Μια χρόνια αδικία για νοσηλευτές, βοηθούς νοσηλευτών, οδηγούς, διασώστες και πληρώματα ασθενοφόρων του ΕΣΥ και του ΕΚΑΒ έρχεται επιτέλους να διορθωθεί με νέα νομοθετική ρύθμιση. Η διάταξη περιλαμβάνεται στο νομοσχέδιο του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης για την ισότητα των αμοιβών μεταξύ ανδρών και γυναικών. Για πρώτη φορά, εργαζόμενοι που προσλήφθηκαν πριν από το 2011 και υπάγονταν στη συνταξιοδοτική προστασία του Δημοσίου εντάσσονται στα βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα, αποκτώντας ίσα ασφαλιστικά και συνταξιοδοτικά δικαιώματα με τους συναδέλφους τους.
Τι έγινε: Το τέλος των «δύο ταχυτήτων»
Επί δεκαετίες, μέσα στο ίδιο νοσοκομείο ή στο ίδιο ασθενοφόρο, εργαζόμενοι με ταυτόσημα καθήκοντα και ίδιες συνθήκες εργασίας βρίσκονταν σε εντελώς διαφορετικές ασφαλιστικές συνθήκες. Οι νεοπροσλαμβανόμενοι στις ειδικότητες του ΕΣΥ και του ΕΚΑΒ εντάσσονταν στα βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα μέσω του κανονισμού του πρώην ΙΚΑ. Αντίθετα, οι παλαιότεροι συνάδελφοί τους, που προσλήφθηκαν πριν το 2011 και ανήκαν στο συνταξιοδοτικό καθεστώς του Δημοσίου, παρέμεναν εκτός αυτής της προστασίας και ασφαλίζονταν με τις κοινές διατάξεις. Το παράδοξο ήταν πλήρες: η ίδια εργασία, στις ίδιες συνθήκες, οδηγούσε σε διαφορετικά δικαιώματα αποκλειστικά βάσει της ημερομηνίας πρόσληψης.
Η νέα ρύθμιση βάζει οριστικά τέλος σε αυτό το καθεστώς άνισης μεταχείρισης, εξομοιώνοντας τις προϋποθέσεις με εκείνες που ισχύουν για αντίστοιχες ειδικότητες του πρώην ΙΚΑ-ΕΤΑΜ. Διασφαλίζεται πλέον η υπαγωγή στα βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα τόσο για την κύρια όσο και για την επικουρική ασφάλιση. Οι εργαζόμενοι αυτοί αποκτούν τη δυνατότητα πλήρους συνταξιοδότησης έως και πέντε έτη νωρίτερα από το κανονικό όριο, δηλαδή από το 62ο έτος ηλικίας, εφόσον πληρούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις ασφάλισης και καταβολής πρόσθετων εισφορών.
Οι προϋποθέσεις για τη νωρίτερη συνταξιοδότηση ορίζονται με σαφήνεια στη ρύθμιση. Απαιτείται συμπλήρωση 15 ετών ασφάλισης συνολικά, εκ των οποίων 12 έτη πρέπει να αφορούν τις συγκεκριμένες ειδικότητες. Επιπλέον, 3 τουλάχιστον χρόνια πρέπει να έχουν πραγματοποιηθεί εντός της τελευταίας 17ετίας πριν από τη συμπλήρωση του ορίου ηλικίας ή την υποβολή αίτησης συνταξιοδότησης. Παράλληλα, θεσπίζεται για πρώτη φορά ολοκληρωμένο πλαίσιο που περιλαμβάνει την υπαγωγή στην επικουρική ασφάλιση, τη δυνατότητα αναγνώρισης και εξαγοράς προγενέστερου χρόνου ασφάλισης, καθώς και ενιαία διαδικασία για κύρια και επικουρική ασφάλιση.
Αντιδράσεις: Η Κεραμέως για την αποκατάσταση της αδικίας
Η υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης Νίκη Κεραμέως τοποθετήθηκε δημόσια για τη ρύθμιση, τονίζοντας ότι με τη νομοθετική πρωτοβουλία αποκαθίσταται μια αδικία δεκαετιών εις βάρος μιας κρίσιμης επαγγελματικής ομάδας. Η Κεραμέως υπογράμμισε ότι νοσηλευτές, διασώστες και πληρώματα ασθενοφόρων βρίσκονται καθημερινά στην πρώτη γραμμή του δημόσιου συστήματος υγείας, επιτελώντας έργο υψηλής ευθύνης και απαιτήσεων. Το γεγονός ότι εργαζόμενοι με τέτοιες απαιτήσεις δεν απολάμβαναν την ίδια ασφαλιστική προστασία με τους συναδέλφους τους αποτελούσε μια ανεπίτρεπτη αντίφαση του συστήματος, σύμφωνα με την ίδια.
Η ρύθμιση εντάσσεται στο ευρύτερο νομοσχέδιο για την ισότητα των αμοιβών μεταξύ ανδρών και γυναικών για όμοια εργασία ή εργασία ίσης αξίας, αντλώντας από την αρχή ότι ίδια εργασία αξίζει ίδια μεταχείριση. Το πνεύμα αυτό επεκτείνεται πλέον και στο ασφαλιστικό πεδίο, καλύπτοντας εργαζόμενους που βίωναν αδικία όχι λόγω της φύσης της εργασίας τους, αλλά λόγω τυπικών διαφορών στο ασφαλιστικό καθεστώς ένταξής τους. Η ολοκληρωμένη προσέγγιση της ρύθμισης — που καλύπτει κύρια και επικουρική ασφάλιση ταυτόχρονα — αποτρέπει νέα κενά στο σύστημα.
Ωστόσο, η σημασία της αλλαγής ξεπερνά το τεχνικό της περιεχόμενο. Η αναγνώριση των συγκεκριμένων ειδικοτήτων ως βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα για το σύνολο των εργαζόμενων, ανεξαρτήτως ημερομηνίας πρόσληψης, αποτελεί αναγνώριση μιας πραγματικότητας που οι ίδιοι ζούσαν καθημερινά χωρίς να την βλέπουν αντανακλαστεί στα δικαιώματά τους. Η νυχτερινή βάρδια, η σωματική και ψυχολογική καταπόνηση, η επαφή με επείγοντα περιστατικά δεν άλλαζαν ανάλογα με το πότε κάποιος προσλήφθηκε. Η νέα ρύθμιση αναγνωρίζει επίσημα αυτήν την πραγματικότητα και θέτει τις βάσεις για ενιαία αντιμετώπιση όλων των εργαζόμενων στην πρώτη γραμμή της δημόσιας υγείας.
