Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, επιβεβαίωσε την πτώση αμερικανικού στρατιωτικού ελικοπτέρου Apache κοντά στα Στενά του Ορμούζ, διαβεβαιώνοντας παράλληλα ότι οι δύο πιλότοι διασώθηκαν σώοι. Μιλώντας σε δημοσιογράφους κατά την επιστροφή του από τελικό του NBA στη Νέα Υόρκη, ο Αμερικανός πρόεδρος εμφανίστηκε αισιόδοξος για την επίτευξη συμφωνίας με την Τεχεράνη που θα απαγορεύει την απόκτηση πυρηνικών όπλων. Ανέφερε μάλιστα ότι η υπογραφή θα μπορούσε να γίνει μέσα στις επόμενες δύο έως τρεις ημέρες, με άμεσο αποτέλεσμα το άνοιγμα των Στενών για την εμπορική ναυτιλία.
Τι έγινε: Πτώση Apache και διπλωματικές εξελίξεις
Το περιστατικό με το στρατιωτικό ελικόπτερο έγινε γνωστό μέσω δημοσιεύματος των New York Times, που επικαλέστηκε δύο πηγές με γνώση του συμβάντος. Σύμφωνα με τις πληροφορίες, το AH-64 Apache συνετρίβη τη Δευτέρα, τοπική ώρα, στην περιοχή κοντά στα Στενά του Ορμούζ. Τα ελικόπτερα τύπου Apache μεταφέρουν συνήθως δύο πιλότους, οι οποίοι σύμφωνα με τις πρώτες αναφορές βγήκαν αλώβητοι από το περιστατικό. Ο Τραμπ επιβεβαίωσε ότι θα δημοσιευθεί επίσημη αναφορά για το συμβάν την Τρίτη.
Μέχρι στιγμής παραμένει αδιευκρίνιστο το εάν το ελικόπτερο καταρρίφθηκε από ιρανικά πυρά ή αν η αιτία ήταν μηχανική βλάβη. Μία από τις πηγές, που μίλησε υπό τον όρο της ανωνυμίας, επεσήμανε ότι το συμβάν τελεί υπό διερεύνηση και δεν ήταν άμεσα ξεκάθαρα τα αίτια. Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM) δεν ανταποκρίθηκε αρχικά σε αίτημα για σχολιασμό. Αξίζει να υπογραμμιστεί ότι αυτή αποτελεί την πρώτη απώλεια ελικοπτέρου Apache από την έναρξη των επιχειρήσεων στην περιοχή στις 28 Φεβρουαρίου.
Λίγες ώρες πριν γίνει γνωστό το περιστατικό, η Κεντρική Διοίκηση ανακοίνωσε ότι αμερικανικές δυνάμεις σταμάτησαν δεξαμενόπλοιο στον Κόλπο του Ομάν, υποστηρίζοντας ότι κατευθυνόταν προς το Ιράν. Οι αμερικανικές δυνάμεις διατηρούν ενισχυμένη παρουσία στην περιοχή, χρησιμοποιώντας εκτός από ελικόπτερα Apache και μη επανδρωμένα αεροσκάφη MQ-9 Reaper, καθώς και μαχητικά F/A-18 και F-35. Στο πλαίσιο αυτής της παρουσίας, έχει ήδη υλοποιηθεί η επιχείρηση «Project Freedom», με στόχο την καθοδήγηση εμπορικών πλοίων μέσω των Στενών.
Αντιδράσεις και πλαίσιο: Τραμπ για διπλωματία και αποκλεισμό
Ο Τραμπ δήλωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκονται «στα τελικά στάδια μιας πολύ, πολύ καλής συμφωνίας» με το Ιράν, η οποία δεν θα επιτρέπει «με κανέναν τρόπο, μορφή ή σχήμα» την απόκτηση πυρηνικών όπλων από την Τεχεράνη. Ταυτόχρονα, εκτίμησε ότι τα Στενά του Ορμούζ θα ανοίξουν αμέσως μετά την υπογραφή, η οποία θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί «σε δύο ή τρεις ημέρες». Οι δηλώσεις αυτές έγιναν σε μια ευαίσθητη συγκυρία, καθώς Ισραήλ και Ιράν αντάλλαξαν πρόσφατα νέα στρατιωτικά πλήγματα προτού αναστείλουν προσωρινά τις επιθέσεις.
Ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε ότι ο ναυτικός αποκλεισμός που επιβάλλουν οι ΗΠΑ αποδείχθηκε ισχυρότερος μοχλός πίεσης από τους βομβαρδισμούς, καθώς πλήττει την ιρανική οικονομία. «Οι αποκλεισμοί των λιμανιών αποδείχθηκαν πολύ ισχυρότεροι από τους βομβαρδισμούς», δήλωσε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι «η οικονομία τους υποφέρει πραγματικά». Παράλληλα, αναφέρθηκε και στην εναλλακτική των βομβαρδισμών, τονίζοντας ότι μια τέτοια επιλογή, αν και εφικτή, θα καθυστερούσε το άνοιγμα των Στενών για μήνες και θα είχε βαρύ ανθρώπινο κόστος.
Σε σχέση με το Ισραήλ, ο Τραμπ ανέφερε ότι μετά από «πολύ καλή συνομιλία» με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου, εκτιμά ότι Ισραήλ και Ιράν θα αποφύγουν νέες επιθέσεις για τουλάχιστον μία εβδομάδα. «Χτυπήθηκε, ανταπέδωσε και τώρα το θεωρούν λήξαν», δήλωσε για τον Νετανιάχου, υπερασπιζόμενος την αντίδραση του Ισραήλ στα ιρανικά πλήγματα. Ωστόσο, παρόμοιες αισιόδοξες εκτιμήσεις του Τραμπ στο παρελθόν έχουν διαψευστεί από την επανέναρξη εχθροπραξιών, γεγονός που καθιστά την κατάσταση εύθραυστη.
Τι ακολουθεί: Συμφωνία και άνοιγμα Ορμούζ
Ο Τραμπ εμφανίστηκε βέβαιος ότι η διπλωματική λύση θα αποδειχθεί αποτελεσματικότερη και πιο διαρκής από οποιαδήποτε στρατιωτική επιλογή. «Τελικά θα έχουμε ένα υπογεγραμμένο έγγραφο που στην πραγματικότητα είναι ισχυρότερο από το να κάνουμε βομβαρδισμούς», τόνισε. Σε δηλώσεις του κατά τη διάρκεια τηλεδιάσκεψης σε εκδήλωση υπέρ του γερουσιαστή Λίντσεϊ Γκρέιαμ, αναφέρθηκε σε «πλήρη νίκη» που αναμένεται «τις επόμενες δύο εβδομάδες», προβλέποντας ταυτόχρονα κατάρρευση των τιμών του πετρελαίου μετά την επίλυση της κρίσης. Από την πλευρά της, η Ουάσιγκτον δεν έχει ακόμα επιβεβαιώσει επίσημα τη χρονική αυτή προοπτική, ενώ η εκεχειρία στην περιοχή παραμένει εύθραυστη.
