Η αναζήτηση ουσιαστικής επαφής με τον προορισμό και η προτίμηση σε ποιοτικές εμπειρίες χαρακτηρίζουν ολοένα περισσότερο τον σύγχρονο Ευρωπαίο ταξιδιώτη, σύμφωνα με νέα μελέτη που εκπόνησε η European Travel Commission (ETC) σε συνεργασία με την MINDHAUS. Η έρευνα, που βασίστηκε στις απαντήσεις περίπου 24.000 Ευρωπαίων, αποτυπώνει μια σαφή μετατόπιση του τουριστικού ενδιαφέροντος προς πιο συνειδητές και βιώσιμες επιλογές. Τα δεδομένα αυτά έρχονται να επαναπροσδιορίσουν το τοπίο της ευρωπαϊκής τουριστικής ζήτησης, με σημαντικές επιπτώσεις για τους προορισμούς που επιθυμούν να παραμείνουν ανταγωνιστικοί.
Τι έδειξε η έρευνα
Η ανάλυση της ETC χαρτογράφησε πέντε διακριτά προφίλ Ευρωπαίων ταξιδιωτών. Πρώτοι είναι οι «Off-beat Destination Seekers», που αποφεύγουν συστηματικά τον συνωστισμό και τα γνωστά τουριστικά κυκλώματα. Ακολουθούν οι «Gen Z Remote Adventurers», νέοι ταξιδιώτες που συνδυάζουν τις διακοπές με εξ αποστάσεως εργασία, και οι «Hassle-free Holidaymakers», που τοποθετούν στην κορυφή της λίστας τους την άνεση και την αποφυγή ταλαιπωρίας. Τέλος, αναδεικνύονται οι «Impact-aware Travellers» με αυξημένη περιβαλλοντική συνείδηση και οι «Eco-responsible Explorers», το πιο ευαισθητοποιημένο κοινό από οικολογική άποψη. Το γεγονός ότι τα προφίλ αυτά καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα ηλικιών και συμπεριφορών δείχνει ότι η τάση για υπεύθυνο τουρισμό δεν περιορίζεται σε μια μειοψηφία.
Από τα ευρήματα προκύπτει ότι το 64% των Ευρωπαίων υιοθετεί ήδη τουλάχιστον μία υπεύθυνη ταξιδιωτική συμπεριφορά. Παράλληλα, 8 στους 10 σχεδιάζουν ένα ταξίδι εντός Ευρώπης και 4 στους 10 προϋπολογίζουν δαπάνη άνω των 1.500 ευρώ. Πρόκειται για ταξιδιώτες με ισχυρή πρόθεση αγοράς και διάθεση να επενδύσουν σε ποιοτικές εμπειρίες, στοιχείο που καθιστά το συγκεκριμένο κοινό ιδιαίτερα ελκυστικό για τους ευρωπαϊκούς προορισμούς. Το 51% στρέφεται σε λιγότερο δημοφιλείς τοποθεσίες, ενώ το 10% επιλέγει πιο απομακρυσμένες περιοχές, μακριά από τα μεγάλα τουριστικά ρεύματα.
Σε ό,τι αφορά τον τρόπο οργάνωσης των ταξιδιών, τα δεδομένα αποκαλύπτουν μια σαφή τάση προς μεγαλύτερες διαμονές και αποφυγή των πολυσύχναστων περιόδων. Συγκεκριμένα, το 50% επιλέγει διαμονές άνω των επτά διανυκτερεύσεων και το 67% ταξιδεύει κατά την ενδιάμεση ή χαμηλή τουριστική περίοδο. Η επιλογή αυτή δεν είναι τυχαία: συμβάλλει στην καλύτερη κατανομή των τουριστικών ροών και μειώνει την πίεση που ασκείται στους δημοφιλείς προορισμούς κατά τη διάρκεια της αιχμής.
Αντιδράσεις και πλαίσιο
Το ζήτημα του overtourism αναδεικνύεται σε σημαντικό παράγοντα που διαμορφώνει τις επιλογές των ταξιδιωτών. Το 25% των ερωτηθέντων δηλώνει ότι ανησυχεί για τον μεγάλο αριθμό επισκεπτών σε δημοφιλείς προορισμούς, ενώ το 26% προτιμά συνειδητά μη πολυσύχναστες τοποθεσίες. Ωστόσο, το περιβαλλοντικό αποτύπωμα των ίδιων των ταξιδιών τους φαίνεται να απασχολεί λιγότερο: μόλις το 15% αναφέρει ότι προβληματίζεται για τον προσωπικό του αντίκτυπο στο περιβάλλον. Αυτή η ασυμφωνία μεταξύ δηλωμένων αξιών και πρακτικής συμπεριφοράς αποτελεί ένα από τα πιο ενδιαφέροντα ευρήματα της έρευνας.
Ως βασικά κριτήρια επιλογής προορισμού, οι ταξιδιώτες τοποθετούν στην πρώτη θέση την ασφάλεια με ποσοστό 45%, ακολουθούν οι αξιόπιστες καιρικές συνθήκες με 35%, οι ελκυστικές προσφορές με 30% και η φιλοξενία των ντόπιων με 28%. Τα στοιχεία αυτά υπογραμμίζουν ότι η τιμή δεν αποτελεί τον μοναδικό παράγοντα απόφασης: η ποιότητα της εμπειρίας και η αίσθηση ασφάλειας έχουν εξίσου μεγάλο βάρος στη διαμόρφωση της τελικής επιλογής.
Ο γενικός διευθυντής της MINDHAUS, Κωνσταντίνος Τριανταφύλλης, σχολιάζοντας τα αποτελέσματα, τόνισε ότι «ο ευρωπαϊκός τουρισμός δεν εξελίσσεται απλώς σε επίπεδο τάσεων, αλλά σε επίπεδο αξιών, αποτυπώνοντας μια σαφή μετάβαση προς πιο συνειδητές ταξιδιωτικές επιλογές». Ο Τριανταφύλλης επεσήμανε ότι η εμπειρία και η ποιότητα αποκτούν κεντρικό ρόλο στη διαμόρφωση της τουριστικής αξίας, και κάλεσε τους προορισμούς να ανταποκριθούν ουσιαστικά στις μεταβαλλόμενες προσδοκίες μέσα από πιο βιώσιμες στρατηγικές ανάπτυξης. Η έκκληση αυτή απευθύνεται κατ’ ουσίαν σε κάθε χώρα και πόλη που επιθυμεί να προσελκύσει αυτό το νέο, απαιτητικό αλλά και πιο δαπανηρό κοινό.
Τι ακολουθεί
Τα ευρήματα της ETC θέτουν νέες προκλήσεις για τους ευρωπαϊκούς τουριστικούς προορισμούς που επιθυμούν να προσαρμοστούν στις νέες ταξιδιωτικές συνήθειες. Η διεύρυνση του τουριστικού προϊόντος πέρα από τον παραδοσιακό ήλιο και θάλασσα, που επιλέγει το 22% των ταξιδιωτών, φαίνεται αναγκαία, καθώς από 15% αντίστοιχα επιλέγουν ταξίδια πόλης, εμπειρίες πολιτισμού και δραστηριότητες κοντά στη φύση. Ένα επιπλέον 10% στρέφεται σε ταξίδια ευεξίας, ένα τμήμα αγοράς με σημαντικές δυνατότητες ανάπτυξης. Οι προορισμοί που θα καταφέρουν να αξιοποιήσουν αυτή τη διαφοροποίηση της ζήτησης, επενδύοντας στην ποιότητα και τη βιωσιμότητα, θα έχουν σαφές ανταγωνιστικό πλεονέκτημα στα επόμενα χρόνια.
