Η Διάσκεψη των Προέδρων της Βουλής ανέδειξε πρώτο τον αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου Παναγιώτη Λυμπερόπουλο στη διαδικασία επιλογής νέου προέδρου του ανώτατου δικαστηρίου. Η ψηφοφορία έγινε μετά από μαραθώνια συνεδρίαση κατά την οποία τα μέλη της Διάσκεψης άκουσαν τους υποψηφίους που παρέστησαν. Η απόφαση έχει γνωμοδοτικό χαρακτήρα και το τελευταίο λόγο θα έχει το Υπουργικό Συμβούλιο. Η ανάγκη επιλογής νέας ηγεσίας προέκυψε καθώς στις 30 Ιουνίου αποχωρούν λόγω ορίου ηλικίας τόσο η πρόεδρος Αναστασία Παπαδοπούλου όσο και ο εισαγγελέας Κωνσταντίνος Τζαβέλλας.
Τι έγινε στη Διάσκεψη των Προέδρων
Η αρχική πρόσκληση της Διάσκεψης απευθυνόταν σε 27 δικαστές — 9 αντιπροέδρους και 18 αρεοπαγίτες. Ωστόσο, στη συνεδρίαση παρέστησαν μόλις 11 από τους 27. Από τους εννέα αντιπροέδρους του Ανωτάτου Δικαστηρίου, απουσίαζαν οι πέντε: οι τρεις επικαλέστηκαν προσωπικούς λόγους, ενώ δύο απέστειλαν επιστολές στις οποίες έκαναν αναφορά σε αρχαιότερους συναδέλφους τους που, βάσει της επετηρίδας, έχουν προβάδισμα έναντι των υπολοίπων. Αρκετοί από αυτούς επέλεξαν να ενημερώσουν γραπτώς τη Βουλή, ώστε η απουσία τους να μην εκληφθεί ως έλλειψη σεβασμού στη διαδικασία.
Μετά την ακρόαση των παρόντων υποψηφίων, ακολούθησε ψηφοφορία που έφερε πρώτο τον Παναγιώτη Λυμπερόπουλο με 15 ψήφους. Δεύτερος κατατάχθηκε ο αντιπρόεδρος Σωκράτης Πλαστήρας με 10 ψήφους και τρίτος ο αρεοπαγίτης Παναγιώτης Βενιζελέας με 9 ψήφους. Ακολουθούν στη λίστα ο Ευτύχιος Νικόπουλος με 8 ψήφους, ο Γεώργιος Σχοινοχωρίτης με 7 και η Χρυσούλα Πλατιά με 6. Στη θέση της λίστας των 15 προτεινόμενων περιλαμβάνονται επίσης, μεταξύ άλλων, οι Αλεξάνδρα Αποστολάκη, Σταυρούλα Κουσουλού, Σταύρος Μαλαίνος και Φωτεινή Μηλιώνη, με 3 ψήφους η καθεμία.
Η επιλογή του Λυμπερόπουλου δεν ήταν έκπληξη. Ο αντιπρόεδρος και εκπρόσωπος Τύπου του Αρείου Πάγου είχε αναδειχθεί πρώτη επιλογή και των ίδιων των συναδέλφων του, καθώς στην ψηφοφορία που έγινε στην Ολομέλεια του Αρείου Πάγου είχε συγκεντρώσει 58 ψήφους. Πρόκειται για τη δεύτερη ψηφοφορία βάσει του πρόσφατου νόμου που δίνει δικαίωμα ψήφου στους υπηρετούντες στον Άρειο Πάγο, με τη Βουλή να αποτελεί το δεύτερο θεσμικό βήμα πριν από το Υπουργικό Συμβούλιο.
Αντιδράσεις και πολιτικό πλαίσιο
Η μαζική απουσία υποψηφίων από τη διαδικασία δεν πέρασε απαρατήρητη στον πολιτικό κόσμο. Η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη (ΕΛ.Α.Σ.) χαρακτήρισε την ακρόαση «πρωτοφανές θεσμικό φιάσκο», αποδίδοντας αποκλειστική ευθύνη στην κυβέρνηση. Κατά την παράταξη, όταν σχεδόν οι μισοί υποψήφιοι επιλέγουν να μην παρουσιαστούν στη Βουλή, αυτό αποδεικνύει απώλεια εμπιστοσύνης στην αξιοπιστία της διαδικασίας. Η ΕΛ.Α.Σ. ανέφερε επίσης ότι οι διαρροές περί «φαβορί» ενίσχυσαν την αίσθηση ότι οι αποφάσεις είναι προειλημμένες.
Παράλληλα, αρκετοί παρατηρητές επισήμαναν ότι δεν είναι η πρώτη φορά που ανώτατοι δικαστές αποφεύγουν τη συγκεκριμένη κοινοβουλευτική διαδικασία. Σε προηγούμενες περιπτώσεις, οι απουσίες είχαν ερμηνευτεί με διαφορετικούς τρόπους: άλλοι δικαστές δήλωναν αδιαφορία για τη θέση, άλλοι θεωρούσαν πως οι υπουργικές εισηγήσεις αποκλίνουν τελικά από τη γνωμοδότηση της Διάσκεψης, και άλλοι θεωρούσαν πως η μακρόχρονη παρουσία τους στο χώρο της Δικαιοσύνης υπερείχε ως κριτήριο έναντι της διαδικασίας ακρόασης. Κάποιοι από τους απόντες φέτος συνόδευσαν την επιστολή τους με αιχμηρές αναφορές, σε μια κρίσιμη καμπή για την επιλογή της ηγεσίας.
Η συζήτηση για τον τρόπο επιλογής της δικαστικής ηγεσίας βρίσκεται ήδη στο επίκεντρο, καθώς πρόσφατα οι ίδιοι οι δικαστές ψήφισαν υπέρ της κατάργησης του άρθρου 86 και ζητούν αλλαγή στον τρόπο εκλογής. Το Υπουργικό Συμβούλιο καλείται να λάβει την οριστική απόφαση έχοντας ενώπιόν του τη λίστα των 15 υποψηφίων που αναδείχθηκαν από τη Βουλή, με επικεφαλής τον Παναγιώτη Λυμπερόπουλο.
Τι ακολουθεί
Η διαδικασία για τον Άρειο Πάγο δεν ολοκληρώνεται εδώ. Την προσεχή εβδομάδα αναμένεται να διεξαχθεί η αντίστοιχη διαδικασία στη Βουλή για την επιλογή νέου εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, μετά την αποχώρηση του Κωνσταντίνου Τζαβέλλα στις 30 Ιουνίου. Το Υπουργικό Συμβούλιο θα κληθεί να λάβει και τις δύο αποφάσεις, διαμορφώνοντας έτσι τη νέα ηγεσία στην κορυφή της Πολιτικής και Ποινικής Δικαιοσύνης της χώρας.
