Μια νέα πολιτική πραγματικότητα διαμορφώνεται στην Ελλάδα, σύμφωνα με τις πιο πρόσφατες δημοσκοπήσεις που αποτυπώνουν την μεγαλύτερη αναδιάταξη δυνάμεων από τις εθνικές εκλογές του 2023 έως σήμερα. Η Νέα Δημοκρατία διατηρεί τα σκήπτρα, αλλά το πολιτικό τοπίο γύρω της έχει αλλάξει δραματικά. Δύο νέοι σχηματισμοί — η ΕΛΑΣ του Αλέξη Τσίπρα και η Ελπίδα για τη Δημοκρατία της Μαρίας Καρυστιανού — έχουν ανατρέψει τους παλιούς συσχετισμούς και έχουν θέσει σε κρίση τα παραδοσιακά κόμματα της αντιπολίτευσης. Οι δημοσκοπήσεις δεν αφήνουν πλέον κανένα περιθώριο αμφιβολίας: η χώρα βαδίζει προς ένα πολυκεντρικό πολιτικό σύστημα, διαφορετικό από ό,τι γνωρίσαμε στις τελευταίες δεκαετίες.
Η Νέα Δημοκρατία παραμένει αναμφισβήτητη πρώτη δύναμη, με ποσοστά εκτίμησης ψήφου που κυμαίνονται μεταξύ 28,5% και 30,5% σε όλες τις μετρήσεις. Ωστόσο, ακριβώς πίσω της έχει εγκατασταθεί η ΕΛΑΣ — η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη — του Αλέξη Τσίπρα, η οποία συγκεντρώνει σταθερά ποσοστά από 15,1% έως 15,5%. Ο πρώην πρωθυπουργός επιβεβαιώνει με αυτόν τον τρόπο ότι η επιστροφή του στο πολιτικό προσκήνιο δεν ήταν παροδική, αλλά αντικατοπτρίζει μια βαθύτερη ανάγκη ενός σημαντικού τμήματος της ελληνικής κοινωνίας για έναν αξιόπιστο κεντροαριστερό πόλο. Παράλληλα, η Ελπίδα για τη Δημοκρατία της Μαρίας Καρυστιανού εμφανίζεται με ποσοστά από 10,4% έως 12,6%, αριθμοί που αποδεικνύουν ότι ο νέος αυτός σχηματισμός δεν είναι απλώς ένα παροδικό φαινόμενο διαμαρτυρίας.
Ποιους χάνουν ΝΔ, ΠΑΣΟΚ και ΣΥΡΙΖΑ
Η ανάλυση των δημοσκοπικών δεδομένων αποκαλύπτει ότι οι δύο νέοι σχηματισμοί αντλούν ψήφους από εντελώς διαφορετικές εκλογικές δεξαμενές. Η ΕΛΑΣ του Αλέξη Τσίπρα απορροφά κυρίως πρώην ψηφοφόρους του ΣΥΡΙΖΑ και τμήματα του ευρύτερου προοδευτικού χώρου που είχαν χάσει την πολιτική τους εκπροσώπηση. Η Ελπίδα για τη Δημοκρατία, από την άλλη πλευρά, έχει κατορθώσει να προσελκύσει ένα πολύ ευρύτερο και πιο ετερογενές κοινό: ψηφοφόρους από τη Νέα Δημοκρατία, την Ελληνική Λύση, τη Νίκη, την Πλεύση Ελευθερίας, αλλά και πολίτες που παρέμεναν έως τώρα στην αποχή ή δήλωναν αναποφάσιστοι. Σε αυτό το πλαίσιο, το αποτέλεσμα για τα παραδοσιακά κόμματα είναι άκρως επώδυνο. Το ΠΑΣΟΚ έχει υποχωρήσει στην τρίτη ή και τέταρτη θέση, ενώ ο ΣΥΡΙΖΑ βρίσκεται σε ελεύθερη πτώση, καταγράφοντας στις περισσότερες μετρήσεις ποσοστά μεταξύ 1% και 2,5% — ένα αποτέλεσμα που μέχρι πρόσφατα θα φαινόταν αδιανόητο για το κόμμα που είχε κυβερνήσει τη χώρα.
Ιδιαίτερα αποκαλυπτικά είναι τα στοιχεία που δείχνουν ότι η αδιευκρίνιστη ψήφος παραμένει σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα. Το γεγονός αυτό δεν είναι τυχαίο: σηματοδοτεί ότι σημαντικό τμήμα του εκλογικού σώματος δεν έχει ακόμη κρυσταλλώσει την επιλογή του, κρατώντας το πολιτικό σκηνικό σε κατάσταση ρευστότητας. Ωστόσο, ακόμη και με αυτή την αβεβαιότητα να παραμένει, οι συνολικές τάσεις είναι σαφείς και σταθερές σε όλες τις επιμέρους μετρήσεις.
Τι δείχνει η Metron Analysis — Τα αναλυτικά αποτελέσματα
Η δημοσκόπηση της Metron Analysis αποτυπώνει με μεγάλη λεπτομέρεια το νέο πολιτικό τοπίο. Στην πρόθεση ψήφου, η Νέα Δημοκρατία καταγράφεται στο 22,7%, ενώ η ΕΛΑΣ του Αλέξη Τσίπρα ακολουθεί στο 12,1%. Το ΠΑΣΟΚ συγκεντρώνει 9% και η Ελπίδα για τη Δημοκρατία της Μαρίας Καρυστιανού βρίσκεται στο 8,3%. Η Πλεύση Ελευθερίας ακολουθεί με 5,4%, η Ελληνική Λύση με 4,8% και το ΚΚΕ με 4,7%, ενώ ο ΣΥΡΙΖΑ συρρικνώνεται στο 1,8%. Η αδιευκρίνιστη ψήφος ανέρχεται στο 13,1%, επιβεβαιώνοντας τη διάχυτη πολιτική αβεβαιότητα που χαρακτηρίζει το παρόν. Στην εκτίμηση ψήφου, τα νούμερα διαμορφώνονται ως εξής: ΝΔ 28,5%, ΕΛΑΣ 15,2%, ΠΑΣΟΚ 11,2% και Ελπίδα για τη Δημοκρατία 10,4%, ενώ εντός Βουλής εμφανίζονται επίσης η Πλεύση Ελευθερίας, η Ελληνική Λύση, το ΚΚΕ, το ΜέΡΑ25 και η Φωνή Λογικής.
Συνολικά, η εικόνα που αναδύεται από τις δημοσκοπήσεις είναι αυτή ενός πολυκεντρικού πολιτικού συστήματος που ουδείς θα μπορούσε να προβλέψει λίγα μόνο χρόνια πριν. Η Νέα Δημοκρατία εξακολουθεί να προηγείται, χωρίς όμως να αντιμετωπίζει απέναντί της έναν ενιαίο και ισχυρό αντίπαλο πόλο. Αντίθετα, το αντιπολιτευτικό στρατόπεδο είναι κατακερματισμένο σε πολλές δυνάμεις, καθεμία από τις οποίες εκπροσωπεί διαφορετικά κοινωνικά στρώματα και πολιτικές αναζητήσεις. Αυτή η πολυπλοκότητα ενδέχεται να αποδειχθεί καθοριστική για τις επόμενες εκλογικές αναμετρήσεις, ανεξάρτητα από το πότε αυτές θα πραγματοποιηθούν.
