Κρίσιμες τετραμερείς συνομιλίες ΗΠΑ-Ιράν βρίσκονται σε εξέλιξη σήμερα, Κυριακή 21 Ιουνίου, στο ελβετικό ορεινό θέρετρο Μπούργκενστοκ, πάνω από τη λίμνη της Λουκέρνης, με μεσολαβητές το Κατάρ και το Πακιστάν. Η σύνοδος αποτελεί συνέχεια του Μνημονίου Συναντίληψης (MoU) που υπέγραψαν οι δύο χώρες την προηγούμενη εβδομάδα και έχει στόχο τη διατήρηση της εκεχειρίας και την αποτροπή γενικευμένης ανάφλεξης στη Μέση Ανατολή. Παράλληλα, η εξομάλυνση της κατάστασης στον Περσικό Κόλπο αρχίζει να αποτυπώνεται και στην ελληνική αγορά καυσίμων, με βενζίνη και πετρέλαιο να ακολουθούν πτωτική πορεία εδώ και αρκετές εβδομάδες, δίνοντας ανάσα στους καταναλωτές.
Διαβάστε επίσης: Ο Τραμπ για τα Στενά του Ορμούζ: Διόδια μόνο από τις ΗΠΑ
Τι έγινε στο Μπούργκενστοκ
Οι διαβουλεύσεις ξεκίνησαν με διμερή συνάντηση του Ιρανού υπουργού Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί με τον Ελβετό ομόλογό του Ινιάτσιο Κασίς, η οποία διήρκεσε περίπου 45 λεπτά στο Bürgenstock Hotel. Αμέσως μετά, ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπαγκαΐ ανακοίνωσε ότι η τετραμερής σύνοδος μεταξύ Ιράν, ΗΠΑ, Κατάρ και Πακιστάν θα πραγματοποιηθεί το μεσημέρι στον ίδιο χώρο. Σύμφωνα με το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων IRNA, το Ιράν προηγήθηκε με ξεχωριστές επαφές με τους δύο μεσολαβητές πριν από την κεντρική τετραμερή συνεδρίαση.
Το επίπεδο εκπροσώπησης αναδεικνύει τη βαρύτητα των διαπραγματεύσεων. Εκ μέρους των ΗΠΑ, επικεφαλής είναι ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς, ενώ συμμετέχουν ο ειδικός απεσταλμένος του Ντόναλντ Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ, και ο Τζάρεντ Κούσνερ. Το Ιράν εκπροσωπούν ο πρόεδρος του κοινοβουλίου Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ και ο υπουργός Εξωτερικών Αραγτσί. Το Πακιστάν εκπροσωπεί ο πρωθυπουργός Σεχμπάζ Σαρίφ — ο οποίος προσγειώθηκε στη Ζυρίχη νωρίτερα το πρωί της Κυριακής — μαζί με τον αρχηγό του στρατού Ασίμ Μουνίρ. Για το Κατάρ, αναμένεται να παρευρεθεί ο πρωθυπουργός σεΐχης Μοχάμεντ μπιν Αμπντουλραχμάν μπιν Τζασίμ Αλ Θάνι.
Τα θέματα που βρίσκονται στην ατζέντα καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα γεωπολιτικών και οικονομικών ζητημάτων. Κεντρικό σημείο αποτελεί η κατάσταση στον Λίβανο, όπου οι εντάσεις παραμένουν υψηλές. Ωστόσο, στο τραπέζι βρίσκονται επίσης η αποδέσμευση παγωμένων περιουσιακών στοιχείων του Ιράν και η επανέναρξη των ιρανικών εξαγωγών πετρελαίου, δύο ζητήματα που συνδέουν άμεσα τη διπλωματία με τις διεθνείς αγορές ενέργειας.
Αντιδράσεις και πλαίσιο
Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπαγκαΐ ήταν ξεκάθαρος ως προς τις προτεραιότητες της Τεχεράνης: «Το σιωνιστικό καθεστώς συνεχίζει να παραβιάζει τις δεσμεύσεις του για τον Λίβανο. Αυτό θα είναι το βασικό θέμα των σημερινών συνομιλιών», δήλωσε στα ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης. Ο Μπαγκαΐ πρόσθεσε ότι η σύνοδος αποτελεί συνέχεια της εφαρμογής του Μνημονίου Συναντίληψης που υπογράφηκε με τις ΗΠΑ την προηγούμενη εβδομάδα, γεγονός που δείχνει ότι οι δύο πλευρές διατηρούν ανοιχτά διπλωματικά κανάλια παρά τις εντάσεις. Η ένταση γύρω από τον αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ — που επιμένει να διεκδικεί το Ιράν — παραμένει ένα από τα πιο εκρηκτικά ζητήματα στις διαπραγματεύσεις.
Η σταδιακή αποκλιμάκωση της κρίσης στον Περσικό Κόλπο μετά τη συμφωνία-πλαίσιο ΗΠΑ-Ιράν έχει ήδη αρχίσει να μεταφράζεται σε χαμηλότερες τιμές καυσίμων στην Ελλάδα. Οι τιμές βενζίνης και πετρελαίου στα ελληνικά πρατήρια ακολουθούν πτωτική πορεία εδώ και αρκετές εβδομάδες, προσφέροντας μια πρώτη ανάσα στους καταναλωτές ακριβώς την περίοδο που οι θερινές μετακινήσεις βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη. Οι παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι υπάρχει περιθώριο για περαιτέρω αποκλιμάκωση εφόσον η ομαλοποίηση της κατάστασης στη Μέση Ανατολή συνεχιστεί και δεν υπάρξουν νέες γεωπολιτικές αναταράξεις.
Η επιλογή του Μπούργκενστοκ ως τόπου διεξαγωγής των συνομιλιών δεν είναι τυχαία — το ίδιο θέρετρο είχε φιλοξενήσει στο παρελθόν υψηλόβαθμες διπλωματικές συνόδους. Η παρουσία τόσο στρατιωτικής ηγεσίας (αρχηγός στρατού Πακιστάν) όσο και πολιτικής στα πλαίσια των συνομιλιών υπογραμμίζει ότι οι χώρες αντιμετωπίζουν το ζήτημα με ολιστική προσέγγιση, που δεν περιορίζεται στα διπλωματικά κανάλια. Η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί με προσοχή τις εξελίξεις, καθώς μια επιτυχής έκβαση των σημερινών συνομιλιών θα μπορούσε να σταθεροποιήσει τόσο την περιφερειακή ασφάλεια όσο και τις αγορές ενέργειας παγκοσμίως.
Τι ακολουθεί
Οι τετραμερείς συνομιλίες στο Μπούργκενστοκ αναμένεται να ολοκληρωθούν μέσα στη μέρα, με τα αποτελέσματά τους να αποτελούν καθοριστικό παράγοντα για τη συνέχεια της εφαρμογής του Μνημονίου Συναντίληψης ΗΠΑ-Ιράν. Εφόσον η κατάσταση στον Λίβανο εξομαλυνθεί και οι δεσμεύσεις τηρηθούν, οι παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι η πτωτική τάση στις τιμές των καυσίμων στην Ελλάδα θα συνεχιστεί. Αντίθετα, οποιαδήποτε νέα κλιμάκωση — και ιδίως γύρω από τα Στενά του Ορμούζ — θα μπορούσε να αναστρέψει άμεσα τη θετική αυτή πορεία και να επαναφέρει πιέσεις στις τιμές ενέργειας διεθνώς.
