότι η ενοχή τους παραμένει αμετάκλητη μετά την απόφαση του Αρείου Πάγου. Ταυτόχρονα, εκκρεμεί χωριστή δίκη για το σύνολο των 21 κατηγορουμένων, η οποία αφορά επιπλέον θύματα της ίδιας τραγωδίας. Ο σύλλογος των οικογενειών παραμένει σε εγρήγορση, ζητώντας πλήρη λογοδοσία χωρίς αποσπασματική αντιμετώπιση μιας υπόθεσης που σημάδεψε ανεξίτηλα τη σύγχρονη ελληνική ιστορία.
