Δέκα χρόνια μετά το ιστορικό δημοψήφισμα του 2016, η πλειονότητα των Βρετανών ψηφοφόρων έχει καταλήξει σε μια σαφή διαπίστωση: το Brexit δεν απέδωσε τα υποσχεθέντα. Νέα δημοσκόπηση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Εξωτερικών Σχέσεων (ECFR), που δόθηκε στη δημοσιότητα στις 21 Ιουνίου 2026, αποτυπώνει ένα αρνητικό αντίκτυπο σε σχεδόν κάθε τομέα που επικαλέστηκαν οι υπέρμαχοι της αποχώρησης. Σχεδόν τα δύο τρίτα των πολιτών, ανεξαρτήτως κομματικής ταυτότητας, εκτιμούν πλέον ότι η αποχώρηση από την Ευρωπαϊκή Ένωση έβλαψε τη χώρα — με αριθμούς που δεν αφήνουν περιθώριο παρερμηνείας.
Τι αποκάλυψε η δημοσκόπηση του ECFR
Η έρευνα διενεργήθηκε από τις 7 έως τις 14 Μαΐου σε δείγμα άνω των 2.000 ερωτηθέντων και τα ευρήματά της είναι αποκαλυπτικά. Τα δύο τρίτα των ερωτηθέντων θεωρούν ότι το Brexit αύξησε το κόστος ζωής και επιδείνωσε την οικονομική κατάσταση. Ο πιο εντυπωσιακός αριθμός, ωστόσο, αφορά την ίδια τη θεμελιώδη επιλογή: το 57% των Βρετανών χαρακτηρίζει πλέον ανοιχτά την αποχώρηση από την ΕΕ ως «λάθος». Παράλληλα, το ίδιο ποσοστό, 57%, κρίνει ότι η αποχώρηση μείωσε τις ευκαιρίες για τους νέους, ενώ τα τρία τέταρτα των πολιτών επιθυμούν στενότερους δεσμούς με την ΕΕ.
Ο επικεφαλής του ECFR, Μαρκ Λέοναρντ, έδωσε τη δική του ερμηνεία στα αποτελέσματα: «Μια δεκαετία μετά, οι Βρετανοί συνειδητοποιούν ότι οι ελπίδες τους για μια καλύτερη ζωή εκτός της ΕΕ μένουν ανεκπλήρωτες και ότι το Brexit υπονομεύει την ικανότητα του Ηνωμένου Βασιλείου να διαχειριστεί τα ζητήματα που απασχολούν περισσότερο τους ψηφοφόρους». Τα λόγια του Λέοναρντ συνοψίζουν ένα ευρύτερο αίσθημα απογοήτευσης που διαπερνά ολόκληρο το πολιτικό φάσμα της Βρετανίας — από τους οπαδούς του Εργατικού Κόμματος ως τους ψηφοφόρους των Συντηρητικών.
Μετανάστευση και εμπόριο: οι μεγάλες αποτυχίες
Ο έλεγχος της μετανάστευσης ήταν το κεντρικό επιχείρημα της εκστρατείας υπέρ του Brexit το 2016. Ωστόσο, η δημοσκόπηση αποκαλύπτει ότι ακριβώς σε αυτό το ζήτημα η αποτυχία είναι εμφανέστερη. Το 56% των ερωτηθέντων πιστεύει ότι η προσέγγιση του Ηνωμένου Βασιλείου μετά το Brexit για τη μετανάστευση έχει αποτύχει — και μάλιστα θα υποστήριζε την επαναφορά της ελεύθερης κυκλοφορίας με την ΕΕ σε αντάλλαγμα στενότερης εμπορικής σχέσης. Το ίδιο ποσοστό, 56%, εκτιμά ότι το Brexit ήταν κακό για το εμπόριο και τη γραφειοκρατία.
Το εύρημα αυτό αντιστρέφει το αφήγημα που οδήγησε στο δημοψήφισμα. Οι υπέρμαχοι της αποχώρησης είχαν υποσχεθεί αυστηρότερο έλεγχο στη μετανάστευση και πιο ευέλικτες εμπορικές συμφωνίες. Δέκα χρόνια αργότερα, η βρετανική κοινή γνώμη κρίνει αμφότερους τους στόχους ανεπίτευκτους. Χαρακτηριστικά, μόνο το 18% των ερωτηθέντων θεωρεί πλέον τις ΗΠΑ αξιόπιστο εταίρο σε θέματα ασφάλειας, με τους Βρετανούς να στρέφονται προς την Ευρώπη για στρατηγική σύμπραξη.
Τι ακολουθεί: Οι Ευρωπαίοι θέλουν τη Βρετανία πίσω
Ξεχωριστή δημοσκόπηση του ECFR σε 15 χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης έδειξε ότι τα δύο τρίτα των Ευρωπαίων πολιτών τάσσονται υπέρ της επιστροφής της Βρετανίας στην ΕΕ στο μέλλον. Από τις δύο πλευρές της Μάγχης, η διάθεση για επανασύνδεση ενισχύεται με ρυθμό που δύσκολα θα μπορούσε να αγνοηθεί πολιτικά. Η κοινή γνώμη τόσο στη Βρετανία όσο και στην ηπειρωτική Ευρώπη κινείται προς την ίδια κατεύθυνση, έστω και αν οι επίσημες κυβερνητικές θέσεις παραμένουν πιο συγκρατημένες.
Τα τρία τέταρτα των Βρετανών ψηφοφόρων επιθυμούν στενότερους δεσμούς με την ΕΕ, γεγονός που θέτει ένα σαφές ερώτημα στην πολιτική ηγεσία του Λονδίνου: πόσο καιρό μπορεί η επίσημη γραμμή να αγνοεί τη βούληση της πλειοψηφίας; Η έρευνα του ECFR καταδεικνύει με σαφήνεια ότι η βρετανική κοινωνία, μια δεκαετία μετά την ψήφο εκείνη του 2016, έχει ήδη διαμορφώσει τη δική της απάντηση.
