Έξι χρόνια συμπληρώνει το gov.gr, η κεντρική ψηφιακή πύλη του ελληνικού κράτους, με αποτελέσματα που μετράνε πλέον σε εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ και δεκάδες χιλιάδες τόνους διοξειδίου του άνθρακα. Η αποτίμηση 39 δράσεων ψηφιοποίησης αποκαλύπτει ετήσια εξοικονόμηση πόρων που υπερβαίνει τα 562 εκατομμύρια ευρώ για πολίτες, επιχειρήσεις και δημόσια διοίκηση. Παράλληλα, οι πολίτες κάνουν πλέον 19 εκατομμύρια λιγότερες μετακινήσεις σε δημόσιες υπηρεσίες κάθε χρόνο. Ο ψηφιακός μετασχηματισμός του κράτους έχει μεταβληθεί από σχέδιο εκσυγχρονισμού σε μεταρρύθμιση με απτό οικονομικό, κοινωνικό και περιβαλλοντικό αποτύπωμα.
Τι έγινε: Τα αποτελέσματα έξι χρόνων ψηφιακής διακυβέρνησης
Η πρώτη ολοκληρωμένη αξιολόγηση του gov.gr φέρνει στο φως στοιχεία που δείχνουν την έκταση της αλλαγής. Η αποτίμηση 39 δράσεων ψηφιοποίησης και απλούστευσης διοικητικών διαδικασιών καταγράφει ετήσια εξοικονόμηση που ξεπερνά τα 562 εκατομμύρια ευρώ. Πρόκειται για έναν αριθμό που δεν αντικατοπτρίζει μόνο οικονομικό κέρδος, αλλά και χρόνο που δεν σπαταλάται πλέον σε ουρές και γκισέ δημόσιων υπηρεσιών. Η μείωση του διοικητικού κόστους και η επανακατεύθυνση πόρων σε παραγωγικές δραστηριότητες αποτελούν τα πιο ορατά οφέλη αυτής της μεταρρύθμισης.
Ωστόσο, τα οφέλη δεν περιορίζονται στο οικονομικό πεδίο. Η ετήσια μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα υπερβαίνει τους 43.000 τόνους, αριθμός που συνδέεται άμεσα με τη μείωση των μετακινήσεων πολιτών προς δημόσιες υπηρεσίες. Επιπλέον, κάθε χρόνο εξοικονομούνται περισσότερα από 205 εκατομμύρια φύλλα χαρτιού, καθώς η ψηφιακή διαχείριση εγγράφων αντικαθιστά σταδιακά τη χαρτοβασιλεία που για δεκαετίες χαρακτήριζε τη δημόσια διοίκηση. Τα στοιχεία αυτά συνθέτουν εικόνα ενός κράτους που αλλάζει τον τρόπο λειτουργίας του σε βάθος.
Το gov.gr ξεκίνησε το 2019 ως βασική πολιτική επιλογή, με τον εκσυγχρονισμό του κράτους μέσω τεχνολογίας να κατέχει κεντρική θέση στις κυβερνητικές προτεραιότητες. Το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης ανέλαβε την υλοποίηση αυτής της στρατηγικής, δημιουργώντας ένα ενιαίο οικοσύστημα ψηφιακών υπηρεσιών, διασυνδέοντας πληροφοριακά συστήματα και αναπτύσσοντας κοινά πρότυπα διαλειτουργικότητας. Η αντιμετώπιση της γραφειοκρατίας ως ζητήματος οργάνωσης — και όχι ως αναπόφευκτης παθογένειας — βρέθηκε στον πυρήνα αυτής της στρατηγικής. Το gov.gr λειτούργησε από την αρχή ως η ενιαία ψηφιακή πύλη του κράτους, μεταβάλλοντας ριζικά τον τρόπο με τον οποίο εκατομμύρια πολίτες συναλλάσσονται με τη δημόσια διοίκηση.
Αντιδράσεις: Ο Παπαστεργίου και η αλλαγή νοοτροπίας
Ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου έδωσε το δικό του στίγμα στον απολογισμό των έξι χρόνων με δηλώσεις που εστιάζουν στη βαθύτερη αλλαγή που έφερε η ψηφιακή μεταρρύθμιση. «Για δεκαετίες, η σχέση του πολίτη με το κράτος περνούσε μέσα από φακέλους, σφραγίδες και γκισέ. Συχνά ο πολίτης καλούνταν να αποδείξει ξανά και ξανά όσα το ίδιο το Δημόσιο ήδη γνώριζε», τόνισε ο υπουργός σε δηλώσεις του στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων. Ο Παπαστεργίου υπογράμμισε ότι η μεγαλύτερη αλλαγή των έξι αυτών χρόνων δεν βρίσκεται στον αριθμό των υπηρεσιών που ψηφιοποιήθηκαν, αλλά στην αναστροφή της ίδιας της λογικής με την οποία λειτουργεί το κράτος.
«Το κράτος οργανώνεται γύρω από τις ανάγκες του πολίτη και όχι ο πολίτης γύρω από τις ανάγκες του κράτους. Είναι διαφορετική αντίληψη δημόσιας διοίκησης, που βασίζεται στην εμπιστοσύνη, στη διαφάνεια και στην καλύτερη αξιοποίηση των δεδομένων», δήλωσε ο υπουργός. Ο Παπαστεργίου ανέφερε ρητά τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη ως τη διαχρονική πολιτική βούληση που έκανε εφικτή αυτή τη μεταρρύθμιση, επισημαίνοντας ότι «όταν υπάρχει σταθερός σχεδιασμός, συνέχεια και πολιτική βούληση, το κράτος μπορεί να αλλάξει». Το gov.gr, κατά τον υπουργό, δεν αποτελεί το τέλος μιας διαδρομής, αλλά απόδειξη ότι η αλλαγή είναι εφικτή και μάλιστα προς όφελος των πολιτών.
Η φιλοσοφία πίσω από το gov.gr είχε ως αφετηρία ακριβώς αυτή την αναστροφή της σχέσης πολίτη-κράτους. Αντί ο πολίτης να «αποδεικνύει» στοιχεία που το Δημόσιο ήδη κατείχε, τα διασυνδεδεμένα πληροφοριακά συστήματα μεταφέρουν το βάρος στη διοίκηση. Αυτή η λογική, σε συνδυασμό με την ανάπτυξη χιλιάδων ψηφιακών υπηρεσιών μέσα από μία ενιαία πύλη, άλλαξε ριζικά τον τρόπο με τον οποίο εκατομμύρια πολίτες και επιχειρήσεις συναλλάσσονται καθημερινά με τη δημόσια διοίκηση. Οι 19 εκατομμύρια λιγότερες μετακινήσεις που καταγράφονται κάθε χρόνο παραμένουν ο πιο εύγλωττος δείκτης αυτής της αλλαγής.
