Η ανθρωπιστική κρίση στην Αϊτή έχει φτάσει σε νέο κρίσιμο σημείο, καθώς σχεδόν 1,47 εκατομμύριο άνθρωποι έχουν αναγκαστεί να εγκαταλείψουν τις εστίες τους λόγω της ανεξέλεγκτης βίας των ένοπλων συμμοριών. Τα στοιχεία προέρχονται από νέα έκθεση του Διεθνούς Οργανισμού Μετανάστευσης (ΔΟΜ), που παρουσιάστηκε στη Γενεύη και αποκαλύπτει μια συνεχώς επιδεινούμενη κατάσταση. Η βία δεν περιορίζεται πλέον σε συγκεκριμένες γεωγραφικές ζώνες, αλλά εξαπλώνεται σε ολοένα περισσότερες περιοχές της χώρας, στερώντας από χιλιάδες ευάλωτους πολίτες τις ελάχιστες διαθέσιμες επιλογές επιβίωσης.
Διαβάστε επίσης: Η Αϊτή στα όρια: 1,47 εκατ. εκτοπισμένοι από τη βία
Τι έγινε: Κύματα εκτοπισμών σε όλη τη χώρα
Ο Γκρεγκουάρ Γκούντσταϊν, επικεφαλής της αποστολής του ΔΟΜ στην Αϊτή, παρουσίασε τα νέα στοιχεία στη Γενεύη, τονίζοντας ότι η κατάσταση έχει ξεφύγει από τα ιστορικά κέντρα της βίας. Οι επιθέσεις των συμμοριών επεκτείνονται πλέον στο κεντρικό, βορειοδυτικό και νότιο τμήμα της χώρας, πλήττοντας κοινότητες που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν ασφαλείς. Η Πορτ-ο-Πρενς, η πρωτεύουσα της χώρας, παραμένει το κύριο επίκεντρο, με τις ένοπλες ομάδες να ευθύνονται για φόνους, απαγωγές, βιασμούς και λεηλασίες.
Τον Μάιο μόνο, πάνω από 18.000 κάτοικοι της Σιτέ Σολέιγ, της μεγαλύτερης φτωχογειτονιάς της Πορτ-ο-Πρενς, εγκατέλειψαν τα σπίτια τους εξαιτίας νέας έξαρσης βίας στην περιοχή. Ταυτόχρονα, περίπου 5.000 άνθρωποι εκτοπίστηκαν τις τελευταίες εβδομάδες από τον νοτιοανατολικό νομό της χώρας. Η συσσώρευση αυτών των κυμάτων εκτοπισμών δημιουργεί τεράστια πίεση τόσο στους καταυλισμούς υποδοχής όσο και στις τοπικές κοινότητες που καλούνται να φιλοξενήσουν τους εκτοπισμένους.
Στην ήδη βαριά εικόνα προστίθεται και το κύμα των αναγκαστικών επαναπατρισμών. Από τις αρχές του 2026, πάνω από 110.000 Αϊτινοί έχουν επιστρέψει βίαια στη χώρα τους από γειτονικά κράτη, ανάμεσά τους μεγάλος αριθμός γυναικών και παιδιών. Οι περισσότεροι από αυτούς καταλήγουν σε υπερπλήρεις καταυλισμούς ή αναζητούν καταφύγιο σε κοινότητες που ήδη αδυνατούν να ανταπεξέλθουν στις ανάγκες τους.
Αντιδράσεις: Προειδοποιήσεις για κατάρρευση της βοήθειας
Ο Γκούντσταϊν χαρακτήρισε την κατάσταση ως «διαρκή συσσώρευση κρίσεων», που περιλαμβάνει ένοπλη βία, μαζικούς εκτοπισμούς, οξεία επισιτιστική ανασφάλεια, κλιματικούς κινδύνους και θεσμούς που λειτουργούν υπό ασφυκτική πίεση. Ο επικεφαλής του ΔΟΜ εξέφρασε έντονη ανησυχία για τις σοβαρές χρηματοδοτικές ελλείψεις που αντιμετωπίζει ο οργανισμός, προειδοποιώντας ότι χωρίς σταθερή στήριξη ενδέχεται να τεθεί σε κίνδυνο η συνέχιση των επιχειρήσεων μετά τον Οκτώβριο. Η προειδοποίηση αυτή θέτει νέες αγωνίες για τη βιωσιμότητα της διεθνούς ανθρωπιστικής παρέμβασης στη χώρα.
Ο ΔΟΜ επισήμανε επίσης ότι ο συνωστισμός στους καταυλισμούς και η περιορισμένη πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες αυξάνουν σημαντικά τους κινδύνους εκμετάλλευσης και κακοποίησης των εκτοπισμένων. Γυναίκες και παιδιά βρίσκονται σε ιδιαίτερα εκτεθειμένη θέση, καθώς η έλλειψη προστατευτικών δομών δημιουργεί ευνοϊκό έδαφος για περαιτέρω παραβιάσεις των δικαιωμάτων τους. Η κατάσταση επιδεινώνεται από την αδυναμία πρόσβασης των ανθρωπιστικών οργανώσεων σε πολλές πληγείσες περιοχές λόγω της ασφαλείας.
Τι ακολουθεί: Κυκλώνες και νέες απειλές
Η έναρξη της περιόδου των κυκλώνων στον Ατλαντικό προσθέτει νέα στρώματα ανησυχίας στη διεθνή κοινότητα. Ο ΔΟΜ προειδοποιεί ότι πιθανές πλημμύρες και φυσικές καταστροφές θα μπορούσαν να επιβαρύνουν ακόμη περισσότερο μια χώρα που ήδη αδυνατεί να αντεπεξέλθει. Οι εκτοπισμένοι που ζουν σε άτυπους καταυλισμούς χωρίς κατάλληλη υποδομή είναι ιδιαίτερα ευάλωτοι σε ακραία καιρικά φαινόμενα. Ο οργανισμός ζητά άμεση και προβλέψιμη χρηματοδότηση από τη διεθνή κοινότητα, υπογραμμίζοντας ότι η συνέχιση των επιχειρήσεων ανακούφισης δεν μπορεί να εξαρτάται από αβέβαιες και διακοπτόμενες εισροές πόρων.
