Σε εσωτερική κρίση βρίσκεται η «ΕΛΠΙΔΑ για τη Δημοκρατία», το νεοσύστατο κόμμα της Μαρίας Καρυστιανού, μετά από σειρά ηχηρών αποχωρήσεων που ανακοινώθηκαν δημόσια. Ο Βασίλης Κοκοτσάκης, τεχνικός σύμβουλος και πραγματογνώμονας των οικογενειών θυμάτων του δυστυχήματος στα Τέμπη, αποχώρησε με εκτενή ανοιχτή επιστολή, κατηγορώντας τον φορέα ότι εξελίχθηκε σε «προσωπικό πολιτικό εγχείρημα». Παράλληλα, τη στήριξή του αποσύρει και ο πτέραρχος εν αποστρατεία Αθανάσιος Παπανικολάου, ο οποίος είχε εκφράσει στήριξη στο κόμμα κατά την παρουσίασή του στη Θεσσαλονίκη. Οι δύο αποχωρήσεις προκαλούν τριγμούς σε έναν φορέα που αντιμετωπίζει ήδη προβλήματα τόσο σε επίπεδο ηγετικού πυρήνα όσο και σε επίπεδο εγγεγραμμένων μελών.
Τι έγινε
Ο Βασίλης Κοκοτσάκης είχε διαδραματίσει κεντρικό ρόλο στις έρευνες για τη σιδηροδρομική τραγωδία των Τεμπών, εξετάζοντας ως ειδικός πραγματογνώμονας πυρκαγιών την πυρόσφαιρα που δημιουργήθηκε μετά τη σύγκρουση των δύο τρένων και συντάσσοντας τεχνική έκθεση για τον Σύλλογο Συγγενών Θυμάτων. Στις 21 Μαΐου 2026, κατά την παρουσίαση της Ιδρυτικής Διακήρυξης, είχε τοποθετηθεί δημόσια υπέρ του εγχειρήματος, εκφράζοντας την ευχή το νέο κίνημα να παραμείνει πιστό στις αρχές για «Αλήθεια, Δικαιοσύνη και Ευθύνη». Ωστόσο, μετά από μήνες εμπλοκής, κατέληξε σε εντελώς διαφορετικά συμπεράσματα για την πορεία της «ΕΛΠΙΔΑΣ για τη Δημοκρατία». «Σήμερα, μετά από μήνες προσπαθειών, προτάσεων, παρεμβάσεων και αναμονής, κατέληξα στο συμπέρασμα ότι το εγχείρημα ακολούθησε διαφορετικό δρόμο από εκείνον που οραματίστηκα», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Στην εκτενή ανοιχτή του επιστολή, ο Κοκοτσάκης αναφέρεται σε «σοβαρές οργανωτικές ελλείψεις» και καταγγέλλει ότι από την πρώτη στιγμή είχαν υποβληθεί προτάσεις και σχέδια για τη θεσμική συγκρότηση του φορέα, χωρίς να εισακουστούν. Σύμφωνα με τον ίδιο, η Ιδρυτική Διακήρυξη συντάχθηκε χωρίς συλλογικές διαδικασίες, ενώ αντίστοιχη πορεία ακολουθείται και για το καταστατικό. Οι ομάδες πολιτών που συγκροτήθηκαν σε όλη τη χώρα παρέμειναν χωρίς σαφές πλαίσιο λειτουργίας, χωρίς αρμοδιότητες ή θεσμικές εγγυήσεις συμμετοχής. «Κανένα Κίνημα Πολιτών δεν μπορεί να λειτουργήσει χωρίς κανόνες, χωρίς θεσμούς, χωρίς διαφάνεια, χωρίς λογοδοσία και χωρίς σαφές οργανωτικό πλαίσιο», τόνισε ρητά.
Ανεξάρτητα από τον Κοκοτσάκη, την αποχώρησή του ανακοίνωσε και ο πτέραρχος εν αποστρατεία Αθανάσιος Παπανικολάου. Κατά την παρουσίαση του κόμματος στη Θεσσαλονίκη, ο Παπανικολάου είχε στείλει βιντεοσκοπημένο μήνυμα στήριξης, κίνηση από την οποία σήμερα αποστασιοποιείται πλήρως. Δήλωσε ότι δεν θέλει να έχει καμία ανάμειξη με το κόμμα, αφού διαπίστωσε ότι αντί να λειτουργήσει ως ανοιχτό κοινωνικό κίνημα με συλλογική δράση και δημοκρατική εκπροσώπηση, άρχισε να εξελίσσεται σε «περίκλειστη παρέα» με καθοδηγητές πρώην στελέχη της ΝΙΚΗΣ, δίνοντας τόνο «ιδεολογικής και πνευματικής περιχαράκωσης».
Αντιδράσεις και πλαίσιο
Ο Κοκοτσάκης δεν αρκέστηκε σε οργανωτικές παρατηρήσεις — στην επιστολή του διατύπωσε ευθείες πολιτικές κατηγορίες, υποδεικνύοντας τη Μαρία Καρυστιανού ως κύρια υπεύθυνη για τον τρόπο που εξελίχθηκε ο φορέας. Καταγγέλλει ότι αντί να αναπτυχθεί ανοιχτός διάλογος, κυριάρχησαν «λογικές μηχανισμών, εσωτερικών ισορροπιών, προσωπικών επιρροών και παρασκηνιακών ανταγωνισμών». Υποστηρίζει ότι «δεν υπήρξε ποτέ ουσιαστική συζήτηση για κανένα οργανωτικό, θεσμικό, πολιτικό ή άλλο θέμα», ενώ «ξεφύτρωναν θέσεις και απόψεις που εξέφραζαν μόνο τους ομιλούντες». Η πιο εύγλωττη σύνοψη της κριτικής του αποτελεί η φράση: «Δεν μπορείς να ευαγγελίζεσαι τη διαφάνεια όταν λειτουργείς με αυλές», με την οποία καταλογίζει ευθέως ευθύνες στην επικεφαλής του εγχειρήματος.
Ο Κοκοτσάκης ζήτησε δημόσια συγγνώμη από όσους ακολούθησαν το εγχείρημα εμπιστευόμενοι τον ίδιο, αναγνωρίζοντας ότι τους κάλεσε να πιστέψουν σε μια προοπτική που δεν εξελίχθηκε όπως ελπιζόταν. «Η συγγνώμη αυτή είναι για μένα πράξη ευθύνης. Στη ζωή μας δεν κρινόμαστε μόνο από τις επιτυχίες μας, κρινόμαστε και από την ειλικρίνεια με την οποία αναγνωρίζουμε τις λανθασμένες εκτιμήσεις μας», ανέφερε. Ξεκαθάρισε πάντως ότι «αυτό που αλλάζει σήμερα δεν είναι οι αξίες μου, αλλά η πολιτική μου επιλογή», επαναβεβαιώνοντας τη δέσμευσή του απέναντι στις οικογένειες θυμάτων. Τόνισε ότι παραμένει δίπλα «στους ανθρώπους που πιστεύουν ότι η Δημοκρατία δεν είναι υπόθεση αρχηγών αλλά ενεργών πολιτών».
Οι αποχωρήσεις Κοκοτσάκη και Παπανικολάου δεν συμβαίνουν σε κενό — η «ΕΛΠΙΔΑ για τη Δημοκρατία» αντιμετωπίζει τριγμούς τόσο σε επίπεδο ιδρυτικού πυρήνα όσο και σε επίπεδο κοινής βάσης. Το κόμμα γεννήθηκε από τον κοινωνικό ξεσηκωμό που ακολούθησε τη σιδηροδρομική τραγωδία, με αποκορύφωμα τις μεγάλες διαδηλώσεις του Ιανουαρίου και του Φεβρουαρίου 2025. Η ιδρυτική υπόσχεση ήταν ένας φορέας χωρίς «αυλές και αυλικούς», που δεν θα αναπαρήγαγε «τις παθογένειες που για δεκαετίες οδήγησαν τους πολίτες στην αποστροφή απέναντι στην πολιτική». Η κριτική που διατυπώνουν δημόσια οι αποχωρούντες θέτει ακριβώς αυτές τις υποσχέσεις υπό αμφισβήτηση, σε μια κρίσιμη φάση για το νεοσύστατο κόμμα.
