Βαρύ πένθος πλήττει τον ελληνικό θεατρικό κόσμο με τον ξαφνικό θάνατο του ηθοποιού και σκηνοθέτη Σωτήρη Τσόγκα. Ο καταξιωμένος θεατράνθρωπος, σύζυγος της ηθοποιού Μαίρης Ραζή, άφησε την τελευταία του πνοή απρόσμενα, αφήνοντας πίσω του μια εξαιρετικά πλούσια καλλιτεχνική κληρονομιά άνω των πέντε δεκαετιών στα ελληνικά θεατρικά πράγματα. Την είδηση έκανε γνωστή ο ηθοποιός Σπύρος Μπιμπίλας μέσα από ανάρτησή του στα κοινωνικά δίκτυα, προκαλώντας θλίψη σε ολόκληρη τη θεατρική κοινότητα.
Διαβάστε επίσης: Πέθανε ο Σωτήρης Τσόγκας, σύζυγος της Μαίρης Ραζή, στα 75 του
Μια ζωή αφιερωμένη στον Σωτήρη Τσόγκα και στο θέατρο
Ο Σωτήρης Τσόγκας ξεκίνησε την επαγγελματική του πορεία ήδη από το 1972, συμμετέχοντας — με ειδική άδεια — στους θιάσους Μυράτ-Ζουμπουλάκη στο Θέατρο Αθηνών. Εκεί ερμήνευσε βασικούς ρόλους σε δεκάδες έργα του κλασικού και σύγχρονου ρεπερτορίου έως το 1982, αποκτώντας πλούσια σκηνική εμπειρία σε νεαρή ηλικία. Απόφοιτος της Γερμανικής Σχολής Αθηνών και της Δραματικής Σχολής του Ωδείου Αθηνών, ολοκλήρωσε επίσης θεατρικά σεμινάρια στο Τίμπινγκεν της Γερμανίας. Στα τέλη της δεκαετίας του 1970, παρουσίασε μαζί με τον δάσκαλό του Δημήτρη Μυράτ το «Συμπόσιο» του Πλάτωνα και το «Κατά Μάρκον» Ευαγγέλιο στη δημοτική γλώσσα, σε παγκόσμιες πρώτες από τη σκηνή του Θεάτρου Αθηνών.
Κατά τη διάρκεια της μακράς καριέρας του, ο Τσόγκας πρωταγωνίστησε συνολικά σε 45 παραστάσεις και σκηνοθέτησε 50 έργα — κλασικά και σύγχρονα, ελληνικά και ξένα — στο Θέατρο Πρόβα και σε περιφερειακά σχήματα από το 1993 έως το 2019. Στη θεατρική του πορεία συμπεριλαμβάνονται παραστάσεις της «Αντιγόνης» του Σοφοκλή και της «Εκάβης» του Ευριπίδη στο Ηρώδειο και σε άλλα αρχαία θέατρα, καθώς και συνεργασίες με τους θιάσους της Άννας Φόνσου, του Χρήστου Πολίτη-Αντύπα και του Δημήτρη Ιωακειμίδη. Το σημαντικότερο κεφάλαιο της καριέρας του έγραψε ωστόσο μαζί με τη σύζυγό του Μαίρη Ραζή: αρχικά το Θέατρο Οδού Ερμού και αργότερα το ιστορικό πλέον ΠΡΟΒΑ, που λειτούργησε επί 30 χρόνια με συνεχείς επιτυχίες.
Ο Τσόγκας ήταν επίσης ιδρυτικό μέλος της πειραματικής σκηνής «ΟΙ ΜΥΣΤΕΣ» και του Πρότυπου Κέντρου Αποφυγής Άγχους «η ευ-θυμία», ενώ υπήρξε μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του ΚΘΒΕ, του ΣΕΗ και της ΕΕΣ. Εξίσου σημαντικό υπήρξε το παιδαγωγικό του έργο: δίδαξε υποκριτική από το 1987 στο Ευρωπαϊκό Κολλέγιο Αθηνών, στις σχολές «Antenna», «Star» και «Η Πρόβα», στην Ελληνοαμερικανική Ένωση, στο Πανεπιστήμιο Λομονόσωφ της Μόσχας, στο ΑΠΘ αλλά και στις αγροτικές φυλακές Τίρυνθας.
Συγκλονισμένη η θεατρική κοινότητα — Βραβεία μιας πλούσιας πορείας
Ο Σπύρος Μπιμπίλας ανακοίνωσε τον θάνατο του Σωτήρη Τσόγκα με βαθιά συγκινημένο μήνυμα στα κοινωνικά δίκτυα. «Είμαστε συγκλονισμένοι από το θλιβερό νέο που χτύπησε τη θεατρική μας οικογένεια», έγραψε, αποκαλώντας τον «άνθρωπο πράο, εργασιομανή, τελειομανή, εργάτη του θεάτρου με αγάπη για τους νέους». Ο Μπιμπίλας θυμήθηκε ότι γνωρίστηκαν στη σειρά «Ιερόσυλοι» το 1981, μια παραγωγή που άφησε εποχή στην ελληνική τηλεόραση. Ο Τσόγκας αφήνει πίσω του τη σύζυγό του Μαίρη Ραζή και την κόρη τους, επίσης ηθοποιό, Κοραλία Τσόγκα.
Η προσφορά του Σωτήρη Τσόγκα αναγνωρίστηκε με σειρά διακρίσεων κατά τη διάρκεια της καριέρας του. Έλαβε το Α’ Βραβείο Ανδρικού Ρόλου και το Βραβείο Σκηνοθεσίας στο 3ο Διεθνές Φεστιβάλ Διαβαλκανικού Θεάτρου, το Α’ Πανελλήνιο Βραβείο Ποίησης της ΕΝΕΛ και το Α’ Βραβείο Διδασκαλίας στο Διεθνές Φεστιβάλ Δραματικών Σχολών «ΥΠΕΡΙΩΝ». Τιμήθηκε επίσης με το Χρυσό Μετάλλιο του Μεγάλου Αλεξάνδρου από τον Διεθνή Πολιτιστικό Οργανισμό «Το Καφενείο των Ιδεών». Το 2021, η Ακαδημία των Τεχνών του απένειμε ειδικό βραβείο για τη συνολική πολιτιστική του προσφορά, σφραγίζοντας μια πορεία που άφησε βαθύ αποτύπωμα στη σύγχρονη ελληνική θεατρική ιστορία.
