Στο επίκεντρο της διεθνούς διπλωματίας βρέθηκε η Ουάσινγκτον, καθώς η πρώτη ημέρα του 5ου γύρου των συνομιλιών Ισραήλ-Λιβάνου ολοκληρώθηκε τα ξημερώματα της Τετάρτης μετά από περισσότερες από οκτώ ώρες διαβουλεύσεων. Οι δύο αντιπροσωπείες δεν εξέδωσαν κοινή ανακοίνωση μετά το πέρας της πρώτης συνεδρίασης, ενώ η κοινή δήλωση αναμένεται μετά την ολοκλήρωση όλων των επαφών την Πέμπτη. Οι συνομιλίες Ισραήλ-Λιβάνου καλύπτουν πολιτικά θέματα και ζητήματα ασφάλειας, σε ένα σύνθετο διπλωματικό τοπίο που επηρεάζεται και από το παράλληλο μνημόνιο κατανόησης των ΗΠΑ με το Ιράν.
Τι έγινε στον 5ο γύρο των συνομιλιών
Η πρώτη ημέρα των συνομιλιών, η οποία διεξήχθη την Τρίτη, κάλυψε τόσο πολιτικά θέματα όσο και ζητήματα ασφάλειας. Οι αντιπροσωπείες των δύο χωρών συναντήθηκαν σε εκτεταμένες συνεδριάσεις που διήρκεσαν πάνω από οκτώ ώρες, γεγονός που αποκαλύπτει την πολυπλοκότητα των θεμάτων που τέθηκαν στο τραπέζι. Δεν εκδόθηκε κοινή δήλωση μετά το κλείσιμο της πρώτης ημέρας. Πηγή που έχει γνώση των διαπραγματεύσεων ανέφερε ότι η κοινή δήλωση θεωρείται πιθανότερο να εκδοθεί μετά την ολοκλήρωση όλων των επαφών, όταν θα γίνει και η συνολική αποτίμηση της διαδικασίας.
Το πρόγραμμα των συνομιλιών εκτείνεται σε τρεις ημέρες και διαφορετικές τοποθεσίες στην αμερικανική πρωτεύουσα. Σήμερα, Τετάρτη, οι αντιπροσωπείες συνεχίζουν τις συζητήσεις στο Πεντάγωνο, επικεντρώνοντας αποκλειστικά στα ζητήματα ασφάλειας. Την Πέμπτη, οι δύο πλευρές επιστρέφουν στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ για να συνεχίσουν το πολιτικό σκέλος των διαπραγματεύσεων. Η επιλογή των διαφορετικών χώρων ανά ημέρα αντικατοπτρίζει τη σαφή διάκριση μεταξύ του στρατιωτικού και του πολιτικού σκέλους της αναζητούμενης συμφωνίας.
Ο παρόν κύκλος είναι ο πέμπτος συνεχόμενος γύρος άμεσων συνομιλιών μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου, γεγονός που αποδεικνύει την ένταση της διπλωματικής δραστηριότητας στην περιοχή. Οι συνομιλίες Ισραήλ-Λιβάνου φιλοξενούνται στην Ουάσινγκτον υπό αμερικανική αιγίδα, με τις ΗΠΑ να αναλαμβάνουν ενεργό ρόλο διαμεσολαβητή και στα δύο σκέλη των διαπραγματεύσεων. Η ολοκλήρωση του γύρου αναμένεται να φέρει κοινή δήλωση, κάτι που οι αντιπροσωπείες επέλεξαν να αναβάλουν μέχρι το τέλος.
Αντιδράσεις και πλαίσιο: ο ιρανικός παράγοντας στο προσκήνιο
Πέρα από τον άξονα Ισραήλ–Λιβάνου, σημαντικό ρόλο στο παρασκήνιο παίζει η πίεση που ασκούν οι Ηνωμένες Πολιτείες για περιορισμένη αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων από ορισμένες περιοχές του νότιου Λιβάνου. Συγκεκριμένα, η Ουάσινγκτον επιδιώκει να πείσει το Τελ Αβίβ να αποσύρει τις δυνάμεις του από επιλεγμένες θέσεις, τις οποίες θα αναλάβει ο λιβανέζικος στρατός μέσω ενός λεγόμενου «πιλοτικού προγράμματος». Πρόκειται για σταδιακή προσέγγιση που στοχεύει στη δημιουργία εμπιστοσύνης μεταξύ των δύο πλευρών και στη σταθεροποίηση της κατάστασης στον νότιο Λίβανο.
Η αμερικανική πίεση για αποχώρηση δεν είναι ανεξάρτητη από τις ευρύτερες εξελίξεις της περιοχής. Η Ουάσινγκτον επιδιώκει να σταθεροποιήσει το πρόσφατο μνημόνιο κατανόησης που συνήψε με το Ιράν, το οποίο φέρεται να προβλέπει τον τερματισμό των στρατιωτικών επιχειρήσεων στον Λίβανο. Η διασύνδεση αυτή δημιουργεί ένα σύνθετο διπλωματικό παζλ, καθώς οι εξελίξεις σε ένα μέτωπο επηρεάζουν αναπόφευκτα το άλλο. Ωστόσο, οι δύο διαδικασίες — οι συνομιλίες Ισραήλ-Λιβάνου και το μνημόνιο με το Ιράν — εξελίσσονται παράλληλα και με διαφορετικές δυναμικές.
Το Ισραήλ δεν συμμετέχει στο μνημόνιο κατανόησης με το Ιράν και η απουσία αυτή έχει προκαλέσει ανοιχτή ένταση. Το Τελ Αβίβ υποστηρίζει κατηγορηματικά ότι η Τεχεράνη δεν πρέπει να έχει κανέναν ρόλο στις εξελίξεις που αφορούν τον Λίβανο, θεωρώντας ότι μια τέτοια προοπτική υπονομεύει τα δικά του συμφέροντα. Παράλληλα, το Ισραήλ εκτιμά ότι το μνημόνιο αυτό υπονομεύει και τις ίδιες τις προσπάθειες των ΗΠΑ να διαχωρίσουν τα δύο παράλληλα διπλωματικά και στρατιωτικά μέτωπα — αυτό του Λιβάνου και αυτό με το Ιράν.
Τι αναμένεται την Πέμπτη
Η ολοκλήρωση του 5ου γύρου των συνομιλιών Ισραήλ-Λιβάνου αναμένεται την Πέμπτη, όταν οι αντιπροσωπείες θα επιστρέψουν για τελευταία φορά στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ. Εκεί θα συζητηθεί το πολιτικό σκέλος των διαπραγματεύσεων και θα γίνει η συνολική αποτίμηση της τριήμερης διαδικασίας. Η κοινή δήλωση των δύο πλευρών — την οποία οι αντιπροσωπείες επέλεξαν να αναβάλουν μετά την πρώτη ημέρα — αναμένεται να εκδοθεί μετά την ολοκλήρωση της Πέμπτης. Το αν θα υπάρξει τελικά συμφωνία για το «πιλοτικό πρόγραμμα» αποχώρησης από τον νότιο Λίβανο παραμένει ανοιχτό ερώτημα που θα κριθεί στις επόμενες ώρες.
