Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, εμφανίστηκε ανοιχτός στο ενδεχόμενο να αποκτήσουν οι Αμερικανοί πολίτες άμεσο μερίδιο τεχνητής νοημοσύνης μέσω μικρού ποσοστού συμμετοχής στις μεγαλύτερες εταιρείες του κλάδου. Μιλώντας σε δημοσιογράφους στο προεδρικό αεροσκάφος Air Force One, ο Τραμπ χαρακτήρισε την ιδέα «υπέροχη», υποστηρίζοντας ότι θα μετέτρεπε κάθε Αμερικανό σε εταίρο της τεχνολογικής επανάστασης. Στο επίκεντρο της συζήτησης βρίσκονται κολοσσοί όπως η OpenAI, η Anthropic και η SpaceX, εταιρείες που αναμένεται να αποτιμηθούν σε επίπεδα τρισεκατομμυρίων δολαρίων.
Τι είπε ο Τραμπ για το μερίδιο στην τεχνητή νοημοσύνη
Ο Αμερικανός πρόεδρος ανέπτυξε τη συλλογιστική του κατά τη διάρκεια πτήσης με το Air Force One, απαντώντας σε ερωτήσεις δημοσιογράφων. Ανέφερε ότι το μέγεθος των κεφαλαίων που δημιουργούνται στον κλάδο της τεχνητής νοημοσύνης είναι τόσο τεράστιο, ώστε θα μπορούσαν να εξεταστούν μηχανισμοί επιστροφής μέρους αυτής της αξίας στην αμερικανική κοινωνία. «Υπάρχουν τόσα πολλά χρήματα και η κλίμακα είναι τόσο μεγάλη, ώστε τμήματα αυτών των εταιρειών θα μπορούσαν να δοθούν στον αμερικανικό λαό, ο οποίος ουσιαστικά θα γίνει εταίρος τους», δήλωσε χαρακτηριστικά. Οι δηλώσεις αυτές προκάλεσαν αίσθηση στη βιομηχανία τεχνολογίας, καθώς για πρώτη φορά ο ίδιος ο πρόεδρος τάχθηκε ανοιχτά υπέρ ενός τέτοιου μοντέλου.
Ο Τραμπ περιέγραψε το σενάριο ως μια μορφή «συνεργασίας» ανάμεσα στο αμερικανικό κράτος και τους πολίτες από τη μία πλευρά, και τις μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας από την άλλη. «Θα ήταν κάτι όμορφο. Θα τους έκανε πλούσιους», πρόσθεσε, τονίζοντας ότι το ενδεχόμενο αυτό συζητείται ενεργά. Ωστόσο, δεν διευκρίνισε ποιος συγκεκριμένος μηχανισμός εξετάζεται, αφήνοντας ανοιχτά αρκετά ερωτήματα για τη νομική και πρακτική υλοποίηση μιας τέτοιας πρωτοβουλίας. Παράλληλα, επεσήμανε ότι οι επερχόμενες χρηματιστηριακές εισαγωγές εταιρειών όπως η OpenAI και η Anthropic δημιουργούν ακριβώς αυτό το παράθυρο ευκαιρίας.
Αναφερόμενος στις αναμενόμενες αποτιμήσεις του κλάδου, ο Τραμπ υποστήριξε ότι η κλίμακα των κεφαλαίων που διακυβεύονται δεν έχει ιστορικό προηγούμενο. «Συζητάμε τρόπους ώστε ο αμερικανικός λαός να επωφεληθεί από την επιτυχία της τεχνητής νοημοσύνης», επιβεβαίωσε, προσθέτοντας ότι η κυβέρνηση εξετάζει συγκεκριμένες προτάσεις. Οι δηλώσεις αυτές έρχονται σε μια εποχή κατά την οποία αρκετές κορυφαίες εταιρείες τεχνολογίας ετοιμάζουν σημαντικές χρηματοδοτικές κινήσεις που θα μπορούσαν να αποτιμήσουν τις δραστηριότητές τους σε επίπεδα τρισεκατομμυρίων δολαρίων.
Η πρόταση Άλτμαν, ο Σάντερς και το «Ταμείο Δημόσιου Πλούτου»
Η ιδέα δεν γεννήθηκε στο προεδρικό γραφείο. Ο διευθύνων σύμβουλος της OpenAI, Σαμ Άλτμαν, φέρεται να έχει συζητήσει επανειλημμένα με κυβερνητικούς αξιωματούχους το ενδεχόμενο δημιουργίας ενός μοντέλου κοινωνικής συμμετοχής στα οικονομικά οφέλη της τεχνητής νοημοσύνης. Μία από τις πιο συγκεκριμένες προτάσεις που έχουν κατατεθεί προβλέπει τη δημιουργία ενός «Ταμείου Δημόσιου Πλούτου», το οποίο θα κατέχει μικρά ποσοστά σε εταιρείες AI και θα κατανέμει μέρος των αποδόσεων στους πολίτες. Οι υποστηρικτές αυτής της προσέγγισης κάνουν λόγο για συμμετοχές της τάξης του 1% έως 5%, ποσοστά που — λόγω του τεράστιου μεγέθους των εταιρειών — θα απέδιδαν σημαντικά κεφάλαια στο δημόσιο επενδυτικό ταμείο.
Από την άλλη πλευρά του πολιτικού φάσματος, ο γερουσιαστής Μπέρνι Σάντερς επανέφερε τη συζήτηση με πολύ πιο ριζοσπαστική πρόταση. Ο ίδιος εισηγήθηκε την επιβολή εφάπαξ φόρου 50% στις εταιρείες AI, ο οποίος θα καταβαλλόταν σε μετοχές και θα κατανεμόταν απευθείας στους πολίτες ως «άμεσο μερίδιο ιδιοκτησίας». Η πρόταση αυτή, αν και πολύ πιο επιθετική από αυτή που φαίνεται να εξετάζει η κυβέρνηση Τραμπ, αντικατοπτρίζει την ευρύτερη ανησυχία για τη συγκέντρωση πλούτου σε λίγες εταιρείες. Στελέχη της βιομηχανίας, ωστόσο, θεωρούν πολύ πιο ρεαλιστικό το σενάριο με μικρότερα, εθελοντικά παραχωρηθέντα ποσοστά.
Πίσω από τη συζήτηση κρύβεται και μια στρατηγική ανησυχία για τη δημόσια εικόνα της τεχνητής νοημοσύνης. Παρά τη ραγδαία ανάπτυξη του κλάδου, σημαντικό τμήμα των Αμερικανών αντιμετωπίζει την τεχνολογία με επιφυλακτικότητα, κυρίως λόγω ανησυχιών για απώλεια θέσεων εργασίας, ιδιωτικότητα και ανισοκατανομή πλούτου. Υποστηρικτές του σχεδίου θεωρούν ότι η άμεση οικονομική συμμετοχή των πολιτών στα κέρδη του κλάδου θα μπορούσε να μετατρέψει τους σκεπτικούς σε ωφελούμενους — και κατ’ επέκταση σε υποστηρικτές της τεχνολογίας.
Ο ανταγωνισμός με την Κίνα στο επίκεντρο
Ο Τραμπ δεν περιορίστηκε στην εγχώρια διάσταση του ζητήματος, αλλά έδεσε τη συζήτηση με τον παγκόσμιο ανταγωνισμό στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης. «Ηγούμαστε της Κίνας και του υπόλοιπου κόσμου στην τεχνητή νοημοσύνη και θέλουμε να παραμείνουμε μπροστά», δήλωσε με έμφαση, τοποθετώντας το ζήτημα σε γεωπολιτικές συντεταγμένες. Σύμφωνα με τον ίδιο, η ευρύτερη κοινωνική αποδοχή της τεχνητής νοημοσύνης δεν αφορά μόνο εσωτερικά ζητήματα, αλλά αποτελεί παράγοντα που ενισχύει τη θέση των ΗΠΑ στον διεθνή ανταγωνισμό. «Αν συμβεί αυτό, θα την αποδεχθεί πιο εύκολα», συμπλήρωσε, αναφερόμενος στην κοινωνική αποδοχή της τεχνολογίας.
Η λογική αυτή — ότι η κοινωνική συναίνεση αποτελεί στρατηγικό πλεονέκτημα έναντι ανταγωνιστών — ακούστηκε με ενδιαφέρον τόσο στην τεχνολογική βιομηχανία όσο και στους πολιτικούς κύκλους της Ουάσιγκτον. Ο Αμερικανός πρόεδρος πρόσθεσε ότι ακόμη και σε «οικονομικά ζητήματα» οι δύο πλευρές δεν απέχουν τόσο πολύ, υπονοώντας ότι υπάρχει έδαφος για συναίνεση ακόμα και μεταξύ διαφορετικών πολιτικών παρατάξεων. Οι δηλώσεις Τραμπ ανοίγουν έναν νέο κύκλο διαβουλεύσεων για το πώς θα μοιραστεί η αξία που αναμένεται να δημιουργήσει το μερίδιο τεχνητής νοημοσύνης τα επόμενα χρόνια, με την κυβέρνηση να εξετάζει συγκεκριμένα μοντέλα υλοποίησης.
