Μέτρα που θα ανατρέψουν τα δεδομένα της αγοράς βραχυχρόνιων μισθώσεων τίθενται σε εφαρμογή σε λιγότερο από δέκα ημέρες, αφήνοντας χιλιάδες ιδιοκτήτες σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη να αγωνίζονται να προλάβουν τις εξελίξεις. Το νέο πολυνομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, το οποίο έχει ήδη κατατεθεί στη Βουλή, φέρνει από την 1η Ιουλίου 2025 ριζικές αλλαγές που δεν αφορούν αποκλειστικά τους ενδιαφερόμενους για νέες άδειες, αλλά επηρεάζουν και όσους ήδη διαθέτουν ενεργό Αριθμό Μητρώου Ακινήτου (ΑΜΑ). Για πολλούς, η απόφαση αν θα πουλήσουν, θα δωρίσουν ή θα μεταβιβάσουν ένα ακίνητο πρέπει να ληφθεί τώρα — και όχι αύριο.
Το χρονικό περιθώριο στενεύει ασφυκτικά, ιδίως για τους ιδιοκτήτες στη Θεσσαλονίκη, οι οποίοι έχουν ακόμα τη δυνατότητα να υποβάλουν αίτηση για ΑΜΑ πριν την ενεργοποίηση της αναστολής νέων εγγραφών στην Α’ Δημοτική Κοινότητα — το ιστορικό και εμπορικό επίκεντρο της πόλης. Μόλις παρέλθει η προθεσμία, κανένα νέο ακίνητο στην περιοχή αυτή δεν θα μπορεί να αδειοδοτηθεί για βραχυχρόνια μίσθωση. Πρόκειται για μια ευκαιρία που αρκετοί εκτιμούν ότι δεν θα επαναληφθεί σύντομα, και η αγορά αντιδρά με έντονη κινητικότητα τις τελευταίες ημέρες.
Ποιες περιοχές αφορά η αναστολή και τι ισχύει στην Αθήνα
Στην Αθήνα, το μέτρο της αναστολής νέων εγγραφών δεν είναι καινούριο. Τα τρία πρώτα δημοτικά διαμερίσματα του Δήμου Αθηναίων έχουν ήδη ενταχθεί σε καθεστώς περιορισμού, περιλαμβάνοντας κεντρικές γειτονιές με ιδιαίτερα υψηλή τουριστική ζήτηση. Ανάμεσά τους συγκαταλέγονται η Πλάκα, το Μοναστηράκι, το Θησείο, το Κουκάκι, το Μεταξουργείο, το Κολωνάκι, τα Εξάρχεια, το Παγκράτι και ο Νέος Κόσμος — γειτονιές που τα τελευταία χρόνια κατέγραψαν εκρηκτική άνοδο στον αριθμό των καταλυμάτων τύπου Airbnb. Ωστόσο, το νέο νομοσχέδιο επεκτείνει και εμβαθύνει τους υφιστάμενους περιορισμούς, προσθέτοντας ρυθμίσεις που ακόμα και οι ήδη αδειοδοτημένοι ιδιοκτήτες δεν μπορούν να αγνοήσουν.
Σε αυτό το πλαίσιο, η Θεσσαλονίκη εντάσσεται για πρώτη φορά σε ένα ανάλογο καθεστώς. Η Α’ Δημοτική Κοινότητα, όπου συγκεντρώνεται η συντριπτική πλειονότητα των καταλυμάτων βραχυχρόνιας μίσθωσης της πόλης, ορίζεται ως ζώνη αναστολής νέων εγγραφών. Παράλληλα, ιδιοκτήτες που διαθέτουν ήδη ενεργό ΑΜΑ σε αμφότερες τις πόλεις εξετάζουν επισταμένως εάν πρέπει να επισπεύσουν οικογενειακές ή οικονομικές μεταβιβάσεις — πωλήσεις, γονικές παροχές ή δωρεές — πριν μπει σε ισχύ το νέο νομικό πλαίσιο.
Το «αγκάθι» των μεταβιβάσεων και ο κίνδυνος απώλειας ΑΜΑ
Το σημείο που έχει προκαλέσει τη μεγαλύτερη ανησυχία στην αγορά ακινήτων αφορά τη μεταβίβαση ακινήτων εν ζωή — δηλαδή πωλήσεις, δωρεές και γονικές παροχές — σε περιοχές με ισχύουσα αναστολή. Σύμφωνα με τη συγκεκριμένη διάταξη του νομοσχεδίου, η αλλαγή ιδιοκτησίας ενός ακινήτου που φέρει ενεργό ΑΜΑ ενδέχεται να σημαίνει αυτομάτως ότι ο νέος ιδιοκτήτης δεν θα μπορεί να συνεχίσει την εκμετάλλευσή του μέσω πλατφόρμας βραχυχρόνιας μίσθωσης. Με απλά λόγια, ένα διαμέρισμα που σήμερα αποφέρει κανονικό εισόδημα ως Airbnb μπορεί, μετά τη μεταβίβασή του, να χάσει αυτή τη δυνατότητα οριστικά.
Αυτό αποτελεί ουσιαστικά μια σημαντική μείωση της αξίας του ακινήτου για τον νέο αποκτώντα, γεγονός που αναμένεται να επηρεάσει τόσο τις τιμές όσο και την προθυμία αγοράς. Πολλοί νομικοί και σύμβουλοι ακίνητης περιουσίας έχουν ήδη αρχίσει να ενημερώνουν πελάτες τους να προχωρήσουν άμεσα σε εκκρεμείς μεταβιβάσεις, ώστε η αλλαγή ιδιοκτησίας να ολοκληρωθεί ενώ ακόμα το ΑΜΑ μπορεί να «κληρονομηθεί» ή να διατηρηθεί. Ωστόσο, τα χρονικά περιθώρια είναι εξαιρετικά στενά, και η διεκπεραίωση συμβολαιογραφικών πράξεων σε λίγες ημέρες δεν είναι πάντα εφικτή.
Συνολικά, οι αλλαγές που επέρχονται από την 1η Ιουλίου σηματοδοτούν μια νέα εποχή για την αγορά βραχυχρόνιων μισθώσεων στην Ελλάδα. Η κυβέρνηση επιδιώκει να θέσει φραγμούς στην υπερσυγκέντρωση καταλυμάτων τύπου Airbnb σε αστικά κέντρα, ανταποκρινόμενη σε αυξανόμενες κοινωνικές πιέσεις για πρόσβαση σε προσιτή κατοικία. Για χιλιάδες ιδιοκτήτες, όμως, οι επόμενες ημέρες ισοδυναμούν με κρίσιμες αποφάσεις που θα καθορίσουν τη μελλοντική αξία και αξιοποίηση της περιουσίας τους.
