Στο τελικό στάδιο βρίσκεται μια ιστορικής σημασίας συμφωνία μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, η οποία αναμένεται να τερματίσει την ένοπλη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή. Τόσο η Τεχεράνη όσο και η Ουάσινγκτον επιβεβαιώνουν ότι οι διαπραγματεύσεις έχουν εισέλθει στην τελευταία τους φάση, με τις υπογραφές να αναμένονται μέσα στις επόμενες ημέρες. Η συμφωνία αφορά τον τερματισμό των εχθροπραξιών, το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ και την άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού στα ιρανικά λιμάνια.
Διαβάστε επίσης: Η ειρηνευτική συμφωνία ΗΠΑ και Ιράν στην τελική ευθεία
Τι περιλαμβάνει η συμφωνία
Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, δήλωσε σε τηλεοπτική συνέντευξη ότι οι βασικές λεπτομέρειες της συμφωνίας έχουν ήδη εγκριθεί από την ανώτατη ηγεσία του Ιράν, συμπεριλαμβανομένου του ανώτατου ηγέτη Μοτζτάμπα Χαμενεΐ και του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας. Ο ίδιος χαρακτήρισε τη συμφωνία ως το λεγόμενο «Μνημόνιο του Ισλαμαμπάντ», που προέκυψε από τις κρίσιμες συνομιλίες στην πακιστανική πρωτεύουσα. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι για πρώτη φορά έπειτα από 47 χρόνια, Ιράν και Ηνωμένες Πολιτείες θα δηλώσουν εγγράφως αμοιβαίο σεβασμό στην κυριαρχία και το πολιτικό σύστημα η μία της άλλης.
Σύμφωνα με τους New York Times, η προκαταρκτική συμφωνία προβλέπει τον τερματισμό της ένοπλης σύγκρουσης, την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ και την άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού στο Ιράν. Το Ιράν θα επαναβεβαιώσει επίσης τη δέσμευσή του να μην αναπτύξει ούτε να αποκτήσει πυρηνικό όπλο. Ωστόσο, το μέλλον του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος δεν επιλύεται από την παρούσα συμφωνία και θα αποτελέσει αντικείμενο νέου γύρου διαπραγματεύσεων σε μεταγενέστερο χρόνο.
Ο Αραγτσί τόνισε επίσης ότι το μνημόνιο κατανόησης θα οδηγήσει σε εκεχειρία σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου. Συγκεκριμένα, ανέφερε ότι το Ισραήλ θα πρέπει να αποσυρθεί από τα εδάφη που εξακολουθεί να κατέχει στον Λίβανο και να σταματήσει τις επιθέσεις ως μέρος της συνολικής συμφωνίας. Η Τεχεράνη, όπως είπε, έχει ήδη διαβιβάσει αυτή τη θέση στην Ουάσινγκτον.
Αντιδράσεις και διπλωματικό πλαίσιο
Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγαεΐ, δήλωσε στα κρατικά μέσα ενημέρωσης ότι η Τεχεράνη έχει καταλήξει σε κοινή κατανόηση με τις ΗΠΑ για «τα περισσότερα ζητήματα» και βρίσκεται στο τελικό στάδιο εσωτερικών διαβουλεύσεων επί του κειμένου της συμφωνίας. «Καθώς μιλάμε, βρίσκονται σε εξέλιξη συναντήσεις μεταξύ των αρμόδιων ιρανικών φορέων», τόνισε χαρακτηριστικά. Ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος εκτίμησε ότι η πιθανότητα υπογραφής της συμφωνίας τις επόμενες ημέρες ανέρχεται στο 80%-85%, ενώ προσέθεσε ότι δεν μπορεί να δοθεί συγκεκριμένη ημερομηνία.
Σημαντικό ρόλο στη διευκόλυνση των διαπραγματεύσεων έπαιξε το Πακιστάν. Ο πρωθυπουργός Σεχμπάζ Σαρίφ υποστήριξε μέσω ανάρτησής του στην πλατφόρμα X ότι οι δύο πλευρές έχουν ήδη καταλήξει στο τελικό κείμενο της ειρηνευτικής συμφωνίας και ότι το Ισλαμαμπάντ συνεργάζεται στενά με Ουάσινγκτον και Τεχεράνη για τον καθορισμό των επόμενων βημάτων. Παράλληλα, κατηγόρησε όσους επιχειρούν να σαμποτάρουν τη συμφωνία διαδίδοντας παραπληροφόρηση.
Ο ανώτερος αξιωματούχος της αμερικανικής κυβέρνησης επιβεβαίωσε κατά τη διάρκεια τηλεδιάσκεψης με δημοσιογράφους ότι η συμφωνία περιλαμβάνει τον Λίβανο, το Ιράν, τις χώρες της περιοχής του Κόλπου, καθώς και το Ισραήλ. Τόσο η Ουάσινγκτον όσο και η Τεχεράνη επιχειρούν να παρουσιάσουν τη συμφωνία ως επιτυχία που εξυπηρετεί τους δικούς τους στόχους, με κάθε πλευρά να διεκδικεί τη «νίκη» στις εσωτερικές επικοινωνίες της.
Τι ακολουθεί
Ο Αραγτσί ανέφερε ότι το μνημόνιο συνεννόησης θα υπογραφεί «εξ αποστάσεως» μόλις οριστικοποιηθεί, ενδεχομένως μέσα στις επόμενες ημέρες. «Μόλις τα τελικά στάδια των διαπραγματεύσεών μας ολοκληρωθούν, η συμφωνία αυτή θα υπογραφεί και θα ανακοινωθεί. Η υπογραφή θα γίνει αρχικά ψηφιακά. Κάθε συμβαλλόμενο μέρος θα υπογράψει από απόσταση», εξήγησε. Ο ίδιος χαρακτηρίστηκε αισιόδοξος για την έκβαση, εκτιμώντας ότι η τήρηση των δεσμεύσεων από όλες τις πλευρές θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για μια πιο μόνιμη ειρήνη στην περιοχή. Το ζήτημα του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος, ωστόσο, παραμένει ανοιχτό και θα αποτελέσει αντικείμενο χωριστών διαπραγματεύσεων σε επόμενη φάση, καθώς δεν συμπεριλαμβάνεται στην παρούσα συμφωνία.
