Η ευρωπαϊκή αεροναυπηγική εταιρεία Airbus εξέφρασε επίσημα την απογοήτευσή της για την οριστική κατάρρευση του προγράμματος κατασκευής του γαλλο-γερμανικού μαχητικού αεροσκάφους FCAS, ενώ παράλληλα ζήτησε να συνεχιστούν ορισμένες πτυχές της συνεργασίας. Η κατάρρευση του φιλόδοξου αυτού σχεδίου επόμενης γενιάς αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα πλήγματα στην ιστορία της αεροναυπηγικής συνεργασίας μεταξύ Γερμανίας, Γαλλίας και Ισπανίας. Η είδηση επιβεβαιώθηκε στο περιθώριο συνόδου για την αεροπορία που πραγματοποιήθηκε στο Βερολίνο.
Διαβάστε επίσης: Το ευρωπαϊκό μαχητικό SCAF ναυαγεί – αποτυχία τριών δυνάμεων
Τι έγινε: Το τέλος του FCAS και οι αντιδράσεις της Airbus
Το Βερολίνο και το Παρίσι ενταφίασαν οριστικά το πρόγραμμα κατασκευής μαχητικού αεροσκάφους επόμενης γενιάς που ήταν γνωστό με τη γαλλική ονομασία SCAF και την αγγλική FCAS. Στο πρόγραμμα συμμετείχε και η Ισπανία, και η κατάρρευσή του αναμενόταν εδώ και μήνες εξαιτίας των χρόνιων εντάσεων μεταξύ των δύο βασικών βιομηχανικών εταίρων: της Airbus και της γαλλικής Dassault. Οι δύο κολοσσοί αδυνατούσαν να καταλήξουν σε συμφωνία για τον καταμερισμό ρόλων και αρμοδιοτήτων στο πλαίσιο του προγράμματος, με αποτέλεσμα να παραλύουν διαδοχικά οι διαπραγματεύσεις.
Ο Μάικ Σέλχορν, πρόεδρος του Τμήματος Άμυνας και Διαστήματος της Airbus, μίλησε ανοιχτά για την αποτυχία, παραδεχόμενος ότι η εταιρεία δεν κατάφερε να συμφωνήσει με τη Dassault στα κρίσιμα σημεία του σχεδίου. Η δήλωσή του έγινε κατά τη διάρκεια της αεροπορικής συνόδου στο Βερολίνο, όπου η Airbus επιχείρησε να στείλει ένα μήνυμα ότι δεν προτίθεται να εγκαταλείψει ολοκληρωτικά τη συνεργασία. Ο ίδιος τόνισε ότι το πρόγραμμα SCAF/FCAS «είναι πολύ περισσότερο από ένα απλό μαχητικό αεροσκάφος» και καλεί τους εταίρους να σώσουν ό,τι μπορεί να σωθεί.
Η αποτυχία του προγράμματος ολοκληρώνει ένα κεφάλαιο που χαρακτηρίστηκε από φιλοδοξίες, αλλά και από αγεφύρωτες διαφωνίες. Η Airbus και η Dassault διεκδικούσαν αμφότερες πρωτεύοντα ρόλο στην ανάπτυξη του αεροσκάφους, χωρίς να καταφέρνουν να βρουν κοινό έδαφος. Η απόφαση αυτή έχει βαθύτατες συνέπειες για την αμυντική βιομηχανία της Ευρώπης, καθώς πρόκειται για ένα από τα ακριβότερα και φιλοδοξότερα αμυντικά προγράμματα που επιχειρήθηκαν ποτέ στην ήπειρο.
Αντιδράσεις: Η Airbus ζητά να συνεχιστούν άλλες πτυχές
Παρά την ολοφάνερη απογοήτευση, η Airbus επέλεξε να μην κλείσει εντελώς την πόρτα της ευρωπαϊκής αμυντικής συνεργασίας. Ο Μάικ Σέλχορν διευκρίνισε ότι, ακόμα και χωρίς το κοινό μαχητικό, ορισμένες πτυχές του προγράμματος «πρέπει να συνεχιστούν». Η θέση αυτή υποδηλώνει ότι η εταιρεία βλέπει αξία σε επιμέρους τεχνολογικά ή ερευνητικά σκέλη του SCAF, ακόμα και αν το κεντρικό σχέδιο για το μαχητικό έχει πλέον ταφεί οριστικά. Η Airbus εμφανίζεται διατεθειμένη να διασώσει τη μέγιστη δυνατή αξία από ένα πρόγραμμα που κόστισε σημαντικούς πόρους και χρόνο.
Ωστόσο, οι δηλώσεις δεν απαντούν στο κρίσιμο ερώτημα: πώς θα καλύψει η Ευρώπη το κενό που αφήνει η κατάρρευση του FCAS. Η Γερμανία και η Γαλλία είχαν θέσει αυτό το πρόγραμμα ως ακρογωνιαίο λίθο της ευρωπαϊκής αμυντικής αυτονομίας, με ορίζοντα υλοποίησης τις δεκαετίες που έρχονται. Η αποτυχία του εγείρει ερωτήματα για την ικανότητα της Ευρώπης να αναπτύξει κοινά αμυντικά συστήματα, ιδίως σε μια συγκυρία κατά την οποία η ήπειρος αναζητά μεγαλύτερη στρατηγική ανεξαρτησία.
Παράλληλα, η τύχη της Dassault στο μετά-FCAS σκηνικό παραμένει ανοιχτό ζήτημα. Η γαλλική εταιρεία, κατασκευάστρια του Rafale, είχε ισχυρά εμπορικά και βιομηχανικά κίνητρα να διατηρήσει τον πρωταγωνιστικό ρόλο της στο πρόγραμμα, γεγονός που αποτέλεσε βασική πηγή τριβής με την Airbus. Η διαμάχη των δύο κολοσσών αποδείχθηκε τελικά ισχυρότερη από κάθε πολιτική βούληση των κυβερνήσεων του Βερολίνου και του Παρισιού.
Τι ακολουθεί: Ανοιχτά ερωτήματα για την ευρωπαϊκή αμυντική συνεργασία
Η Airbus έχει ήδη σηματοδοτήσει ότι δεν προτίθεται να σταματήσει να διεκδικεί ρόλο στην ευρωπαϊκή αμυντική αεροναυπηγική. Η εταιρεία πιέζει για τη διατήρηση των επιμέρους τεχνολογικών συνεργασιών που αναπτύχθηκαν στο πλαίσιο του SCAF, επιχειρώντας να μετατρέψει την αποτυχία σε αφετηρία για έναν νέο, διαφορετικό τύπο συνεργασίας. Το εάν οι κυβερνήσεις της Γερμανίας, της Γαλλίας και της Ισπανίας θα αποδεχθούν αυτή την πρόταση παραμένει αβέβαιο. Η οριστική κατάρρευση του FCAS ανοίγει έναν νέο κύκλο διαπραγματεύσεων για το μέλλον της αμυντικής βιομηχανίας στην Ευρώπη, με αβέβαιη έκβαση.
