Τα φορολογικά σχέδια της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης (ΕΛ.Α.Σ.) αρχίζουν να παίρνουν σαφέστερο περίγραμμα, με στελέχη του κόμματος να αποκαλύπτουν μια σειρά από φορολογικές επιβαρύνσεις που θα αφορούν τους οικονομικά εύρωστους. Μετά την ανακοίνωση για αύξηση της φορολογίας των μερισμάτων από 5% σε 15%, η ηγεσία του κόμματος με επικεφαλής τον Αλέξη Τσίπρα έβαλε στο στόχαστρο όσους διαθέτουν ιδιόκτητα σκάφη ή οδηγούν αυτοκίνητα μεγάλου κυβισμού. Πρόκειται για μια ολοκληρωμένη φορολογική στρατηγική η οποία, σύμφωνα με τους ίδιους τους εκπροσώπους της, αναμένεται να αποφέρει στα κρατικά ταμεία έως και 600 εκατομμύρια ευρώ ετησίως. Η ανακοίνωση αυτή πυροδότησε νέο δημόσιο διάλογο για το ποιος θεωρείται «υπερπλούσιος» στην Ελλάδα του σήμερα.
Ο ορισμός της «υπερπολυτελούς διαβίωσης» κατά τον Αθανασιάδη
Κατά τη διάρκεια της εκπομπής Mega Σαββατοκύριακο, το στέλεχος της ΕΛ.Α.Σ. Χάρης Αθανασιάδης κλήθηκε να εξηγήσει τι ακριβώς εννοεί το κόμμα όταν αναφέρεται στην «υπερπολυτελή διαβίωση». Η απάντησή του ήταν άμεση και χωρίς περιστροφές: όποιος διαθέτει κότερο και κάνει διακοπές αποκλειστικά με το δικό του σκάφος, καθώς και όποιος κυκλοφορεί με αυτοκίνητο άνω των 3.000 κυβικών εκατοστών, εντάσσεται αυτομάτως σε αυτή την κατηγορία. Ο κ. Αθανασιάδης τόνισε ότι αυτή η φορολόγηση είναι κοστολογημένη και ρεαλιστική, υπολογίζοντας πως θα αποφέρει 600 εκατομμύρια ευρώ τον χρόνο μόνο από την επιβολή φόρου στην υπερπολυτελή διαβίωση. Παράλληλα, ξεκαθάρισε πως το κόμμα δεν σκοπεύει να πλήξει τα μεσαία και χαμηλά εισοδήματα, αλλά αποκλειστικά εκείνους που επιδεικνύουν υπερβολικό πλούτο στην καθημερινότητά τους.
Ωστόσο, η δήλωση αυτή άνοιξε και ένα ευρύτερο κοινωνικό ζήτημα σχετικά με τα κριτήρια που καθορίζουν την πολυτέλεια στη σύγχρονη Ελλάδα. Ο ίδιος ο κ. Αθανασιάδης σημείωσε χαρακτηριστικά πως «ξέρουμε όλοι από την καθημερινότητα ποιος ζει σύμφωνα με τις απαιτήσεις της υγιούς διαβίωσης», υπονοώντας ότι τα όρια μεταξύ αναγκαιότητας και υπερβολής είναι ευδιάκριτα για τον μέσο πολίτη. Σε αυτό το πλαίσιο, η ΕΛ.Α.Σ. φαίνεται να επιλέγει συγκεκριμένα υλικά σύμβολα πλούτου ως βάση φορολόγησης, αποφεύγοντας αποκλειστικά εισοδηματικά κριτήρια. Το κόμμα διαμορφώνει έτσι ένα φορολογικό αφήγημα που παραπέμπει σε αξίες κοινωνικής δικαιοσύνης και αναδιανομής, με στόχο να αντλήσει πόρους από εκεί που, κατά τη γνώμη του, περισσεύουν.
Μερίσματα και ακίνητη περιουσία στο επίκεντρο του φορολογικού σχεδίου
Το φορολογικό πρόγραμμα της ΕΛ.Α.Σ. δεν εξαντλείται στα κότερα και τα πολυτελή αυτοκίνητα. Ο αναπληρωτής εκπρόσωπος Τύπου του κόμματος, Γιώργος Μπαλατσούκας, είχε ήδη αναλύσει σε προγενέστερη συνέντευξή του την πρόταση για αύξηση της φορολογίας των μερισμάτων, αποκαλύπτοντας ένα αποκαλυπτικό στατιστικό στοιχείο. Συγκεκριμένα, υπάρχουν περίπου 1.500 ΑΦΜ που δηλώνουν ετήσιο εισόδημα της τάξης των 900.000 ευρώ, το οποίο δεν προέρχεται ούτε από επαγγελματική δραστηριότητα ούτε από μισθωτή εργασία, αλλά αποκλειστικά από μερίσματα. Ο κ. Μπαλατσούκας τόνισε πως ο ισχύων φορολογικός συντελεστής των μερισμάτων, που σήμερα βρίσκεται στο 5%, είναι εξαιρετικά χαμηλός και το κόμμα προτείνει την τριπλάσια αύξησή του στο 15%.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο Χάρης Αθανασιάδης διευκρίνισε ότι η φορολογική κλίμακα δεν είναι το κύριο μέλημα της ΕΛ.Α.Σ., αλλά η δίκαιη κατανομή των φορολογικών βαρών. Αντίθετα, το κόμμα σχεδιάζει να χορηγήσει μεγαλύτερες φοροαπαλλαγές στους μισθωτούς, ελαφρύνοντας έτσι τους εργαζόμενους που αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της ελληνικής κοινωνίας. Παράλληλα, εκτός από τα μερίσματα, στο στόχαστρο μπαίνει και η ακίνητη περιουσία — ένας τομέας που παραδοσιακά αποτελεί κύρια δεξαμενή πλούτου για τα ανώτερα εισοδηματικά στρώματα στη χώρα. Ο συνδυασμός αυτών των μέτρων σκιαγραφεί μια φιλόδοξη πρόταση φορολογικής αναδιάρθρωσης που μεταθέτει το βάρος από την εργασία στο κεφάλαιο και στην περιουσία.
Η ανακοίνωση των φορολογικών προτάσεων έρχεται σε μια περίοδο έντονων κοινωνικών πιέσεων και αυξημένης ανισότητας στη χώρα. Το κόμμα του Αλέξη Τσίπρα φαίνεται να επιχειρεί να χαράξει ξεκάθαρη διαχωριστική γραμμή ανάμεσα σε εκείνους που καλύπτουν τις βασικές τους ανάγκες και σε εκείνους που απολαμβάνουν προνόμια πέρα από κάθε αναγκαιότητα. Αν τελικά υλοποιηθούν αυτές οι προτάσεις, θα αποτελέσουν μια από τις πιο τολμηρές αναδιανομές φορολογικού βάρους που έχουν προταθεί τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα. Μένει να φανεί πώς θα αντιδράσει η αγορά, οι επενδυτές και κυρίως ο ίδιος ο εκλογικός κόσμος που καλείται να κρίνει τη βιωσιμότητα αυτής της πολιτικής πρότασης.
