Σαν σήμερα, 14 Ιουνίου 1934, ο Αδόλφος Χίτλερ και ο Μπενίτο Μουσολίνι συναντήθηκαν για πρώτη φορά στη Βενετία, σε μια διήμερη επαφή που αντί για έναρξη συμμαχίας κατέληξε σε αμοιβαία περιφρόνηση. Ενώ η Ιστορία παρουσιάζει τους δύο δικτάτορες ως ένα «ατσάλινο μέτωπο» του Άξονα, στην πραγματικότητα η πρώτη τους επαφή χαρακτηρίστηκε από βαθιά δυσπιστία, εγωισμό και ανοιχτή αντιπάθεια. Ο Μουσολίνι αποκάλεσε τον Χίτλερ «μικρή ανόητη μαϊμού» την επόμενη ημέρα, χαρακτηρίζοντάς τον επίσης «λογοδιάρροο φανατικό» και αποφαινόμενος ότι οι ιδέες του ήταν «σκουπίδια».
Διαβάστε επίσης: Οι Πανελλαδικές ΕΠΑΛ σε εξέλιξη με μαθήματα ειδικότητας
Τι έγινε στο αεροδρόμιο της Βενετίας
Το 1934, ο Μπενίτο Μουσολίνι βρισκόταν στην εξουσία εδώ και πάνω από μια δεκαετία και θεωρούσε τον εαυτό του τον «μεγάλο δάσκαλο» του ευρωπαϊκού φασισμού. Ο Αδόλφος Χίτλερ, που είχε αναλάβει την καγκελαρία μόλις έναν χρόνο πριν, έβλεπε αρχικά τον Ιταλό δικτάτορα ως πρότυπο και σημείο αναφοράς. Ωστόσο, ήδη από τη στιγμή της άφιξης, η οπτική αντίθεση ανάμεσα στους δύο άνδρες στο αεροδρόμιο της Βενετίας ήταν σχεδόν κωμική. Ο Μουσολίνι εμφανίστηκε με πλήρη, αστραφτερή στρατιωτική στολή, γεμάτη παράσημα, εκπέμποντας τον αέρα του απόλυτου ηγέτη.
Ο Χίτλερ, αντίθετα, έφτασε φορώντας ένα απλό πολιτικό κοστούμι, μια καφέ καμπαρντίνα και ένα μαλακό καπέλο που δεν του ταίριαζαν καθόλου. Η ιταλική αντιπροσωπεία, που είχε εμμονή με τη στρατιωτική μεγαλοπρέπεια και τις κομψές στολές, σοκαρίστηκε από την άκομψη εμφάνιση του Γερμανού καγκελάριου. Το σχόλιο που ακούστηκε αμέσως στην ιταλική πλευρά ήταν αιχμηρό: «Μοιάζει με σοβατζή που φοράει τα καλά του» — μια ειρωνεία που παρέπεμπε στο παρελθόν του Χίτλερ στη Βιέννη, όπου προσπαθούσε να επιβιώσει ως ζωγράφος, ενώ στην Ιταλία κυκλοφορούσε η φήμη ότι ήταν απλός μπογιατζής. Ο ίδιος ο Μουσολίνι περιέγραψε τον Χίτλερ σε στενούς συνεργάτες ως «έναν μικρό, νευρικό άνθρωπο» που δεν είχε καμία σχέση με την εικόνα ισχυρού ηγέτη.
Ατέρμονοι μονόλογοι και διπλωματική αποτυχία
Η διήμερη συνάντηση εξελίχθηκε γρήγορα σε πανωλεθρία. Το κύριο σημείο τριβής ήταν η Αυστρία: ο Χίτλερ ήθελε να την προσαρτήσει στη Γερμανία, ενώ ο Μουσολίνι τη θεωρούσε απαραίτητο «ενδιάμεσο κράτος» (buffer zone) για την ασφάλεια της Ιταλίας. Τα δύο πλευρά αδυνατούσαν να βρουν κοινό έδαφος σε αυτό το κρίσιμο ζήτημα. Παράλληλα, αντί για ουσιαστική διαπραγμάτευση, ο Χίτλερ άρχισε να απαγγέλλει ολόκληρα αποσπάσματα από το βιβλίο του, «Ο Αγών Μου», αναλύοντας εκτενώς τις θεωρίες του περί φυλετικής ανωτερότητας.
Ο Μουσολίνι δεν μιλούσε καλά γερμανικά, αλλά αρνήθηκε τη χρήση διερμηνέα για λόγους εγωισμού — το αποτέλεσμα ήταν να βαρεθεί θανάσιμα κατά τη διάρκεια των ατέρμονων μονολόγων. Η αντίδρασή του την επόμενη ημέρα ήταν καταιγιστική. Σε κατ’ ιδίαν συζήτηση με τον γαμπρό του, Γκαλεάτσο Τσιάνο, και άλλους στενούς συνεργάτες, ο «Ντούτσε» φέρεται να είπε χαρακτηριστικά: «Είναι ένα άγριο και σκληρό πλάσμα… Μια μικρή, ανόητη μαϊμού». Πρόσθεσε με περιφρόνηση ότι ο Χίτλερ ήταν «ένας λογοδιάρροος φανατικός» και ότι οι φυλετικές θεωρίες του περί Άριας φυλής ήταν απλώς «σκουπίδια». Η ιστορική ειρωνεία παραμένει τεράστια: παρά αυτή την καταστροφική πρώτη επαφή, οι δύο δικτάτορες κατέληξαν να αποτελούν αυτό που η Ιστορία αποκαλεί «ατσάλινο μέτωπο» του Άξονα.
