Από τη Σάββατο 30 Μαΐου 2026 τίθεται σε ισχύ το νέο, αυστηρότερο πλαίσιο για τη λαθρεπιβίβαση στα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς, με αυξημένα πρόστιμα, ενισχυμένη προστασία για το προσωπικό ελέγχου και νέα τεχνολογία επιτήρησης. Οι αλλαγές αφορούν όλα τα μέσα αστικής συγκοινωνίας — λεωφορεία, μετρό, τραμ, ηλεκτρικό και τρόλεϊ — τόσο στην Αθήνα όσο και στη Θεσσαλονίκη. Στόχος των αρμόδιων αρχών είναι ο περιορισμός της παραβατικότητας και η ενίσχυση της βιωσιμότητας των αστικών συγκοινωνιών.
Τι αλλάζει στα πρόστιμα λαθρεπιβίβασης
Το κεντρικό στοιχείο των νέων ρυθμίσεων είναι η αύξηση του βασικού προστίμου λαθρεπιβίβασης από τα 72 στα 100 ευρώ για επιβάτες που μετακινούνται χωρίς κανονικό εισιτήριο. Η αύξηση αυτή ανέρχεται σε 28 ευρώ σε σχέση με το προηγούμενο καθεστώς και επιδιώκει να λειτουργήσει αποτρεπτικά για όσους επιλέγουν να μη χρησιμοποιούν εισιτήριο. Αντίστοιχη αύξηση ισχύει και για τους επιβάτες που δικαιούνται μειωμένο εισιτήριο, για τους οποίους το πρόστιμο ανεβαίνει κατά 16 ευρώ, διαμορφώνοντας το νέο ύψος του στα 50 ευρώ. Οι παραβάτες που αντιμετωπίζουν πρόστιμο έχουν ωστόσο τη δυνατότητα να μειώσουν τη χρηματική επιβάρυνσή τους στο μισό, εφόσον προχωρήσουν στην έκδοση κάρτας απεριορίστων διαδρομών. Η ρύθμιση αυτή λειτουργεί ως κίνητρο για τη συστηματική χρήση εισιτηρίων και την ένταξη στο επίσημο σύστημα μετακίνησης.
Προστασία προσωπικού και κοινωφελής εργασία για βανδαλισμούς
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνει το νέο πλαίσιο στην προστασία των ελεγκτών και εργαζομένων στα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς, μετά τα αυξημένα περιστατικά επιθετικότητας που καταγράφηκαν το τελευταίο διάστημα κατά τη διάρκεια ελέγχων εισιτηρίων. Οι επιθέσεις κατά του προσωπικού θα διώκονται πλέον αυτεπάγγελτα, καθώς οι αρχές τις κατατάσσουν ως ενέργειες που επηρεάζουν άμεσα τη λειτουργία των δημόσιων συγκοινωνιών και τη σωματική ασφάλεια εργαζομένων και επιβατών. Η αλλαγή αυτή σηματοδοτεί ουσιαστική μεταβολή στον τρόπο αντιμετώπισης τέτοιων περιστατικών, καθώς η αυτεπάγγελτη δίωξη αίρει την ανάγκη υποβολής μήνυσης από τον παθόντα. Παράλληλα, το νέο πλαίσιο θεσπίζει τη δυνατότητα επιβολής κοινωφελούς εργασίας σε όσους προκαλούν φθορές και βανδαλισμούς στις υποδομές των ΜΜΜ. Οι υπαίτιοι δεν αντιμετωπίζουν πλέον αποκλειστικά χρηματικές ποινές, αλλά μπορεί να υποχρεωθούν να συμμετέχουν σε εργασίες αποκατάστασης ζημιών, όπως καθαρισμοί ή παρεμβάσεις συντήρησης στις εγκαταστάσεις των συγκοινωνιακών φορέων.
Τεχνητή νοημοσύνη στον σταθμό Περισσός
Το νέο νομοθετικό πλαίσιο συνοδεύεται και από τεχνολογικές παρεμβάσεις για την πρόληψη παραβατικών συμπεριφορών. Προχωρά η εγκατάσταση συστημάτων επιτήρησης με χρήση τεχνητής νοημοσύνης σε υποδομές των ΜΜΜ, με στόχο την έγκαιρη αναγνώριση και αντιμετώπιση παραβάσεων. Η πρώτη κάμερα νέας τεχνολογίας έχει ήδη τοποθετηθεί στον σταθμό ΗΣΑΠ «Περισσός», πάνω από τα ακυρωτικά μηχανήματα, στο πλαίσιο πιλοτικής εφαρμογής του προγράμματος. Η επιλογή του συγκεκριμένου σταθμού για την πιλοτική εφαρμογή υποδηλώνει πρόθεση σταδιακής επέκτασης του συστήματος και σε άλλους κόμβους του δικτύου, εφόσον αποδειχθεί αποτελεσματικό. Το σύνολο των μέτρων — αυξημένα πρόστιμα, αυτεπάγγελτες διώξεις, κοινωφελής εργασία και ψηφιακή επιτήρηση — επιχειρεί να αντιμετωπίσει από πολλές πλευρές το ζήτημα της λαθρεπιβίβασης και της ασφάλειας στα αστικά συγκοινωνιακά δίκτυα της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης.
