Σοβαρά επεισόδια στο χωριό Σβέρνιτσα της Αλβανίας, με τραυματίες ανάμεσά τους έναν Έλληνα πολίτη, προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις σε πολιτικό επίπεδο το Σαββατοκύριακο 30-31 Μαΐου 2026. Ο Αλβανός πρωθυπουργός Έντι Ράμα εξέφρασε δημόσια στήριξη στις ενέργειες της αλβανικής αστυνομίας, ενώ ο ευρωβουλευτής Φρέντης Μπελέρης απηύθυνε επείγουσα ερώτηση στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η Σβέρνιτσα, γνωστή και ως Ζβέρνετς, αποτελεί ελληνόφωνο θύλακα στη νοτιοδυτική Αλβανία, κοντά στη λιμνοθάλασσα Νάρτα, βόρεια της Αυλώνας.
Τι έγινε στη Σβέρνιτσα
Τα επεισόδια ξέσπασαν το Σάββατο 30 Μαΐου 2026 στο χωριό Σβέρνιτσα της περιφέρειας Αυλώνας, όταν κάτοικοι της περιοχής πραγματοποιούσαν ειρηνική διαμαρτυρία. Τα αιτήματά τους αφορούσαν δύο κομβικά ζητήματα: την κατασκευή τουριστικού θέρετρου σε οικολογικά ευαίσθητη ζώνη κοντά στη λιμνοθάλασσα Νάρτα και τα περιουσιακά τους δικαιώματα σε εκτάσεις που παράνομα δημεύτηκαν από το κομμουνιστικό καθεστώς τη δεκαετία του 1960. Οι εκτάσεις αυτές δεν έχουν ακόμη επιστραφεί στους νόμιμους ιδιοκτήτες τους, ενώ καταγγέλλεται ότι ιδιωτική εταιρεία ήδη παρεμβαίνει και καταπατά τις συγκεκριμένες περιουσίες.
Κατά τη διάρκεια της διαμαρτυρίας, ξέσπασαν βίαια επεισόδια στα οποία ενεπλάκησαν ιδιωτικοί φύλακες ασφαλείας που φέρονται να συνδέονται με την εταιρεία. Ένας Έλληνας πολίτης τραυματίστηκε κατά τη διάρκεια της συμπλοκής, γεγονός που έδωσε διεθνή διάσταση στο περιστατικό. Αξίζει να σημειωθεί ότι η Σβέρνιτσα κατοικείται κατά κύριο λόγο από μέλη της Ελληνικής Εθνικής Μειονότητας της Αλβανίας και μαζί με τη γειτονική Νάρτα αποτελούν τους τελευταίους ελληνόφωνους θύλακες στη νοτιοδυτική Αλβανία. Η παρουσία αστυνομικών δυνάμεων κατά τη διάρκεια των επεισοδίων, παράλληλα με την εμπλοκή των ιδιωτικών φυλάκων, επιδείνωσε την κατάσταση και πολλαπλασίασε τις καταγγελίες.
Αντιδράσεις Ράμα και Μπελέρη
Την Κυριακή 31 Μαΐου 2026, ο Αλβανός πρωθυπουργός Έντι Ράμα ανέβασε ανάρτηση στο Χ (πρώην Twitter) με την οποία συνεχάρη τη διοίκηση της αλβανικής αστυνομίας για την «ταχεία και ακριβή αντίδρασή της». Χαρακτήρισε τους ιδιωτικούς φύλακες ασφαλείας που ενεπλάκησαν στα επεισόδια ως «άμυαλη συμμορία μυών», ενώ παράλληλα καταδίκασε και τη συμπεριφορά της τοπικής αστυνομικής ηγεσίας της Αυλώνας. Επικαλέστηκε τη νέα πολιτική «μηδενικής ανοχής» απέναντι σε ενστόλους που «υπονομεύουν την εμπιστοσύνη των πολιτών», παρουσιάζοντάς την ως τη σωστή κατεύθυνση για τη χώρα.
Ωστόσο, ο Ράμα επιχείρησε να αποσυνδέσει τα επεισόδια από το τουριστικό έργο που σχεδιάζεται στην περιοχή, κάνοντας λόγο για «μεγάλα ψεύδη» που κυκλοφορούν τις τελευταίες ημέρες. Ανακοίνωσε ότι την 1η Ιουνίου 2026 θα παρουσιάσει ο ίδιος στοιχεία για ένα «εξαιρετικό σχέδιο για την Αλβανία», το οποίο προετοιμάζεται εδώ και αρκετά χρόνια. Η live παρουσίαση, όπως ανέφερε, θα είναι ανοιχτή σε «όλους τους ενδιαφερόμενους».
Από την ελληνική πλευρά, ο ευρωβουλευτής της Νέας Δημοκρατίας και του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, Φρέντης Μπελέρης, απηύθυνε επείγουσα ερώτηση στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Ο Μπελέρης τόνισε ότι τα περιστατικά «εγείρουν σοβαρά ερωτήματα σχετικά με τον σεβασμό των θεμελιωδών ελευθεριών, των περιουσιακών δικαιωμάτων και της προστασίας των αναγνωρισμένων εθνικών μειονοτήτων σε μια υποψήφια προς ένταξη χώρα». Ζητά από την Επιτροπή να πληροφορηθεί αν γνωρίζει τις καταγγελίες για βία και εκφοβισμό και αν σκοπεύει να ζητήσει διευκρινίσεις από τις αλβανικές αρχές για τη διασφάλιση του δικαιώματος στη διαμαρτυρία.
Τι ακολουθεί — Η ενταξιακή πορεία της Αλβανίας στο επίκεντρο
Ο Φρέντης Μπελέρης θέτει στην ερώτησή του και ένα ευρύτερο ζήτημα για την ενταξιακή πορεία της Αλβανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση: ρωτά αν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θεωρεί ότι η ενταξιακή πρόοδος της χώρας θα πρέπει να συνδέεται με συγκεκριμένα και μετρήσιμα αποτελέσματα ως προς την προστασία των μειονοτήτων και τον σεβασμό του κράτους δικαίου. Παράλληλα, ζητά να μάθει ποια μέτρα λαμβάνει η Επιτροπή για την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων των αναγνωρισμένων εθνικών μειονοτήτων, συμπεριλαμβανομένων των περιουσιακών τους δικαιωμάτων, στις υποψήφιες χώρες. Την 1η Ιουνίου 2026, ο Ράμα αναμένεται να δώσει τη δική του εκδοχή για το τουριστικό έργο της περιοχής, σε live παρουσίαση που θα φέρει στο φως περισσότερες λεπτομέρειες για τη διαμάχη γύρω από τη Σβέρνιτσα.
