Ισχυρό πολιτικό πλήγμα δέχθηκε ο Κιρ Στάρμερ την Πέμπτη 11 Ιουνίου 2026, όταν ο Τζον Χίλι υπέβαλε την παραίτησή του από τη θέση του υπουργού Άμυνας του Ηνωμένου Βασιλείου. Μέσω επιστολής προς τον πρωθυπουργό, αλλά και δημόσιας ανάρτησης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ο Χίλι κατήγγειλε ότι η κυβέρνηση αρνήθηκε να εξασφαλίσει τους αναγκαίους πόρους για την ενίσχυση των βρετανικών ενόπλων δυνάμεων. Η παραίτηση πυροδοτεί ραγδαίες πολιτικές εξελίξεις στο Λονδίνο, σε μια στιγμή που το Σχέδιο Επενδύσεων για την Άμυνα (DIP) παραμένει σε εκκρεμότητα.
Τι έγινε: Παραίτηση με δριμεία κριτική
Ο Τζον Χίλι δημοσιοποίησε την επιστολή παραίτησής του αποκαλύπτοντας ότι έλαβε πλήρη ενημέρωση για το οικονομικό πακέτο του αμυντικού προγράμματος μόλις το απόγευμα της Δευτέρας της ίδιας εβδομάδας. Η χρηματοδότηση που του παρουσιάστηκε, σύμφωνα με τον ίδιο, «υπολείπεται κατά πολύ από αυτό που απαιτείται για την άμυνα και τη χώρα σε αυτή την επικίνδυνη συγκυρία». Ο παραιτηθείς υπουργός επεσήμανε ότι οι αμυντικές δαπάνες θα φτάσουν μόλις στο 2,68% του ΑΕΠ το 2030, τη στιγμή που ήδη αναμένεται να αγγίξουν το 2,6% από το επόμενο έτος με τις επενδύσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη.
Στην επιστολή του, ο Χίλι υπογράμμισε ότι το εκτεταμένο διακυβερνητικό έργο που ολοκληρώθηκε τον Ιανουάριο, υπό την επίβλεψη του ίδιου, του πρωθυπουργού και της υπουργού Οικονομικών, επιβεβαίωσε το μέγεθος των προκλήσεων που αντιμετωπίζει το Ηνωμένο Βασίλειο. Παρά τα πορίσματα αυτά, ούτε ο Στάρμερ ούτε το υπουργείο Οικονομικών δεσμεύτηκαν για την απαραίτητη χρηματοδότηση. Ο ίδιος τόνισε ότι η πρόσθετη οικονομική υποστήριξη «μεταφέρεται προς το τέλος», τη στιγμή που οι πιέσεις των επιχειρήσεων και η ανάγκη επιτάχυνσης της στρατιωτικής ετοιμότητας είναι εντονότερες στα επόμενα δύο χρόνια.
Παράλληλα, ο Χίλι απαρίθμησε τα επιτεύγματα της κυβέρνησης στον τομέα της άμυνας: αύξηση των αμυντικών δαπανών στο 2,5% του ΑΕΠ τρία χρόνια νωρίτερα από το αναμενόμενο, υπογραφή σημαντικών αμυντικών συμφωνιών με Γερμανία, Νορβηγία και Γαλλία, καθώς και οι μεγαλύτερες εξαγωγικές συμφωνίες αμυντικού εξοπλισμού στην ιστορία του Ηνωμένου Βασιλείου. Ωστόσο, υπογράμμισε ότι αυτές οι επιτυχίες δεν αρκούν χωρίς επαρκή χρηματοδότηση για το μέλλον.
Αντιδράσεις και πολιτικό πλαίσιο
Η παραίτηση του Χίλι θεωρείται ισχυρό πλήγμα για τον Στάρμερ, του οποίου ο έλεγχος στην κυβέρνηση φαίνεται να αποδυναμώνεται. Η Ντάουνινγκ Στριτ είχε ελπίσει ότι το νέο σχέδιο για την κάλυψη του δημοσιονομικού κενού θα παρουσιαζόταν την ίδια ημέρα, ενόψει της συνάντησης του πρωθυπουργού με διεθνείς ηγέτες την επόμενη εβδομάδα. Η προοπτική αυτή κατέρρευσε, καθώς το υπουργείο Οικονομικών και άλλα μέλη του υπουργικού συμβουλίου διαφωνούν για τον τρόπο εξεύρεσης των κονδυλίων. Πολιτικοί αντίπαλοι φέρονται να αναζητούν την ευκαιρία να επιφέρουν καθοριστικό πλήγμα στον πρωθυπουργό.
Ο Στάρμερ αρνήθηκε κατά τη διάρκεια έντονων αντιπαραθέσεων στη Βουλή των Κοινοτήτων να αποκλείσει νέες αυξήσεις φόρων για την ενίσχυση της άμυνας, δεσμευόμενος μόνο ότι θα παρουσιάσει τις προτάσεις πριν από τη σύνοδο του ΝΑΤΟ στις 7 Ιουλίου. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Εντ Μίλιμπαντ αντιστέκεται στις πιέσεις για περικοπές τουλάχιστον 1% στο Υπουργείο Ενεργειακής Ασφάλειας, κάτι που θα μπορούσε να οδηγήσει σε μείωση άνω των 600 εκατομμυρίων λιρών από το κεφαλαιουχικό πρόγραμμα. Παράλληλα, ο Άντι Μπέρναμ αναμένεται να διεκδικήσει ηγετικό ρόλο εφόσον επικρατήσει στην επερχόμενη αναπληρωματική εκλογή στο Makerfield.
Η καθυστέρηση εφαρμογής του Σχεδίου Επενδύσεων για την Άμυνα έχει εξοργίσει και τη βρετανική αμυντική βιομηχανία, η οποία υποστηρίζει ότι δεν μπορεί να επενδύσει σε μακροπρόθεσμα προγράμματα για την ασφάλεια της χώρας. Το κλίμα επιδεινώνεται από τη γεωπολιτική αστάθεια και την αποδέσμευση των ΗΠΑ του Τραμπ από την προστασία της Ευρώπης, γεγονός που καθιστά την αμυντική αυτονομία του Ηνωμένου Βασιλείου ακόμα πιο επιτακτική ανάγκη.
Τι ακολουθεί
Ο Στάρμερ έχει δεσμευτεί να παρουσιάσει το νέο αμυντικό χρηματοδοτικό πλαίσιο πριν από τη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ στις 7 Ιουλίου 2026, όπου θα βρεθεί αντιμέτωπος με τους συμμάχους του. Ο Χίλι στην επιστολή του αναφέρει ότι υπάρχουν «αξιόπιστοι τρόποι αντιμετώπισης των μεσοπρόθεσμων προκλήσεων χρηματοδότησης μέσω πολυεθνικής συνεργασίας», όπως κάνουν άλλα ευρωπαϊκά έθνη. Η κυβέρνηση καλείται να βρει λύση σε ένα ασφυκτικό χρονοδιάγραμμα, με την πολιτική πίεση να εντείνεται και το ερώτημα για τον διάδοχο του Χίλι στο υπουργείο Άμυνας να παραμένει αναπάντητο.
