Μία Βρετανίδα βουλεύτρια των Εργατικών, η Τζες Ασάτο, προσέφυγε στο Ανώτατο Δικαστήριο του Λονδίνου εναντίον της xAI, της εταιρείας Τεχνητής Νοημοσύνης του Έλον Μασκ, κατηγορώντας το chatbot Grok πως δημιούργησε χωρίς τη συναίνεσή της φωτογραφίες σεξουαλικού χαρακτήρα με πρωταγωνίστρια την ίδια. Η υπόθεση αποτελεί μία από τις πρώτες νομικές προσφυγές διεθνώς που στρέφονται άμεσα εναντίον εταιρείας AI για παρόμοιο ζήτημα. Η βουλεύτρια ανακοίνωσε την απόφασή της μέσω ανάρτησης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, καλώντας τους δημιουργούς του Grok να λογοδοτήσουν για τις επιλογές σχεδιασμού του εργαλείου τους.
Τι έγινε: Πλαστές φωτογραφίες και βίντεο με βουλεύτρια
Σύμφωνα με την ίδια την Τζες Ασάτο, τον Ιανουάριο του 2025 χρήστες δημιούργησαν με τη βοήθεια του Grok πλαστές φωτογραφίες σεξουαλικού χαρακτήρα που την απεικόνιζαν με μπικίνι. Το περιστατικό αυτό ήταν μόνο η αρχή. Η βουλεύτρια αποκάλυψε επίσης πως είχε δημιουργηθεί βίντεο με τεχνητή νοημοσύνη στο οποίο εμφανιζόταν περιστοιχισμένη από άνδρες που της χορηγούσαν χλωροφόρμιο και της σήκωναν τη φούστα με σκόπιμα βίαιο και σεξουαλικό περιεχόμενο. Η Ασάτο είχε κάνει λόγο για τα περιστατικά αυτά και στο βρετανικό κοινοβούλιο εκείνη την εποχή, αποκαλύπτοντας δημόσια πως υπήρξε θύμα αυτών των εικόνων.
Το δικηγορικό γραφείο AWO, το οποίο εκπροσωπεί την βουλεύτρια, διευκρίνισε πως η αγωγή αφορά «παραβιάσεις του νόμου για την προστασία των δεδομένων και την καταχρηστική χρήση προσωπικών πληροφοριών». Ο δικηγόρος Ράβι Νάικ χαρακτήρισε την υπόθεση «μία από τις πρώτες» στην οποία εξετάζεται η ευθύνη εταιρείας που συνδέεται με τον τρόπο αντίληψης και σχεδιασμού ενός συστήματος τεχνητής νοημοσύνης. Η xAI δεν έχει προβεί σε κανένα σχόλιο μέχρι στιγμής, σύμφωνα με το Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων.
Αξιοσημείωτο είναι το εύρος του φαινομένου: το Grok προκάλεσε διεθνή κατακραυγή στις αρχές του 2025, αφού δημιούργησε γυμνές εικόνες γυναικών και ανηλίκων χωρίς τη συναίνεσή τους, οδηγώντας στην έναρξη ερευνών σε πολλές χώρες. Η περίπτωση της Ασάτο συνδέθηκε με το ευρύτερο αυτό κύμα καταγγελιών και έρευνας που άνοιξε στο Λονδίνο τον Ιανουάριο σχετικά με τη δυνατότητα του chatbot να παράγει τέτοιου είδους υλικό.
Αντιδράσεις: Στήριξη Στάρμερ και νομοθετικές κινήσεις
Ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ δήλωσε σήμερα πως στηρίζει «100%» την απόφαση της βουλεύτριας να προσφύγει στη δικαιοσύνη. Η στήριξη αυτή από την ηγεσία της κυβέρνησης υπογραμμίζει τη σοβαρότητα με την οποία αντιμετωπίζεται το θέμα στο πολιτικό επίπεδο. Η ίδια η Ασάτο πραγματοποιεί εκστρατεία εδώ και καιρό για την απαγόρευση εργαλείων που παράγουν τέτοιου είδους εικόνες, και η νομική της κίνηση αποτελεί φυσική προέκταση αυτής της δράσης.
Η βρετανική κυβέρνηση έχει ήδη κάνει βήματα σε νομοθετικό επίπεδο: απαγόρευσε τη δημιουργία προσωπικών φωτογραφιών χωρίς τη συναίνεση των εικονιζόμενων και ανακοίνωσε επίσης απαγόρευση για εταιρείες που παρέχουν εργαλεία σχεδιασμένα για την παραγωγή τέτοιων εικόνων. Αυτά τα νομοθετικά μέτρα συνάδουν με την επιχειρηματολογία της Ασάτο, η οποία τονίζει πως «μέτρα ασφαλείας θα έπρεπε να έχουν ενσωματωθεί στο chatbot, όμως οι δημιουργοί του αποφάσισαν να μην το κάνουν». Ουσιαστικά, η βουλεύτρια υποστηρίζει πως η παραγωγή τέτοιων εικόνων δεν είναι ατύχημα, αλλά αποτέλεσμα συνειδητών επιλογών σχεδιασμού.
Ο δικηγόρος Ράβι Νάικ τόνισε πως «στο επίκεντρο αυτής της υπόθεσης υπάρχει η θεμελιώδης αρχή πως οι εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης θα πρέπει να απαντούν για τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζουν τα εργαλεία τους». Η διατύπωση αυτή θέτει ένα κρίσιμο ζήτημα ευθύνης που αφορά ολόκληρο τον κλάδο της τεχνητής νοημοσύνης, και όχι μόνο την xAI. Ο νόμος για την προστασία δεδομένων, επικαλούμενος εδώ, αποτελεί ένα από τα ισχυρότερα νομικά εργαλεία που έχουν στη διάθεσή τους οι πολίτες της Μεγάλης Βρετανίας έναντι τεχνολογικών κολοσσών.
Τι ακολουθεί: Η υπόθεση στο Ανώτατο Δικαστήριο
Η υπόθεση θα εκδικαστεί ενώπιον του Ανώτατου Δικαστηρίου του Λονδίνου, και τα αποτελέσματά της ενδέχεται να έχουν μεγάλη σημασία για τον τρόπο που θα αντιμετωπιστεί νομικά η ευθύνη εταιρειών τεχνητής νοημοσύνης στη Βρετανία και διεθνώς. Η xAI δεν έχει απαντήσει στις κατηγορίες, γεγονός που αφήνει ανοιχτό τον δρόμο για τη δικαστική αντιπαράθεση. Η Τζες Ασάτο δήλωσε ρητά πως ο στόχος της είναι να λογοδοτήσουν οι δημιουργοί του Grok για τις επιλογές τους, επιδιώκοντας έτσι να θέσει νομικό προηγούμενο που θα προστατεύει γυναίκες και ανήλικους από παρόμοιες καταχρήσεις της τεχνολογίας AI στο μέλλον.
