Οι αποκλεισμοί δρόμων στη Βολιβία που είχαν παραλύσει τη χώρα των Άνδεων για πάνω από επτά εβδομάδες τερματίστηκαν την Τρίτη, σύμφωνα με ανακοίνωση των αρχών. Το κύμα μαζικών κινητοποιήσεων, με επικεφαλής αγρότες, ιθαγενείς και εργάτες, είχε ως κεντρικό αίτημα την παραίτηση του κεντροδεξιού προέδρου Ροδρίγο Πας. Η λήξη των μπλόκων έφερε άμεση βελτίωση στην τροφοδοσία μεγάλων αστικών κέντρων, καθώς η διοικητική πρωτεύουσα Λα Πας και η γειτονική Ελ Άλτο είχαν πληγεί σφοδρά. Η κρίση αυτή προκάλεσε έντονες διεθνείς αντιδράσεις και βαθιά πολιτική αντιπαράθεση εντός της χώρας.
Τι έγινε: Εκατό μπλόκα και κατάσταση έκτακτης ανάγκης
Στο αποκορύφωμά τους, τα μπλόκα έφτασαν περίπου τα 100 σε όλη την επικράτεια της Βολιβίας. Η διοικητική πρωτεύουσα Λα Πας και η γειτονική Ελ Άλτο ήταν οι πόλεις που υπέφεραν περισσότερο, με σοβαρές ελλείψεις τόσο σε τρόφιμα όσο και σε καύσιμα. Οι κινητοποιήσεις είχαν επικεφαλής αγρότες, ιθαγενείς πληθυσμούς και εργάτες, που απαιτούσαν την παραίτηση του κεντροδεξιού προέδρου Ροδρίγο Πας. Η κρίση κράτησε επτά και πλέον εβδομάδες, επιβαρύνοντας σοβαρά την καθημερινότητα εκατομμυρίων πολιτών.
Ο πρόεδρος Ροδρίγο Πας κήρυξε το Σάββατο κατάσταση έκτακτης ανάγκης, απαγορεύοντας τις διαδηλώσεις για 90 ημέρες και διατάσσοντας αστυνομικές και στρατιωτικές δυνάμεις να ανοίξουν τους αποκλεισμένους δρόμους. Η κυβέρνηση προχώρησε σε αποφασιστικά βήματα για να αποκαταστήσει την ομαλότητα και να σταματήσει την αιμορραγία στην οικονομία. Ο υπουργός Δημοσίων Έργων Μαουρίσιο Σαμόρα ανακοίνωσε μέσω X: «Οι δρόμοι μας απελευθερώθηκαν». Η αποκατάσταση της κυκλοφορίας επέτρεψε στα καραβάνια ανεφοδιασμού να φτάσουν επιτέλους στις πληγείσες πόλεις.
Τα τελευταία ενεργά μπλόκα βρίσκονταν στην Κοτσαμπάμπα, στο κεντρικό τμήμα της Βολιβίας, περιοχή που θεωρείται προπύργιο του αυτόχθονα ηγέτη Έβο Μοράλες. Η άρση τους ήρθε μετά την ανακοίνωση του ίδιου του Μοράλες τη Δευτέρα, ότι αναστέλλει τις κινητοποιήσεις μέχρι νεωτέρας. Η κίνηση αυτή ήταν αυτή που έδωσε διέξοδο σε μία κατάσταση που κόστιζε ακριβά στους πολίτες. Έτσι, τα εμπόδια αρθήκαν και η ροή των εμπορευμάτων αποκαταστάθηκε σε όλα τα κομβικά σημεία.
Αντιδράσεις: Διεθνής καταδίκη και αλληλοκατηγορίες
Οι Ηνωμένες Πολιτείες μαζί με περίπου 15 κράτη της αμερικανικής ηπείρου εξέφρασαν τη «βαθιά ανησυχία» τους για τον αντίκτυπο των αποκλεισμών στον πληθυσμό και στην οικονομία. Σε κοινή τους ανακοίνωση, υποστήριξαν ότι οι προσπάθειες να «υπονομευτεί και να ανατραπεί» η «νόμιμη και δημοκρατικά εκλεγμένη κυβέρνηση» συνιστούν «σοβαρή απειλή για τη συνταγματική τάξη» στη Βολιβία. Η ανακοίνωση κατήγγειλε τη «βίαιη μειοψηφία» και κάλεσε τις κινητοποιούμενες οργανώσεις να δώσουν προτεραιότητα στον διάλογο εντός του συνταγματικού πλαισίου. Ανάμεσα στις χώρες που υπέγραψαν ήταν η Αργεντινή, ο Καναδάς, η Χιλή, η Κόστα Ρίκα, η Δομινικανή Δημοκρατία, ο Ισημερινός, το Ελ Σαλβαδόρ, η Γουιάνα, η Ονδούρα, η Τζαμάικα, η Παραγουάη, το Περού και ο Παναμάς.
Οξύτατη ήταν η τοποθέτηση του προέδρου του Παναμά, Χοσέ Ραούλ Μουλίνο, ο οποίος μίλησε κατά τη διάρκεια της γενικής συνέλευσης του Οργανισμού Αμερικανικών Κρατών (ΟΑΚ) που διεξαγόταν στη χώρα του. Ο Μουλίνο ισχυρίστηκε ότι διακινητές ναρκωτικών χρηματοδοτούν τη «ριζοσπαστική αριστερά» στη Βολιβία και ότι το οργανωμένο έγκλημα «αποπειράται να ανατρέψει τη συνταγματική τάξη με βίαια και παράνομα μέσα». Η τοποθέτησή του ακούστηκε μπροστά σε εκπροσώπους ολόκληρης της ηπείρου. Αντικατόπτρισε έτσι τη γενικότερη ανησυχία για τις εξελίξεις στη Βολιβία.
Ωστόσο, οξύτατη παραμένει και η εσωτερική πολιτική σύγκρουση. Η κυβέρνηση Πας κατηγορεί τον σοσιαλιστή πρώην πρόεδρο Έβο Μοράλες — ο οποίος ηγήθηκε της χώρας από το 2006 έως το 2019 — ότι ενορχήστρωσε τις μαζικές κινητοποιήσεις και τις χρηματοδότησε με έσοδα από τη διακίνηση ναρκωτικών. Παράλληλα, μέχρι στιγμής δεν έχει προσκομίσει καμία απόδειξη που να τεκμηριώνει τις βαρύτατες αυτές κατηγορίες. Ο Μοράλες παραμένει κεντρικό πρόσωπο στη βολιβιανή πολιτική, με ισχυρή βάση ιδίως στην Κοτσαμπάμπα.
Τι ακολουθεί: Αναστολή κινητοποιήσεων με ανοιχτά μέτωπα
Ο Έβο Μοράλες ανακοίνωσε τη Δευτέρα την αναστολή των κινητοποιήσεων «μέχρι νεωτέρας», χωρίς να κλείνει το ενδεχόμενο νέων δράσεων στο μέλλον. Η αναστολή αυτή επέτρεψε την άρση των τελευταίων μπλόκων και ανακούφισε τις πληγείσες πόλεις. Ωστόσο, το κεντρικό πολιτικό αίτημα — η παραίτηση του Ροδρίγο Πας — παραμένει ανοιχτό. Η κατάσταση έκτακτης ανάγκης με την 90ήμερη απαγόρευση διαδηλώσεων αναμένεται να αποτελέσει ζήτημα τριβής στις επόμενες εβδομάδες μεταξύ κυβέρνησης και αντιπολίτευσης.
