Μια νέα ψηφιακή πλατφόρμα που υπόσχεται να τερματίσει τη γραφειοκρατική αβεβαιότητα παρουσιάστηκε σήμερα, 4 Ιουνίου, στο Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Το politis.gov.gr επιτρέπει για πρώτη φορά στους πολίτες να παρακολουθούν ψηφιακά την πορεία κάθε αιτήματός τους στο Δημόσιο, μαθαίνοντας σε ποιο στάδιο βρίσκεται η υπόθεσή τους και πότε εκτιμάται να ολοκληρωθεί. Η πρωτοβουλία εντάσσεται στο νόμο 5293/2024 για ένα κράτος πιο φιλικό στον πολίτη, ο οποίος δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ στις 7 Απριλίου.
Τι είναι το politis.gov.gr και πώς λειτουργεί
Η πλατφόρμα politis.gov.gr δίνει τη δυνατότητα σε κάθε ενδιαφερόμενο να ενημερώνεται για τρία βασικά πράγματα: ποια υπηρεσία χειρίζεται το αίτημά του, σε ποιο στάδιο βρίσκεται η διαδικασία και ποιος είναι ο εκτιμώμενος χρόνος ολοκλήρωσης. Για κάθε αίτηση που υποβάλλεται, δημιουργείται αυτόματα ένας μοναδικός αριθμός που εξασφαλίζει την ιχνηλασιμότητα της υπόθεσης. Ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου χρησιμοποίησε το παράδειγμα των εταιρειών ταχυμεταφορών για να εξηγήσει τη λογική: «Όπως ακριβώς στις courier γνωρίζουμε πού βρίσκεται το δέμα μας, έτσι ακριβώς πλέον θα ξέρουμε πώς προχωρά και η υπόθεσή μας». Παράλληλα, προαναγγέλθηκαν περαιτέρω αναβαθμίσεις της πλατφόρμας στο άμεσο μέλλον.
Η πλατφόρμα παρουσιάστηκε από τετραμελή ομάδα στελεχών: τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης Κωστή Χατζηδάκη, τον υπουργό Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρη Παπαστεργίου, την υφυπουργό Εσωτερικών Βιβή Χαραλαμπογιάννη και τον Δημοσθένη Αναγνωστόπουλο, γενικό γραμματέα Πληροφοριακών Συστημάτων και Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Η νομοθετική βάση της μεταρρύθμισης είναι ο νόμος 5293/2024, τον οποίο ο κ. Χατζηδάκης χαρακτήρισε προϊόν προσωπικής πρωτοβουλίας με 14 επιμέρους παρεμβάσεις. Στόχος, όπως δήλωσε, είναι ο νόμος να γίνει πράξη το ταχύτερο δυνατό.
Σημαντική πρακτική αλλαγή που φέρνει το νέο σύστημα είναι η απλούστευση των διαδικασιών μέσω υπεύθυνων δηλώσεων. Ο πολίτης μπορεί πλέον να δηλώσει ότι διαθέτει ένα συγκεκριμένο πιστοποιητικό και η υπόθεσή του να προχωρά χωρίς να χρειαστεί να το προσκομίσει αμέσως. Αν πρόκειται για υπόθεση με οικονομικό αντικείμενο, το κράτος ολοκληρώνει τον έλεγχο εντός λίγων ημερών ή το πολύ ενός τριμήνου. Η διαδικασία καταχώρησης των αιτημάτων από τις υπηρεσίες περιγράφεται ως απλή και άμεση.
Χατζηδάκης: «Να μην αισθάνεται κανείς υπήκοος» — και κυρώσεις για όσους αντισταθούν
Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης έθεσε με σαφήνεια το πολιτικό πλαίσιο της πρωτοβουλίας, τονίζοντας ότι στόχος είναι ο πολίτης να αισθάνεται μέλος μιας σύγχρονης ευρωπαϊκής δημοκρατίας και όχι «υπήκοος». Ανέφερε χαρακτηριστικά ότι η σημερινή παρουσίαση δεν αποτελεί μεμονωμένη πρωτοβουλία, αλλά μέρος μιας σειράς παρεμβάσεων που ξεκίνησαν από την πρώτη κιόλας ημέρα διακυβέρνησης, με αιχμή τον ψηφιακό εκσυγχρονισμό μέσω του gov.gr. «Δεν είναι μια πρωτοβουλία που ήρθε με καθυστέρηση επτά χρόνων, ενώ προηγουμένως η κυβέρνηση δήθεν καθόταν», τόνισε απαντώντας σε εύλογες κριτικές. Η σύνδεση με το ευρύτερο μεταρρυθμιστικό πρόγραμμα ήταν σαφής στον τρόπο που παρουσίασε την πρωτοβουλία.
Ωστόσο, ο Χατζηδάκης δεν περιορίστηκε σε ανακοινώσεις καλής θέλησης. Προειδοποίησε ρητά ότι προβλέπονται πειθαρχικές κυρώσεις για υπαλλήλους και υπηρεσίες που θα αρνηθούν να εφαρμόσουν το νέο σύστημα. «Προβλέπονται οι σχετικές πειθαρχικές κυρώσεις για τους υπαλλήλους που με διάφορες προφάσεις θα αρνηθούν να εφαρμόσουν αυτό το καινούργιο, σύγχρονο, απλό, ηλεκτρονικό, ευρωπαϊκό σύστημα», δήλωσε χαρακτηριστικά. Το μήνυμα προς τη δημόσια διοίκηση ήταν ξεκάθαρο: η εφαρμογή δεν είναι προαιρετική. Αυτή η προσέγγιση αντικατοπτρίζει την εμπειρία προηγούμενων μεταρρυθμίσεων, όπου η αδράνεια ή η αντίσταση της γραφειοκρατίας είχε επιβραδύνει την υλοποίηση ψηφιακών αλλαγών.
Ο Παπαστεργίου από την πλευρά του τόνισε τη σημασία του νέου εργαλείου για την οικοδόμηση εμπιστοσύνης μεταξύ κράτους και πολιτών. «Είναι πολύ σημαντικό για να χτίσουμε ακόμα περισσότερο αυτή τη σχέση εμπιστοσύνης», υπογράμμισε. Η διαφάνεια στην πορεία μιας υπόθεσης, όπως εξήγησε, μειώνει τις περιττές επισκέψεις στις υπηρεσίες και την αβεβαιότητα που ταλαιπωρεί εδώ και χρόνια τους πολίτες.
Τι ακολουθεί — προθεσμίες και επόμενα βήματα
Τέθηκε συγκεκριμένη και σύντομη προθεσμία για την εφαρμογή της μεταρρύθμισης. Έως τις 7 Ιουλίου 2026, όλα τα υπουργεία, οι δήμοι και οι δημόσιοι οργανισμοί θα πρέπει να έχουν αναρτήσει στις ιστοσελίδες τους το ωράριο λειτουργίας τους, ως πρώτο πρακτικό βήμα ενσωμάτωσης στο νέο σύστημα. Η προθεσμία αυτή αφήνει ελάχιστα περιθώρια καθυστέρησης και σηματοδοτεί την πρόθεση της κυβέρνησης να κινηθεί με γρήγορους ρυθμούς. Παράλληλα, ο υπουργός Παπαστεργίου προανήγγειλε περαιτέρω αναβαθμίσεις της πλατφόρμας, χωρίς να δώσει συγκεκριμένες λεπτομέρειες. Η επιτυχία της όλης προσπάθειας θα κριθεί σε μεγάλο βαθμό από την ταχύτητα και την ομοιομορφία με την οποία θα ενταχθούν οι δεκάδες δημόσιοι φορείς στο νέο σύστημα παρακολούθησης αιτημάτων.
