Με τρία κρίσιμα ζητήματα στο προσκήνιο — τη Μέση Ανατολή, τις τιμές των καυσίμων και τον προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης — ο Κυριάκος Μητσοτάκης έστειλε σαφή μηνύματα προσερχόμενος στη Σύνοδο Κορυφής στις Βρυξέλλες. Ο πρωθυπουργός επέλεξε να ξεκινήσει με τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, χαιρετίζοντας τη συμφωνία που επιτεύχθηκε μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν ως θετικό βήμα αποκλιμάκωσης. Η Ελλάδα, όπως τόνισε, επικροτεί «κάθε πρωτοβουλία» που συμβάλλει στην εκτόνωση της έντασης σε μια περιοχή που παραμένει αναμμένος φυτίλι για ολόκληρη την παγκόσμια κοινότητα. Σε ένα διεθνές περιβάλλον γεμάτο αβεβαιότητα και συνεχείς αναταράξεις, η Αθήνα κρατά σταθερή πυξίδα: μόνο η διπλωματία μπορεί να φέρει βιώσιμη ειρήνη.
Ορμούζ, Πετρέλαιο και η Υποχρέωση προς τους Καταναλωτές
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο Μητσοτάκης στην ανάγκη πλήρους αποκατάστασης της ελευθερίας ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, χαρακτηρίζοντάς την «μεγάλη προτεραιότητα» για το παρόν. Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν κομβικό σταυροδρόμι για τεράστιους όγκους πετρελαίου, και οποιοσδήποτε αποκλεισμός εκεί μεταφράζεται αυτόματα σε σκαμπανεβάσματα τιμών ενέργειας σε ολόκληρη την Ευρώπη. Ο πρωθυπουργός επεσήμανε ότι η κυβέρνηση παρακολουθεί «με μεγάλη προσοχή» τις τιμές τόσο του πετρελαίου όσο και του φυσικού αερίου, εκτιμώντας ότι καταγράφεται ήδη «μια πρώτη σημαντική εκτόνωση». Εφόσον αυτή η τάση διατηρηθεί, τα ευρωπαϊκά νοικοκυριά θα αντιμετωπίσουν ανακούφιση στους επίπονους λογαριασμούς ενέργειας.
Ωστόσο, ο Μητσοτάκης δεν αρκέστηκε σε αισιόδοξες εκτιμήσεις· πήγε ένα βήμα παραπέρα και ξεκαθάρισε τι ακριβώς οφείλει να κάνει η ελληνική πολιτεία. «Υποχρέωσή μας», είπε, είναι να διασφαλιστεί πως η μείωση στις τιμές του αργού πετρελαίου θα αντικατοπτριστεί άμεσα στις τιμές της βενζίνης και του diesel στην αντλία. Πρόκειται για ξεκάθαρο πολιτικό σήμα προς τον κλάδο καυσίμων: οι πτώσεις των διεθνών τιμών δεν πρέπει να «απορροφώνται» από τα περιθώρια κέρδους των εταιρειών, αλλά να φτάνουν στον τελικό καταναλωτή. Ο πρωθυπουργός είναι σαφής: στόχος είναι να ωφεληθούν «όλοι οι Έλληνες καταναλωτές» και όχι μόνο μια μερίδα αγοράς.
Ευρωπαϊκός Προϋπολογισμός, Μετανάστευση και Άμυνα
Στο μέτωπο του νέου πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου της ΕΕ, ο Μητσοτάκης επανέλαβε τη σταθερή ελληνική γραμμή: οι φιλόδοξοι στόχοι που θέτει η Ευρώπη απαιτούν «αντίστοιχα φιλόδοξα χρηματοδοτικά εργαλεία». Η Ελλάδα θα αγωνιστεί για τη διαφύλαξη του «πυρήνα» δύο βαρύνουσας σημασίας μέσων: της πολιτικής συνοχής και της κοινής αγροτικής πολιτικής, τα οποία στηρίζουν εκατομμύρια πολίτες και κοινότητες, ιδίως στη Νότια Ευρώπη. Παράλληλα, αναφέρθηκε στο νέο Ταμείο Ανταγωνιστικότητας, θέτοντας ως όρο η κατανομή του να γίνει «με δίκαιο τρόπο», ώστε να μην ενισχυθούν περαιτέρω οι ήδη υπάρχουσες ανισότητες μεταξύ ισχυρών και αδύναμων οικονομιών. Είναι μια θέση που εκφράζει τον φόβο μιας «Ευρώπης δύο ταχυτήτων» στην κατανομή των κοινοτικών πόρων.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο πρωθυπουργός εξέφρασε ικανοποίηση για τον αυξημένο προϋπολογισμό στον τομέα της μετανάστευσης, χωρίς ωστόσο να κρύψει ότι η Ελλάδα δεν σκοπεύει να σταματήσει εκεί. Η χώρα θα συνεχίσει να πιέζει τους εταίρους της για την ανάπτυξη «κοινών χρηματοδοτικών εργαλείων» που θα μοιράζουν δικαιότερα τα βάρη στη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών. Κλείνοντας, ο Μητσοτάκης έστρεψε τον προβολέα στην άμυνα, χαρακτηρίζοντάς την «ευρωπαϊκό κοινό αγαθό» — μια διατύπωση με βαρύνουσα πολιτική σημασία. Σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, για να εξυπηρετηθεί αποτελεσματικά αυτός ο στόχος, οι εθνικές αμυντικές δυνατότητες πρέπει να συμπληρωθούν από «ένα ευρωπαϊκό χρηματοδοτικό εργαλείο» — μια θέση που αποκτά ιδιαίτερο βάρος σε συνθήκες αυξανόμενης γεωπολιτικής αστάθειας στην ευρωπαϊκή γειτονιά.
