Μια ιστορική απόφαση εξέδωσε για πρώτη φορά ο Άρειος Πάγος σε υπόθεση σχολικής βίας, επικυρώνοντας ποινή φυλάκισης σε μαθητή που είχε επιτεθεί άγρια σε συμμαθητή του. Η απόφαση αυτή αποτελεί σταθμό στη νομολογία της χώρας, καθώς είναι η πρώτη φορά που υπόθεση bullying και ενδοσχολικής βίας φτάνει στον τρίτο και ανώτατο βαθμό δικαιοσύνης. Οι αρεοπαγίτες δεν αναγνώρισαν στον κατηγορούμενο κανένα ελαφρυντικό, παρά τους ισχυρισμούς που επικαλέστηκε για να δικαιολογήσει τη συμπεριφορά του. Η απόφαση στέλνει ένα σαφές μήνυμα ότι η βία στα σχολεία δεν θα μείνει ατιμώρητη, ανεξαρτήτως της ηλικίας των δραστών.
Τα γεγονότα της Παραμονής Πρωτοχρονιάς
Η υπόθεση ανάγεται στην Παραμονή Πρωτοχρονιάς του 2018, όταν ένας νεαρός μαθητής γιόρταζε την αλλαγή του χρόνου μαζί με συμμαθητές και φίλους του σε νυχτερινό κατάστημα στη Νέα Ερυθραία Αττικής. Χωρίς προφανή αιτία και χωρίς προηγούμενη αντιπαράθεση, επιτέθηκε αιφνιδίως σε έναν φίλο του και άρχισε να τον χτυπά με γροθιές στο κεφάλι, με τρόπο που χαρακτηρίστηκε ιδιαίτερα επικίνδυνος. Τα αίτια της επίθεσης δεν έγιναν ποτέ πλήρως γνωστά, γεγονός που επιβάρυνε ακόμη περισσότερο τη θέση του κατηγορούμενου. Σύμφωνα με τα πραγματικά περιστατικά, ο νεαρός είχε μόλις ενηλικιωθεί εκείνη την περίοδο, ωστόσο αυτό δεν αρκούσε για να του αναγνωριστεί κάποια επιείκεια από τους δικαστές.
Ο κατηγορούμενος, στην απολογία του, επικαλέστηκε κατάσταση πλήρους μέθης ως λόγο για τον οποίο δεν γνώριζε τι έκανε εκείνη τη βραδιά. Υποστήριξε ότι, λόγω της νεαρής του ηλικίας και της απειρίας του, κατανάλωσε μεγάλη ποσότητα αλκοολούχων ποτών, με αποτέλεσμα να χάσει τον έλεγχό του και να διαταραχθεί η συνείδησή του. Πρόσθεσε μάλιστα ότι ήταν η πρώτη φορά που γιόρταζε την Πρωτοχρονιά έξω με φίλους, αποδίδοντας την πράξη του στον «ενθουσιασμό» της στιγμής. Ωστόσο, οι δικαστές δεν έκριναν πειστικό αυτό το επιχείρημα και απέρριψαν κάθε αίτημα για αναγνώριση ελαφρυντικών.
Το ιστορικό βίας και η απόφαση του Αρείου Πάγου
Αυτό που επιβάρυνε ακόμη περισσότερο την υπόθεση ήταν το ιστορικό του κατηγορούμενου εντός του σχολικού περιβάλλοντος. Ο νεαρός είχε τιμωρηθεί κατ’ επανάληψη από τον Σύλλογο Διδασκόντων του σχολείου του για βίαιη συμπεριφορά προς συμμαθητές του, αποδεικνύοντας ότι η επίθεση της Παραμονής Πρωτοχρονιάς δεν ήταν απλώς μια στιγμιαία παρεκτροπή. Επρόκειτο για έναν μαθητή με καταγεγραμμένο παρελθόν ξυλοδαρμών, για τον οποίο η σχολική κοινότητα είχε ήδη λάβει πειθαρχικά μέτρα. Η επαναληπτικότητα της βίαιης συμπεριφοράς αποτέλεσε καθοριστικό παράγοντα στη διαμόρφωση της τελικής κρίσης των δικαστών.
Ο Άρειος Πάγος επικύρωσε την ποινή φυλάκισης επτά μηνών με τριετή αναστολή που είχε επιβληθεί στον κατηγορούμενο για το αδίκημα της επικίνδυνης σωματικής βλάβης. Παράλληλα, απέρριψε στο σύνολό τους τους ισχυρισμούς του για τη δήθεν κατάσταση μέθης, κρίνοντας ότι δεν αρκεί η επίκληση αλκοόλ για να αποκλειστεί η ποινική ευθύνη, ιδίως όταν υπάρχει βεβαρημένο ιστορικό βίαιης συμπεριφοράς. Η απόφαση αυτή αποτελεί το πρώτο προηγούμενο του ανώτατου δικαστηρίου στον τομέα της ενδοσχολικής βίας και αναμένεται να αξιοποιηθεί ως οδηγός σε μελλοντικές υποθέσεις. Σε αυτό το πλαίσιο, το μήνυμα που στέλνει η ελληνική δικαιοσύνη είναι αδιαμφισβήτητο: η σχολική βία έχει συνέπειες που επεκτείνονται πολύ πέρα από τα όρια της σχολικής αίθουσας.
Η αύξηση των κρουσμάτων σχολικής βίας στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια έχει λάβει ανησυχητικές διαστάσεις. Τα περιστατικά πολλαπλασιάζονται σε όλες τις βαθμίδες εκπαίδευσης, ενώ ο βαθμός της βίας γίνεται διαρκώς πιο σκληρός και επικίνδυνος. Μαθητές εκφοβίζουν, χτυπούν και ταπεινώνουν συνομηλίκους τους, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται σοβαρά ψυχολογικά και σωματικά τραύματα. Ωστόσο, οι σχετικές υποθέσεις αρχίζουν πλέον να βρίσκουν το δρόμο τους στα δικαστήρια, καθώς οι ανήλικοι δράστες εκείνης της εποχής έχουν ενηλικιωθεί και καλούνται να λογοδοτήσουν για τις πράξεις τους ενώπιον της ελληνικής δικαιοσύνης.
